احکام فضای مجازی
3-احکام فضای مجازی
1/3-حضوردرفضای مجازی
س1)حضوردرفضای مجازی چه حکمی دارد؟ ج) فضای مجازی وشبکه های اجتماعی تیغی دو لبه هستند که هم می توان از آنها به عنوان ابزاری برای انتشار ناهنجاری ها، شایعات، اخبار دروغ و مطالب نامناسب استفاده کرد و هم می توان آنها را در نقش رسانه ای قدرتمند برای اطلاع رسانی به کاربران و انتشار محتوای علمی، فرهنگی و دینی ومذهبی مورد استفاده قرار داد؛ ولذا در صورتیکه مفسده ای درآن نباشد وازآن استفاده درست شود،حضور اشکالی ندارد؛ ولی درصورتی که مستلزم مفسده(مانند: ترویج فساد، نشر اکاذیب و مطالب باطل) بوده و یا خوف ارتکاب گناه باشد و یا موجب تقویت دشمنان اسلام و مسلمین شود و یا خلاف قوانین و مقررات نظام جمهوری اسلامی باشد،حضور جایز نیست.(سایت لیدر،سایت رسمی مقام معظم رهبری مدظله العالی ،استفتاءات جدید،1/6/1395)
س2) استفاده از نرم افزارهای مجازی وشبکه های اجتماعی چه حکمی دارد؟ ج)به طور کلی استفاده از شبکههای اجتماعی و مانند آن اگر مستلزم مفسده (مانند ترویج فساد ، نشر اکاذیب و مطالب باطل، ضرر به اسلام و مسلمین) بوده و یا خوف ارتکاب گناه باشد و یا خلاف قوانین و مقررات نظام جمهوری اسلامی باشد جایز نیست و تشخیص موضوع به عهده مکلف است (سایت لیدر،شماره استفتاء: 513209 تاریخ استفتاء: 20/11/1393)
س3)عضویت در کانال ها و گروه های مجازی که به شایعه پراکنی علیه نظام مقدس جمهوری اسلامی می پردازند یا محتوای غیردینی و غیراخلاقی دارند و خود این عضویت فارغ از تاثیرپذیری در این کانال ها، ممکن است موجب تشویق و تقویت گرداننده گان این کانال ها شود از نظر شرعی چه حکمی دارد؟
ج) اگر موجب ترویج و تقویت آنها می شود جائز نیست. ( همان، شماره استفتاء: 851390 تاریخ استفتاء: 23/12/1396)
س4) ورود نیروهای مسلح به عرصه پيشگيري و مقابله با جرائم اينترنتي با توجه به اينكه اغلب جرائم و تخلفات ضداخلاقي مي باشد چه حكمي دارد؟ ج) ورود به عرصه پيشگيري و مقابله با جرائم اينترنتي از وظائف شخصي نیروهای مسلح نبوده و طبعاً با توجه به خوف وقوع در حرام جايز نیست؛البته در صورتی که براي آنها، به عنوان وظيفه مقرر شود،در چهارچوب دستورالعمل و ضوابط مصوب ، افراد آموزش ديده با رعايت كليه مسائل شرعي مي توانند به عنوان تكليف وارد عمل شوند.
س5)با توجه به حجم فزاینده ایجاد شبهات اعتقادی و دینی در فضای مجازی آیا حضور و فعالیت عناصر فرهیخته که از توان پاسخ گویی به شبهات برخوردارند در این فضاها وجوب شرعی دارد؟ج) موارد مختلف است. به طور کلی فرقی بین فضای مجازی و غیر آن نیست. اگر شرایط آن باشد، باید اقدام کنند. (همان، شماره استفتاء: 851393 تاریخ استفتاء: 23/12/1396)
س6)اگرسازمان یانهادی ،استفاده ازفضای مجازی یاشبکه های اجتماعی رابرای کارکنان زیرمجموعه ،ممنوع اعلام نماید ،تخطی ازاین امر،چه حکمی دارد؟ ج)اقدام برخلاف ضوابط ومقررات ودستورالعملها جایز نیست.
س7) موارد استفاده نیروهای مسلح از ماهواره استاني در محيط سازماني و غير سازماني چه حكمي دارد؟ ج) موضوع استفاده از ماهواره دو مسئله دارد : الف ) نصب آنتن ماهواره ب ) استفاده از برنامه هاي دريافتي از طريق ماهواره. در خصوص مسئله الف، مقام معظم رهبري فرموده اند : «دستگاه آنتن ماهواره اي از اين جهت كه ، صرفاً وسيله اي براي دريافت برنامه هاي تلويزيوني است كه هم برنامه هاي حلال دارد و هم برنامه هاي حرام ، حكم آلات مشترك را دارد. لذا خريد و فروش و نگهداري آن براي استفاده در امور حرام ، حرام است و براي استفاده هاي حلال جايز است. ولي چون اين وسيله براي كسي كه آن را در اختيار دارد زمينه دريافت برنامه هاي حرام را كاملاً فراهم مي كند و گاهي نگهداري آن مفاسد ديگري را نيز در بر دارد ، خريد و نگهداري آن جايز نيست مگر براي كسي كه به خودش مطمئن است كه استفاده حرام از آن نمي كند و بر تهيه و نگهداري آن در خانه اش مفسده اي هم مترتّب نمي شود، لكن اگر قانوني در اين مورد وجود داشته باشد بايد مراعات گردد». در خصوص مسئله ب ، يعني استفاده از برنامه هاي ماهواره ، حكم آن مانند استفاده از هر برنامه ديگر است و دقيقاً بايد موازين شرعي رعايت شود ؛ و چنانچه مستلزم مفسده باشد ویا خوف وقوع در حرام و گناه وجود داشته باشد ، و يا القا كننده شبهات فكري و عقيدتي باشد، در اين صورت استفاده جايز نيست.
