برخی احکام نماز ،مطابق فتاوای مقام معظم رهبری مدظله العالی سال 99
1-برخی ازنمازهای واجب عبارت است از : نمازهای یومیه؛ نماز آیات ؛نماز میت نماز قضای پدرو مادر بر پسر بزرگ
2- مستحب است نمازهای یومیه در اول وقت خوانده شود، مگر آنکه تأخیر نماز از جهتی بهتر باشد، مانند اینکه بخواهد آن را به جماعت بخواند.
3-باشروع اذان ،خواندن نماز جایزاست.
4-خواندن نوافل بخصوص نافله شب بسیار توصیه شده است و دارای خواص معنوی بسیاری است و شایسته است که مسلمین بر خواندن آن اهتمام داشته باشند.
5-نافلههای یومیه عبارتاند از:
1-نافلۀ ظهر، هشت رکعت (چهار نماز دو رکعتی) قبل از نماز ظهر؛
2-نافلۀ عصر، هشت رکعت (چهار نماز دو رکعتی) قبل از نماز عصر؛
3-نافلۀ مغرب، چهار رکعت (دو نماز دو رکعتی) بعد از نماز مغرب؛
4-نافلۀ عشا، دو رکعت (به صورت نشسته) بعد از نماز عشا؛
5-نافلۀ صبح، دو رکعت قبل از نماز صبح؛
6-نافلۀ شب، یازده رکعت از نصف شب تا اذان صبح؛ چهار نماز دو رکعتی به نیّت «نماز شب»، دو رکعت به نیّت «نماز شفع» و یک رکعت به نیّت «نماز وتر» خوانده میشود که در قنوت آن استغفار و دعا برای مؤمنین و طلب حاجات از خداوند منّان، به ترتیبی که در کتابهای دعا ذکر شده، مستحب است.
6-مسافر یا جوانى كه خواندن نماز شب در وقتش برایش سخت است یا کسی که عذری مانند پیری یا بیماری دارد، میتواند نماز شب را قبل از نیمه شب بخواند.
7-در نمازهای نافله، خواندن سوره واجب نیست، بلکه کافی است در هر رکعت سورۀ حمد قرائت شود؛ هرچند مستحب است سوره نیز قرائت شود.
8-نافلهها (جز نماز وتر که یک رکعت است) دو رکعتی هستند و میتوان آنها را نشسته خواند، هر چند به صورت ایستاده خواندن، بهتر است و درصورتیکه نشسته خوانده شود، مستحب است هر دو رکعت، یک رکعت حساب شود به استثناء نماز وُتَیره (نافلۀ عشا) که احتیاطاً به صورت نشسته خوانده شود نه به صورت ایستاده.
قبله
1-مکلف باید نماز را به سمت کعبه بخواند که به این اعتبار به آن «قبله» میگویند.
2-نمازهای مستحبی را میتوان در حال راه رفتن يا هنگام سوار بودن بر وسیلۀ نقلیه خواند و در اين صورت لازم نيست که رو به قبله بودن رعایت شود.
3-نماز احتياط، سجده و تشهد فراموش شده بايد رو به قبله انجام شود و در سجدۀ سهو نیز احتياط مستحب آن است که رو به قبله باشد.
پوشش در نماز
1-در نمازهای واجب و توابع آن، مانند نماز احتياط و قضاى اجزای فراموش شده و بنابر احتياط واجب در دو سجدۀ سهو، باید بدن پوشیده باشد.
2-وجوب پوشش در نماز، اختصاص به حضور نامحرم در مکان نمازگزار ندارد، بلکه اگر کسی هم حضور نداشته باشد، پوشش شرط صحّت نماز است.
3-مرد باید در حال نماز عورتین خود را بپوشاند، اگر چه کسی او را نبیند و بهتر است از ناف تا زانو را هم بپوشاند.
4-زن باید موقع نماز، تمام بدن و موی خود را بپوشاند ولی پوشاندن صورت به مقداری که شستن آن در وضو واجب است و دستها و پاها تا مچ، لازم نیست. البته در صورت وجود نامحرم، باید پاها تا مچ نیز پوشانده شود.
5-چانه جزیی از صورت است و پوشاندن آن در نماز بر زن واجب نیست ولی قسمت زیر چانه جزء صورت نیست و پوشاندن آن واجب است.
6-در نماز ميّت پوشش واجب نيست؛ اگر چه احتياط مستحب است.
7-در نمازهاى مستحب نیز مانند نماز واجب، پوشش شرط صحّت نماز است.