2/3-ازفضای حقیقی تامجازی
1-غیبت ودیگرگناهان درفضای مجازی وتفاوت باحقیقیس1)آیا شنیدن غیبت و تهمت در فضای مجازی نیز حرام است؟ ج)در احکام غیبت و تهمت، فرقی بین فضای مجازی و حقیقی نیست . (لیدر، شماره استفتاء: 855770 تاریخ استفتاء: 14/1/1397)
س2)آیا استهزاء و مسخره کردن دیگران در فضای مجازی نیز حرام است یا باید صریح و رودررو باشد؟
ج)فرقی ندارد. (لیدر، شماره استفتاء: 865434 تاریخ استفتاء: 17/2/1397)
س3)آیا افشاء و تبیین مواضع سیاسی و فکری افراد منحرف، در فضای مجازی شرعا جایز است؟
ج)اگر مصداق امر به معروف و نهی از منکر باشد و ضوابط شرعی(مانند پرهیز از دروغ،غیبت،تهمت و..) در این زمینه رعایت شود مانعی ندارد ( شماره استفتاء: 855771 تاریخ استفتاء: (14/1/1397)
س4) آیا دفاع از مومنی که مورد اتهام قرار گرفته است، واجب است؟ در صورت وجوب دفاع، اگر این اتهام از طریق شبکه های مجازی وارد شده باشد، تکلیف چیست؟ ج)اگر در ضمن غیبت باشد یا از مصادیق نهی از منکر محسوب شود با تحقق شرائط آن واجب است. (شماره استفتاء: 865425 ، تاریخ استفتاء: 17/2/1397)
س7)عضویت در کانال ها و گروه های مجازی که به شایعه پراکنی علیه نظام مقدس جمهوری اسلامی می پردازند یا محتوای غیردینی و غیراخلاقی دارند و خود این عضویت فارغ از تاثیرپذیری در این کانال ها، ممکن است موجب تشویق و تقویت گرداننده گان این کانال ها شود از نظر شرعی چه حکمی دارد؟ ج)اگر موجب ترویج و تقویت آنها میشود جائز نیست (لیدر، شماره استفتاء: 851390 تاریخ استفتاء: 23/12/1396)
س8)اگر به راستگویی و درستی مدیر کانال در فضای مجازی اطمینان باشد، این امر مجوزی برای ارسال خبرهایی که با آبروی افراد یا مجموعه ای مرتبط باشد،می شود؟
ج) صرف اطمینان به صحت خبر، مجوز ارتکاب غیبت و یا هتک مؤمن نمی باشد. (لیدر، شماره استفتاء: 855763 تاریخ 14/1/1397)
4-ارتباط بانامحرم درفضای مجازی س1)آیا شوخی با نامحرم در فضای مجازی با حقیقی فرق دارد؟ حکم صحبت یا شوخی با نامحرم به شکل صوتی، تصویری یا نوشتاری و نیز فالو یا لایک کردن جنس مخالف چیست؟ ج) بطورکلی ارتباطی که موجب مفسده باشد و یا خوف وقوع درحرام وجود داشته باشد حتی در فضای مجازی هم جائز نیست. (لیدر، شماره استفتاء: 855760 تاریخ استفتاء: 14/1/1397)
س2)آیابرقراری ارتباط میان دختر وپسرها درفضای مجازی مانند تلگرام واینستاگرام چه حکمی دارد؟
ج) بطورکلی هر گونه ارتباط بین دختر و پسر، قبل از ازدواج، اعم از ارتباط مستقیم و غیر مستقیم، اگر با قصد لذت (جنسی) باشد و یا خوف فتنه و ترس افتادن به گناه در آن وجود داشته باشد، جایز نبوده و اشکال دارد. اما ارتباط شغلی و حرفه ای و علمی و تحصیلی، اگر باعث فتنه و مفسده نشود و موازین شرع در آن رعایت شود، اشکال ندارد.
س3)آیا تشکیل گروههای گفتگو در بین افراد نامحرم فامیل مثل پسرخاله و دخترخاله در فضای مجازی قبح شرعی دارد؟
اگر موجب مفسده باشد و یا خوف وقوع در حرام باشد جائز نیست. ( شماره استفتاء: 855761 تاریخ استفتاء: (14/1/1397)
س4)چت کردن باجنس مخالف دربحث دینی ومذهبی مثلاحجاب بدون قصدگناهی چه حکمی دارد؟ج)چنانچه منشأ فسادشودوصحبتها تحریک کننده باشد، جایز نیست. وتجربه های مکرر نشان داده است که رابطه های دختران و پسران دام های شیطان است و پیامد های منفی هم دارد . چنانچه صحبت کردن های غیر ضروری با نامحرم از مناسب ترین جایگاه های نفوذ شیطان است. ممکن است ناخود آگاه انسان را به روابط غیر اخلاقی سوق دهد.بله اگر برای ارتباط و صحبت کردن با نامحرم ضرورتی در بین باشد ، مانند سؤال کردن مسائل شرعی از نامحرم و امثال این مورد، و قصد لذت و شهوت هم در بین نباشد و مفسده هم نداشته باشد، اشکال ندارد .
س5)حکم رفاقت با جنس مخالف برای ازدواج در شبکه های اجتماعی چیست؟
ج)بهطور كلى ارتباط با نامحرم كه مستلزم مفسده بوده و يا خوف ارتكاب گناه در ميان باشد، جايز نيست.
( شماره استفتاء: 777486 تاریخ استفتاء23/3/1396)
5-خواندن صیغه عقد وطلاق درفضای مجازی س1) حکم اجرای صیغۀ عقد از طریق نوشتن و تایپ کردن در فضای مجازی چیست؟ ج)در عقد ازدواج، صیغۀ عقد باید خوانده شود، لذا نوشتن و تایپ در فضای مجازی کافی نیست و عقد، محقق نمی شود. [همین حکم رادارد اجرای طلاق](سایت لیدر، استفتائات جدید، 1/ 9/ 96.)
س2)آیا برای خواندن عقد شناخت طرف مقابل لازم است؟
ج)فی نفسه لازم نیست؛ همین که در عقد مخاطب شما معلوم باشد، کفایت می کند.(لیدراول آذر96)
س3)بخشش مدت در فضای مجازی چه حکمی دارد؟مثلا در چت بگوید بقیه مدت را به شما بخشیدم؟
ج)در صورتی که بخشیدن مدت واضح و شفاف باشد و طرف مقابل مطمئن به بخشیدن شود اشکال ندارد و به این بخشیدن ترتیب اثرداده می شود. ( شماره استفتاء: 777485 تاریخ استفتاء: 23/3/96)
س4)کسی با شخص در فضای مجازی آشنا شده است و بدون اینکه او را ببیند یا صدایش را بشنود یقین پیدا می کند با او می تواند ازدواج کند آیا می تواند از او وکالت بگیرد و عقد را بخواند؟
ج)کسی که دیگری را به عنوان همسر انتخاب می کند، باید مشخص باشد؛ اگر با ارتباط مذکور مشخص شود و سائر شرائط ازدواج (که در رساله های عملیه آمده ) رعایت شود اشکالی ندارد. (لیدر،شماره استفتاء: 777484 تاریخ استفتاء: 23/3/1396)
س5)آیا لازم است در هنگام اجرای صیغه طلاق عدلین حضور فیزیکی در مجلس داشته باشند یا از طریق مجازی (اینترنت) نیز اگر شاهد بر اجرای صیغه باشند کافی است؟ ج)حضور فیزیکی لازم نیست لکن شنیدن صیغه طلاق ولو به وسیله تلفن یا بلندگو در زمان اجراى صیغه طلاق شرط است. ( شماره استفتاء: 442319 تاریخ استفتاء: 2/3/1393)
س6) اگر شبکه های اجتماعی موجب طلاق و جدایی زن و شوهر شوند، استفاده از آنها برای آنان چه حکمی دارد؟ ج)استفاده جایز نیست. (استفتاءازدفتر مقام معظم رهبری،29/11/1394)
س7)آیاخواندن صیغه عقدموقت درفضای مجازی - برای حلال شدن رابطه مجازی- چه حکمی دارد؟ ج)نوشتن کافی نیست اماخواندن عقدبه صورت تلفنی وامثال آن بارعایت شرایط لازم اشکال ندارد،برحسب فتوای حضرت امام قدس سره اذن پدر ویاجدپدری لازم وبرحسب فتوای مقام معظم رهبری مدظله العالی بنابراحتیاط واجب است .
6- امربه معروف ونهی ازمنکرونهی درفضای مجازی قرآن کریم، امت اسلام را بهترین امت دانسته،چون امر به معروف و نهي از منکر در این امت، انجام مي شود.امر به معروف و نهي از منکر از واجبات کفایي است، که در منابع تشریع اسلام،شارع مقدس شرایطي را براي این فریضه بزرگ قرار داده است،که با تحقق آن شرایط،واجب ميشود. چهار شرط اصلي ،که مورد اتفاق همه فقها ميباشد، عبارتند از: علم وآگاهي، احتمال تأثیرگذاري ،اصرار بر گناه و نبودن ضرر و مفسده ؛شرایط امر به معروف و نهي از منکر در فضاي مجازي همان شرایط امر به معروف و نهي از منکر در فضاي واقعي است؛ لذا در فضاي مجازي نیز ميتوان با دارا بودن شرایط، امر به معروف ونهي از منکرانجام داد .
س)آیا امر به معروف و نهی از منکر در فضای مجازی هم واجب است و ترک آن حرام ؟ ج) درفضای مجازی هم اگر شرایط امربه معروف و نهی از منکر باشد نباید امر و نهی ترک شود.
7- پاسخگویی به شبهات درفضای مجازی س)تکلیف کسانی که مطلب انحرافی (خلاف عقاید دینی یا باورهای مکتبی) در فضای مجازی مشاهده می کنند و احتمال انحراف برای سایر اعضاء کانال می دهند،چیست؟ج)پاسخ به شبهاتی که باعث انحراف می شود واجب کفایی است واگرنتوانند خودپاسخگو باشند، میتوانند به متخصصان در آن رشته مراجعه کنند، تا آنان اقدام به جواب صحيح و متقن نمايند. ( شماره استفتاء: 851391 تاریخ استفتاء: 23/12/1396)
3/3- خانواده و فضای مجازی
1)اجازه زن برای ورود به فضای مجازی س1) آیا حضور و فعالیت زن بدون اذن شوهر در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی جایز است؟ ج) اذن شوهر لازم نیست، مگر اینکه موجب تضییع حق شوهر و یا تصرف در اموال او شود.(لیدر،1/2/1398)
س2)چت کردن افرادمتاهل بی اجازه همسر چه حکمی دارد؟
ج) هر گونه ارتباط بین زن و مرد نا محرم ، اعم از ارتباط مستقیم و غیر مستقیم، اگر با قصد لذت (جنسی) باشد یا خوف فتنه و ترس افتادن به گناه در آن ارتباط وجود داشته باشد، جایز نبوده و اشکال دارد.
2)کودکان وفضای مجازی س1) آیا کودکان می توانند از رایانه و اینترنت استفاده کنند و با آنها فیلمهای مختلف را ببینند یا وارد فضای مجازی شوند؟ ج) در صورتی که مفسده داشته باشد و برای کارهای غیر اخلاقی استفاده شود، اشکال دارد. (استفتاء از دفتر معظم له، 13/ 11/ 93.)
س2) خرید کامپیوتر، لپ تاپ و گوشی هوشمند برای کودکان و نوجوانان (در صورتی که احتمال مفسده توسط سایتهای غیر اخلاقی وجود داشته باشد)، جایز است؟
ج)اگر والدین یقین ندارند که کودکان و نوجوانان در راه حرام استفاده می کنند جایز است (استفتاءات جدید، 20/ 6/ 93.)
3)نظارت والدین بر فعالیت فرزندان در فضای مجازی
س1) برخی از والدین برای اینکه به فعالیتهای فرزندان خود در فضای مجازی اشراف و آگاهی داشته باشند، نرم افزارهایی را بر روی رایانه نصب می کنند تا مواظب آنها باشند و در صورت نیاز، به آنها تذکرات لازم را بدهند. آیا این کار جایز است؟
ج) اگر برای مصالح تربیتی و حفظ فرزند باشد، جایز است (همان،5/ 8/ 93.)
4)فضای مجازی وافت تحصیلی
س1) اگر انجام بازیهای اینترنتی سبب افت شدید تحصیلی یا مردود شدن شود، آیا در این صورت بازی کردن جایز است؟
ج)آفت تحصیلی سبب حرمت انجام بازی رایانه ای نمی شود، مگر برای کسی که درس خواندن برای او واجب باشد.