لباس نمازگزار
لباس نمازگزار باید دارای شرایط زیر باشد:
1) باید پاک باشد.
1-اگر نداند که بدن یا لباسش نجس است و بعد از نماز بفهمد، نمازش صحیح است ولی اگر قبلاً نجاست آن را میدانسته و فراموش کرده و با آن نماز خوانده است، نمازش باطل است.
2- اگرنداندکه نماز با بدن و لباس نجس باطل است ودراین حال نماز بخواند، نمازش باطل است، مگر اینکه غافل یا جاهل قاصر باشد؛ یعنی حتی احتمال باطل بودن نماز با لباس نجس را ندهد
3-اگر مکلف شک دارد لباسش نجس شده یا نه، بنا میگذارد که لباسش پاک است و نماز خواندن با آن صحیح است. اما اگر قبلاً نجس شده و شک دارد تطهیر شده یا نه، نمیتواند با آن نماز بخواند.
4-اگر بین نماز متوجه شود بدن یا لباسش نجس است
و بداند كه نجاست از پيش بوده
چنانچه وقت نمازوسیع باشد:
نماز باطل و بايد بعد از تطهیر، نماز را اعاده كند.
و اگروقت تنگ باشد:
و آب كشيدن بدن يا لباس يا عوض كردن لباس يا بيرون آوردن آن، حالت نماز را به هم نمیزند، بايد در حال نماز اینگونه عمل کند و پس از آن نماز را ادامه دهد
و درصورتیکه با انجام این کارها حالت نماز بههم میخورد،
بايد با همان حال نماز را ادامه دهد و نمازش صحیح است.
5-مواردی که پاک بودن بدن یا لباس نمازگزار لازم نیست:
1) خون زخم، جراحت و دمل؛اگر آب کشیدن مستلزم مشقت باشد، تا وقتی که خوب نشده است، میتواند با آن خون نماز بخواند.
این موضوع شامل،خون بریدگیها و زخمهایی که به زودی خوب میشود و شستن آنها آسان است، نمی شود. 2) خون کمتر از یک بند انگشت اشاره،بشرطی که خون حیض ، نفاس ، استحاضه ونیزخون حیوان نجس العین (سگ و خوک) و حیوان حرام گوشت و مردار و انسان کافر نباشد. 3) متنجس بودن لباسهای کوچک مانند جوراب، دستکش و عرقچین که با آنها نمیتوان عورت را پوشاند و نیز انگشتر، دستبند و مانند آن، با نجاستی تماس پیدا کند و نجس شود، نماز با آن صحیح است.
همراه داشتن اشیایی از قبیل دستمال، کلید و چاقوی نجس موجب بطلان نماز نمی شود. 4) اضطرار به پوشیدن لباس نجس؛مثل اینکهبهخاطر سرما یا نداشتن آب و مانند آن ناچار شود که با بدن یا لباس نجس نماز بخواند، نمازش صحیح است.
شرط دوم لباس نمازگزار: مباح بودن وغصبی نبودن
1-اگر نداند پوشیدن لباس غصبی حرام است، نمازش صحیح است
2-اگر بداند پوشیدن لباس غصبی حرام است وعمداً با لباس غصبی نماز بخواند، نمازش باطل است. 3-اگر نداند یا فراموش کند که لباس او غصبی است و با آن نماز بخواند، نمازش صحیح است.
4-اگر عمداً در لباسی كه نخ يا دکمه يا چيز ديگری از آن غصبی است، نماز بخواند، نمازش باطل است.
3) از اجزای مردار نباشد
1- نمازبا لباسی که از اجزای حیوان مرده است ،باطل است.
2-پوست و چرم حیوان حلال گوشت مشکوک التذکیة ، پاک است، ولی نمیتوان در آن نماز خواند.مگر واردکنندة آن مسلمان باشد و احتمال بررسی و تفحص در مورد تذکیة آن توسط او داده شده باشد.
4) از اجزای حیوان حرام گوشت نباشد
1-لباس نمازگزار نباید از اجزای حیوان حرام گوشت باشد؛ حتی اگر مویی از آن هم در لباس یا بدن نمازگزار باشد، نمازش باطل است.
2-اگر رطوبت پاکی مانند آب دهان یا بینی از حیوان حرام گوشت؛ مانند گربه، بر بدن یا لباس نمازگزار باشد، نماز باطل است
همچنین اگر فضلة پرندگان حرام گوشت بر بدن یا لباس باشد، نماز با آن باطل است ولی اگر بعد از خشک شدن از لباس یا بدن برطرف شود، نماز صحیح است.
من ضیعه الاقرب