5)چت در دوران نامزدی س1) ارتباط پیامکی دردوران نامزدی چه حکمی دارد؟ ج)باید از بیان مطالبی که محرک شهوت و یا مناسب زن و شوهر شرعی است، اجتناب شود . (سایت لیدراستفتائات جدید، احکام نگاه، ارتباط با نامحرم) س2) با دخترى نامزد هستم، خانوادههاهم درجريان هستندآيا مىشود براى هم از طريق اينترنت پيام يا ايميل بفرستيم؟روابط ماتاچه حدّى شرعى است؟ (عقد يا صيغه هم به هيچ وجه فعلاً ممکن نيست).ج) بايد از بيان مطالبى که محرّک شهوت و يا مناسب زن و شوهر شرعى باشد، اجتناب کنيد.
6)ترس از فرزندآوری
سؤال: اگر محتوای بعضی از بازیهای رایانه ای و آنلاین موجب شود که زنان از فرزندآوری ترس داشته باشند و عمداً باردار نشوند و خود و خانواده را از نعمت فرزند محروم کنند، آیا استفاده از این بازیها برای زنان جایز است؟
هر نوع بازی رایانه ای یا برنامه ای که مفسده داشته باشد یا مقدمۀ مفسده باشد، استفاده از آن جایز نیست .
7)طلاق و جدایی زن و شوهر
سؤال: اگر شبکه های اجتماعی موجب طلاق و جدایی زن و شوهر شوند، استفاده از آنها برای آنان چه حکمی دارد؟
مقام معظم رهبری: جایز نیست.
8)دیدن فیلمهای مستهجن توسط زن وشوهر س1)آیا دیدن فیلم های شهوت انگیز برای فرد متأهل جایز است؟ ج) اگر دیدن آن ها به قصد تحریک شهوت باشد و یا موجب تحریک آن شود، جایز نیست. (اجوبه،س1200)
س2) آیا برای زن و شوهر دیدن فیلم های ویدئویی جنسی در خانه، جایز است؟ آیا برای فرد مبتلا به قطع نخاع، دیدن این فیلم ها به قصد تحریک شهوت و تمکن از نزدیکی با همسرش، جایز است؟ج. برانگیختن شهوت توسط فیلم های ویدئویی جنسی جایز نیست.(همان،س۱۲۰۴.)
س3)ديدن فيلمهاى مستهجن و حاوى منكرات،توسط زن وشوهر چه حکمی دارد؟ ج)موجب تقويت هواهاى شيطانى نفس، تضعيف اراده و ايمان و زمينهساز ترتّب مفاسد و گناهان بوده و به هيچ وجه جايز نيست. ( شماره استفتاء: 174140 تاریخ استفتاء: 9/8/1390)
س4) اگر فردی با حرفهای همسرش از طریق چت یا تلفن و همزمان گاه با لمس خود ارضاء شود ایا این کار استمناء حرام هست یا خیر؟ ج)اگر بدون لمس خودش باشد اشکال ندارد اما اگر همزمان خودش را لمس کند جائز نیست.( شماره استفتاء: 848641 تاریخ استفتاء: 12/12/1396)
9)دیدن ماهواره از طریق اینترنت
سؤال: آیا اعضای خانواده مجازند شبکه های ماهواره ای را از طریق اینترنت مشاهده کنند؟
چون این وسیله برای کسی که آن را در اختیار دارد، زمینۀ دریافت برنامه های حرام را کاملاً فراهم می کند و گاهی نگهداری آن مفاسد دیگری را نیز در بر دارد، خرید و نگهداری آن جایز نیست، مگر برای کسی که به خودش مطمئن است که استفادۀ حرام از آن نمی کند و بر تهیه و نگهداری آن در خانه اش مفسده ای هم مترتب نمی شود؛ لکن اگر قانونی در این مورد وجود داشته باشد، باید مراعات گردد.
10)فضای مجازی وترک واجبات
س1) اگر استفاده از فضای مجازی، شبکه های اجتماعی و بازیهای اینترنتی، موجب شود انسان از کارهای واجب (مانند اطاعت از دستورات والدین، صلۀ رحم، تحصیل علم و...) باز بماند، استفاده از آنها برای او جایز است؟
ج) این امور اگر از نوع حلال آن باشد، با ترک صلۀ رحم یا ترک اوامر والدین، حرام نمی شوند؛ ولی باید بداند هر کاری که موجب اذیت و آزار والدین شود، حرام و گناه کرده است؛ ولی استفاده از فضای مجازی، شبکه های اجتماعی و بازیهای اینترنتی، حرام نمی شوند (استفتاء از دفتر معظم له، 1/ 6/ 94.)
س2) اگر حضور در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی سبب قضا شدن نماز کاربران شود، آیا کار با فضای مجازی برای آنها جایز است؟
حضور در فضای مجازی برای آنها حرام است.( همان، 17/ 3/ 94.)
11)متفرقه س1)آیافرزند مجاز به تخریب ماهواره ای که پدرنصب نموده است می باشد؟ ج) بطور كلى استفاده حرام از ماهواره مطلقاً جايز نيست و استفاده حلال هم تابع قوانين و مقررات نظام جمهورى اسلامى است؛و در فرض سؤال اگر پدر و یا سایر اعضاء خانواده در امور حرام استفاده می نمایند و نهی از منکر هم اثری ندارد، از کار انداختن آن-نه تخریب- مانعی ندارد.(شماره استفتاء، 1132416؛تاریخ 22/5/1399)
س2) آیا خرید اینترنت پر سرعت برای منزل (در حالی که با آن دسترسی به مطالب مفید و سایتهای منحرف و مستهجن راحت تر می شود) جایز است؟
ج)در صورتی که مفسده داشته و برای کارهای غیر اخلاقی استفاده شود، اشکال دارد (همان،13 / 11 / 93.)
س3)حضورزنان ودختران درفضای مجازی وشبکه های اجتماعی ،مسنجرها ومانندآن ونیز اتاق های گفتگوی صوتی زنده وعمومی چه حکمی دارد؟ ج)بارعایت مسائل شرعی اشکال ندارد ولی چنانچه موجب مفسده برای آنها ویاجنس مخالف شود،جایزنیست.
4/3-تماشای فیلم وعکس درفضای مجازی س1) جهت پیاده کردن برخی ازلوحهای فشرده ناچار به مشاهده اطلاعات تصویری هستیم که احیانا فیلمهای مبتذل ومستهجن یاسایتهای اینرنتی وماهواره که ابزار فعالیت رسانه های ضدانقلاب است وجوددارد،حکمش چیست؟
ج)نظر به اینکه حفظ نظام مقدس جمهوری اسلامی درراس اموراست ،درصورتی که ضرورت اقتضاء کند وراهی جز این نباشد ،باتشخیص مسئولین ذی ربط درحدضرورت اشکال ندارد ،ولی باید به مقدار ضرورت اکتفاء وازنگاه باشهوت ،اشاعه فحشاء ویاافشای اسرار اجتناب گردد.
س2)نگاه کردن تصاویر در فضای مجازی که زنان بیحجاب هستند چه حکمی دارد؟ ج) نگاهکردن به تصوير زن نامحرم، حکم نگاهکردن به خود زن نامحرم را ندارد، بنا بر اين اگر نگاه از روى لذّت نبوده و خوف افتادن به گناه نباشد و تصوير هم متعلّق به زن مسلمانى که بيننده آن را مىشناسد نباشد، اشکال ندارد و بنا بر احتياط واجب نبايد به تصوير زن نامحرم که بهطور مستقيم از تلويزيون پخش مىشود، نگاه کرد ولى در پخش غيرمستقيم تلويزيونى اگر ريبه و خوف افتادن به گناه نباشد، نگاهکردن اشکال ندارد. (اجوبه، س 1183).
س3) آیا دیدن تصاویر زنان برهنه و نیمه برهنه در فیلمهای سینمایی و غیر آن، در صورتی که آنان را نشناسیم، جایز است؟ج) نگاه کردن به فیلم ها و تصاویر، حکم نگاه کردن به اجنبی را ندارد و در صورتی که از روی شهوت و ریبه نباشد و مفسده ای هم بر آن مترتب نشود، شرعاً اشکال ندارد ولی با توجه به اینکه دیدن تصویر برهنه ای که شهوت برانگیز است، غالباً از روی شهوت بوده و به همین دلیل مقدمه ارتکاب گناه می باشد، بنا بر این دیدن آنها حرام است.(همان،س1188)
س 4) بعضی از جوانان به تصاویر مستهجن نگاه می کنند و برای کار خود توجیهات ساختگی ارائه می دهند، حکم آن چیست؟ ج) اگرانسان بداند نگاه کردن به آن تصاویر منجر به تحریک شهوت او می شود و یا خوف ارتکاب گناه و مفسده باشد، در این صورت نگاه کردن به آن ها حرام است و این که به خاطر آن انسان به حرام دیگری نمی افتد، مجوّز ارتکاب فعلی که شرعاً حرام است، نمی باشد.(اجوبه،س۱۱۹۳.)
س5 )دیدن فیلم هایی که روش نزدیکی را آموزش می دهند، برای مردان متأهل، با توجه به این که باعث به حرام افتادن آنان نمی شود، چه حکمی دارد؟ ج) دیدن این فیلم ها که همیشه بانگاه شهوت برانگیز همراه است، جایز نیست.(همان،س 1201)
س6)دیدن فیلم های ویدئویی که گاهی تصاویر منحرف کننده ای دارند، به قصد نظارت و حذف بخش های فاسد آن ها برای ارائه به دیگران چه حکمی دارد؟ ج) دیدن این فیلم ها اگر به منظور اصلاح فیلم و حذف تصاویر فاسد و گمراه کننده آن ها باشد اشکال ندارد بشرط این که کسی که اقدام به این کار می کند مصون از افتادن به حرام باشد.(همان،س1203).
س7 ) مشاهده فیلم هایی که گاهی در بردارنده اهانت به مقدسات جمهوری اسلامی و مقام معظم رهبری هستند، چه حکمی دارد؟ ج. واجب است از آن ها اجتناب شود.(همان،س1206) س8 )خرید و فروش و اجاره فیلم های ویدئویی مبتذل و همچنین ویدئو چه حکمی دارد؟ ج)گر فیلم ها در بردارنده تصاویر زننده ای که شهوت را تحریک کرده و موجب انحراف و فساد می شوند و یا مشتمل بر غنا و موسیقی لهوی مناسب با مجالس لهو و گناه باشند، تولید و خرید و فروش و اجاره فیلم ها و همچنین اجاره ویدئو برای استفاده از آن در این امور، جایز نیست.(همان،س1211)
س9) آیا دیدن عکس، فیلم و خواندن داستان های مستهجن و تحریک آمیز در فضای مجازی، حرام است؟ ج) از این گونه امور که مفسده دارد، باید اجتناب شود.(لیدر،استفتاءات جدید،1/10/98)
س10)در حين كار با شبكه اينترنت گاهي در كنار برخي از مقالات، عكس هاي مبتذل ديده مي شود كه ناگزير از ديدن آنها هستيم؛ حکمش چیست؟ ج)نگاه كردن به تصاوير زنان نامحرم اگر از روي لذت و خوف افتادن به گناه باشد جايز نيست و در صورت نياز به استفاده از اينترنت حتي المقدور از ديدن چنين تصاويري بايد پرهيز نمود و الا در صورت مفسده اصل استفاده از شبكه اينترنت جاي تأمل دارد. (اجوبه، 1182، 1183، 1187)
س11)خواندن مطالب و اشعار مبتذل درشبکه های اجتماعی که باعث تحريک شهوت مىشوند، چه حکمى دارد؟ ج) بايدازآنهااجتناب شود. (اجوبه، س 1197)
س12)حکم نگاه کردن به آمیزش حیوانات اعم از مرغ و خروس و گاو و گوسفند و دیگر حیوانات درفضای مجازی چیست؟ ج) چنانچه موجب تحریک شهوت و یا ترتب مفسده شود دیدن این صحنه ها جائز نیست .(شماره استفتاء: 906914 تاریخ استفتاء: 17/6/1397)
س13)مشاهده فیلمهای مبتذلی که زنان غیر مسلمان درآن بازی می کنند ،اگر موجب تحریک انسان نشود ،چه حکمی دارد؟
ج)باتوجه به این که این گونه فیلمها بطور معمول شهوت انگیز ومقدمه ارتکاب گناه می باشد ،مشاهده آنها جایزنیست.
5/3-تبلیغ وانتشارمطالب
1)تشکیل گروه بااحتمال مفسده انگیز بودن آن س) تشکیل گروه با احتمال این که افرادی مرتکب حرام شده،مثلا مطالب گناه آلود اشاعه می دهند ، چه حکمی دارد؟ ج)اگر امکان کنترل ومدیریت نباشد ومطالب ضداخلاقی توسط افراداشاعه پیدا کند نباید همچوگروهی راتشکیل داد.
2)ارسال پیامکهای مخرب نظام اسلامی س1) عدّهاى مدام باتهیه پیامکها مبادرت به طرح کمبودها و ضعفهايى که در جمهورى اسلامى وجود دارد، مىکنند، اشاعه این نوع پیامکها وبه اشتراک گذاردن آنها چه حکمى دارد؟ ج) هر مطلبی که موجب بدنام شدن چهره جمهورى اسلامى که در برابر کفر و استکبار جهانى ايستاده است، شود به نفع اسلام و مسلمين نيست. بنا بر اين، اگر اين مطالب موجب تضعيف نظام جمهورى اسلامى باشد جايز نيست.(اجوبه،س1397.)
س3) آیا لایک عکس افراد بی حجاب در شبکه های اجتماعی، جایز است؟ اگر چهره فرد مشخص نباشد یا غیر مسلمان باشد، چه حکمی دارد؟ ج)اگر تأیید و ترویج باطل و گناه محسوب شود، جایز نیست.(لیدر 15اسفند1397)
س4)برخی از بازیگران سینما یا هنرمندان عکس های مبتذل خود را در فضای مجازی نظیر تلگرام یا اینستاگرام می گذارند، آیا با این توجیه که خود فرد عکسش را در صفحه مجازی خود قرار داده من می توانم اقدام به انتشار عکس او نمایم؟
ج) جائز نیست. ( شماره استفتاء: 852618 تاریخ استفتاء: 1396/12/28)
س5)تبلیغ وترویج شبکه های اجتماعی خارجی چه حکمی دارد؟ ج)اگرخلاف قانون ویا موجب تقویت دشمنان شودویامفسده دارباشد ویازمینه فسادرافراهم کندجایزنیست.
س6) تشویق دیگران به محتویات مستهجن چه حکمی دارد؟ ج)دعوت وتشویق حرام است .
س7) انتشار تصاویربی حجاب باانگیزه تضعیف فرهنگ حجاب چه حکمی دارد؟ ج)جایزنیست ؛ هم حق الله است چون مخالفت بافرمان الهی است وهم حق الناس است چون موجب آلودگی دیگران و اجتماع است.
س8)خانمی بدون علم به نگاه دزدانه دیگران (نامحرمان) فیلم یا تصویر نیمه برهنه یا خارج از حدود شرعی خود را در فضای مجازی منتشر می کند. و بعد از مدتی به اینکه تصاویر او مورد رویت نامحرم قرار می گرفته آگاه می شود. وظیفه او چیست؟
تا حدی که میتواند باید جلوی انتشار بیشتر آن را بگیرد. و اگر کوتاهی کرده، استغفار کند.
(شماره استفتاء: 852615 تاریخ استفتاء: 28/12/1396)
6/3-استفاده ازفیلترشکن وورود به سایتهای فیلترشده
س1) برخی از سایتهای خبری فیلتر شدهاند. این در حالی است که بعضی افراد به سبب موقعیت شغلی، مثل خبرنگاران باید به این سایتها رجوع کنند و اخبار و اطلاعات کسب کنند. معمولا این اخبار در سایتهای مجاز وجود ندارد. حکم شرعی استفاده از سایتهای فیلتر شده برای کسانی که ضرورت شغلی آنها ایجاب می کند از این سایتها استفاده کنند چیست؟ ج) بهطور کلی، استفاده از فیلترشکن تابع قوانین و مقررات نظام جمهورى اسلامى مىباشد و تخلف از مقررات جایز نیست.
س2)باتوجه به این که وب سایت فیس بوک درایران فیلترشده است، آیا ورود به چنین سایتی صرفا برای ارتباط بادوستان وبدون هیچ فعالیت سوءعلیه منافع ملی جمهوری اسلامی اشکال داردیاخیر ؟ ج) بهطور کلی اگرمستلزم مفسده (مانند ترویج فساد، نشر اکاذیب و مطالب باطل) بوده و یا خوف ارتکاب گناه باشد و یا موجب تقویت دشمنان اسلام و مسلمین شود، جایز نیست و الا مانعى ندارد. وچنانچه در اين مورد قانونى وجود داشته باشد بايد مراعات گردد.
7/3-حکم حریم خصوصی ومالکیت درفضای مجازی
س1) تعرض به حریم خصوصی دیگران از طریق فضای مجازی از لحاظ فقهی چه حکمی دارد؟
ج) فی نفسه جایز نیست.(لیدر1آذر96)
س 2) آیا کپی کردن کارهای گرافیکی یا دانلود فیلم، کلیپ و آهنگ با ذکر منبع در فضای مجازی اشکال شرعی دارد؟ ج) اگر قرائن و شواهد یا متعارفی وجود دارد که در این گونه امور استفاده برای عموم آزاد است، اشکال ندارد و الا استفاده، خرید و فروش و کپی برداری بنابر احتیاط واجب جایز نیست.(سایت لیدر،1اسفند1396)
س3)استفاده ازوای فای دیگران چه حکمی دارد؟ ج)بدون اذن جایزنیست وضمان آوراست.
س4)اگر فردی درگذشته جهت بی اطلاعی از احکام شرعی موضوع ،از وای فای همسایه استفاده کرده ،حکم شرعی آن چه می شود ؟ ج)به میزان استفاده بدون اجازه مدیون وباید جبران نماید.
س5)تغییردادن اطلاعات شخصی افرادبه منظور سرگرمی چه حکمی دارد؟ ج) جایزنیست.
س6)آیا مالکین آثار معنوی، مثل نویسنده، تولید کنندۀ نرم افزار یا ناشر، می توانند شرط کنند که:الف) خریدار، کتاب یا سی دی را در اختیار دیگران قرار ندهد.ب) خریدار مطالب مندرج در این کتاب را به دیگران آموزش ندهد. ج) اگر این شرط ضمن معامله باشد، فی نفسه اشکال ندارد و در صورت قبول آن از طرف مشتری، عمل به آن لازم است.(لیدر 4بهمن 97)
س7)حکم استفاده از کتابهای PDF ایرانی و خارجی که در اینترنت موجود است چیست؟ آیا استفاده از آنها بدون پرداخت بهابه بهانه زیادبودن هزینه ونظیرآن چه حکمی دارد؟ ج) بهانه هایی مانند زیادبودن هزینه، نداشتن پول، نبودوقت ، بالابودن حجم کتاب ، مجوزی برارتکاب خلاف نمیشود.ولذا رعایت حقوق معنوی دیگران مانندحق التالیف ،لازم است و استفاده بدون اجازه ، بدون کسب رضایت وبدون پرداخت حق وحقوق متصدیان ، بنابر احتیاط واجب جایز نیست.(سایت خامنه ای آی آر ،احکام مسائل تحصیلی)
س8)شکستن قفل سی دی ویاتکثیر آن که اصل آن باقیمت گزافی عرضه می شود وتهیه اش برای خیلی ها مشکل است چه حکمی دارد؟ ج)شکستن قفل س دی وتکثیرآن ونیز استفاده وخرید وفروش سی دی تکثیرشده بدون اجازه ناشر اصلی بنابراحتیاط واجب جایز نیست .
س9)تکثیر برنامه های یارانه ای که توسط مسلمانان ویاکفارذمی تولید شده است،بدون اجازه تولیدکنندگان چه حکمی دارد؟ ج)آنچه درداخل کشور تولید می شود ،بنابراحتیاط باید حقوق صاحبان آن باکسب اجازه آنان رعایت گردد وآنچه مربوط به خارج از کشوراست تابع قرارداد باآن کشور می باشد.
8/3- تجسس درایمیل افراد خارج از حدود و ضوابط قانوني س1)در پيگيري پرونده هاي عملياتي كاركنان كه مرتبط با موضوعات امنيتي مي باشد بعضاً ضرورت ايجاب مي نمايد جهت شناخت كاملتر از موارد امنيتي سوژه ها، ايميل ومانند آنها نيز كنترل و بررسي شود؛ در صورتي كه بتوان مأموريت فوق را از طريق هك ايميل مورد نظر هم انجام داد، آيا اقدام به كنترل و بررسي ارتباط اينترنتي و هَك ايميل سوژه ها، مستلزم كسب مجوز شرعي است يا اينكه بدون اخذ مجوز هم اشكال ندارد؟ ج) باتوجه به اصل 25 قانون اساسی:« بازرسی و نرساندن نامهها، ضبط و فاش کردن مکالمات تلفنی، افشای مخابرات تلگرافی و تلکس، سانسور، عدم مخابره و نرساندن آنها، استراق سمع و هر گونه تجسس ممنوع است مگر به حکم قانون.» ،باکسب مجوز ازدستگاه قضایی ،درصورت ضرورت اشکال ندارد.
س2)با عنایت به اینکه برخی افرادمانند کارکنان پلیس به منظور رصد و پایش فضای مجازی و شبکه های تلفن همراه ، به ناچار حین رصد سایتهای مجازی ، کلیپها و عکس های مستهجن راکه وجود دارد، مشاهده می کنند حکم مشاهده آنها ونیزنگهداری آن بعنوان مستندات چه حکمی دارد ؟
ج)مشاهده اين گونه كليبها وعكس هاى مزبور در چارچوب ضوابط ومقررات قانونى اشكال ندارد بشرط آن که كسى كه اقدام به اين كار مى كند، مصون از افتادن به حرام باشد؛ ولى تجسس در أمور ديگران و يا تحقيق در اعمال و رفتار انان براى كشف اسرار آنان در خارج از حدود و ضوابط قانونى جايز نيست.
( شماره استفتاء: 598387 تاریخ استفتاء:17/8/1394)
س3) حکم سرک کشیدن در لپ تاپ و گوشی دیگران چیست؟ به طوری که نمیدانیم راضی هستند یا خیر، ولی نگاه کنیم بدون آن که متوجه شوند. ج) تجسس حرام است، در فرض مذکورهم جایز نیست و باید از صاحب آن حلالیت بطلبید.(استفتاءات جدید)
س4 ) آیا تجسّس در امور شخصی و غیر شخصی مؤمنین به دلیل امر به معروف و نهی از منکر، در صورتی که از آنان ارتکاب حرام یا ترک معروف مشاهده شود، جایز است؟ اشخاصی که برای کشف تخلّفات مردم تجسّس می کنند با این که مکلف به این کار نیستند، چه حکمی دارند؟ ج) مبادرت به امر بررسی و تحقیق قانونی نسبت به کار اداری کارمندان و غیر آنان توّسط مأموران رسمی تفحّص و تحقیق در چارچوب ضوابط و مقرّرات قانونی اشکال ندارد ولی تجسس در کار دیگران و یا تحقیق دراعمال و رفتار کارمندان برای کشف اسرار آنان در خارج از حدود و ضوابط قانونی برای آن مأموران هم جایز نیست. (اجوبه ،س ۱۳۹۳.)
س5) گاهی بعضی از نیروهای امنیتی ورود به بعضی از مراکز و نفوذ در گروه ها را برای کشف مراکز فحشا و گروه های تروریستی ضروری می دانند، همان گونه که روش های تجسّس و تحقیق نیز همین را اقتضا می کنند، این کار از نظر شرعی چه حکمی دارد؟ ج) اگر با اجازه مسئول مربوطه و با التزام به رعایت ضوابط و مقرّرات قانونی باشد و از آلوده شدن به گناه و ارتکاب فعل حرام اجتناب شود، اشکال ندارد و بر مسئولین نیز واجب است که بر کار آنان از این جهت نظارت و توجه کامل داشته باشند. (همان ،س۱۳۹۶.)
9/3-استفاده شخصی اینترنت درمحل کار
س1) بنده کارمند هستم استفاده شخصی از اینترنت و فضای مجازی در محل کار در حد نیاز چه حکمی دارد ج) استفاده شخصی از اموال بیت المال جایز نیست و موجب ضمان است، مگر با اذن مسئولی که شرعاً و قانوناً چنین حقی دارد(لیدراول آذر96)
س2)استفاده ازسایت های سازمانی دربستراینترنت مانندشبکه شتاب برای امورشخصی ماننددانلود فایل دروقت اداری چه حکمی دارد؟ ج)به مقدارمتعارفی که شرایط کاری بیانگراذن به کارکنان است برای استفاده ازبرنامه های حلال ومجازجایزاست مشروط به آنکه به کارسازمان لطمه نزند.
10/3-سایتهای بازاریابی،مسابقه وشرط بندی س1) شرکت در مسابقات اینترنتی که با جواب دادن به سؤالات، جایزه دریافت می شود، چه حکمی دارد؟ ج) اگر شرکت در مسابقه رایگان باشد و همچنین اگر برای شرکت در مسابقه مبلغی توسط برگزار کننده آن دریافت و بعد از مالکیت مبلغ، جایزه توسط او به برنده پرداخت شود اشکال ندارد، اما اگر از بازنده پولی دریافت و به برنده پرداخت شود، بنابر احتیاط جایز نیست.(لیدر4بهمن 97)
س2)حکم خرید وفروش در فضای مجازی باتوجه به عدم رویت جنس مورد معامله چیست ؟ج) اگر خصوصیات مورد معامله به صورت کامل روشن باشد، معامله صحیح است.
( شماره استفتاء: 888054 تاریخ استفتاء: 9/4/1397)
س3) حکم شرعی مشارکت در بازاریابی شبکه ای را بیان فرمایید؟ ج)گر چه بازاريابى فى نفسه مانعى ندارد. ولى اگر بر خلاف قوانين و مقررات مشروع نظام مقدس جمهورى اسلامى باشد، جايز نيست؛ و همچنين کسب درآمد ناشى از افزايش اعضا به صورت شبکهاى خواه از طريق عرضه کالا يا خدمات و يا دريافت حق عضويت و يا بازاريابى و يا شيوههاى مشابه ديگر (داخلى باشد يا خارجى و تحت هر نام و عنوانى) جايز نمىباشد. (شماره استفتاء: 475728 تاریخ استفتاء: 26/6/1393)
س4)در بازیهای رایانه ای اگر دو شخص به صورت مجازی و داخل بازی سکه طلا بگذارند و بازی کنندو هرکس برنده شده سکه های طلا مال او می شود (هیچ پولی به صورت واقعی نه رد و بدل می شود و نه بابت خرید سکه های مجازی پرداخت می شود) حکم این بازی ها چیست؟ ج)اگر برد و باخت باشد و ارزشی دارد, جایز نیست. (شماره استفتاء: 927424 تاریخ استفتاء: 7/9/1397)
س6) کسی که بدون پرداخت پولی چند ماه بازی مرحله ای آنلاین اینترنتی انجام داده و در همان دنیای مجازی، اکانت بازی خودش را (که به مراحل بالایی رسیده و دارای ارزش مالی است) به کسی که نمیشناسد به مبلغ (مثلا ۱۵هزارتومان) می فروشد. قبل از فروش هم، خریدار رضایت خودش را اعلام میکند. آیا این معامله اشکال شرعی دارد؟ ج) با فرض آنکه ارزش مالى دارد، فروش آن فى نفسه اشکال ندارد. (شماره استفتاء: 373169 تاریخ استفتاء: 5/6/1392)
س7)آیانرم افزارهاهم به مثابه کالاهستندوحکم خریدکالای ایرانی دراینجاهم وجوددارد؟ ج)حکم خرید کالای دشمنان که به نحوی کمک به آنهامحسوب می شودتحت عنوان«اعانه ی ظالم»شامل اینجانیزمی شود؛یعنی ماباخریداری یک نرم افزار، خدماتی به آنهابرسانیم یابه نحوی ازاین نرم افزارها استفاده کنیم که سود ش به جیب آنهابرود،مثل برخی برنامه هاکه اصل ورودبه آنهاوتعداداستفاده کنندگان ازآنهابرای صاحبش مفیداست ،همین ورودبه برنامه هم حرام میشود.بنابراین فرقی نمی کندکه این کالاسخت افزارباشدیانرم افزارواین توصیه ای که گفته اند اگرکالایی مشابه داخلی دارد،ازکالای خارجی استفاده نکنید،شامل نرم افزارهاهم می شودوبایدازنرم افزارداخلی استفاده کنید
11/3-تعمیرسیستم های مخابراتی بدون داشتن تخصص لازم وکافی
س1)حکم تعمیر سیستمهای مخابراتی معیوب توسط کسانی که تخصص لازم جهت تعمیرراندارند وچه بسا موجب تشدیدخرابی وازرده خارج شدن سیستم شوند،چیست؟ ج)تعمير وسائل بيت المال توسط افراد غیر متخصص ، جايز نيست. س2)اگر تعمير اموال بيت المال، طبق ضوابط و مقرّرات توسط تعميركار باتجربه و با اذن سازمان انجام گيرد، ولی خسارت وخرابی ببارآید حکمش چیست؟ ج)درفرض سوال اگر تعدي و تفريط صورت نگرفته باشد، موجب ضمان نمی شود.
س3)چنانچه در تعمير برخي از سيستم هاي مخابراتي فوریت تعمیر وجودداشته باشد وبه لحاظ نبود متخصص ونیازداشتن به دستگاهها ،ناگزیراز بکارگیری افرادی باشند که تخصص لازم رادرتعمیرات ندارند ،دراین صورت تکلیف چیست؟ ج)تعمير وسائل بيت المال توسط افراد،در صورت نداشتن تخصّص كافي، جايز نيست و در صورت اضطرارباید به قاعده اهم و مهمّ عمل نمایند و نظر مسئول در تعيين اهم و مهمّ تعيينكننده است .
12/3- احکام متفرقه ومرتبط بافضای مجازی س1)آیا پاسخ سلام یا سئوال در فضای مجازی واجب است؟ در صورت وجوب با توجه به قید فوریت در پاسخ سلام، تکلیف چیست؟ ج)پاسخ سؤال فی نفسه واجب نیست. و نسبت به سلام موارد مختلف است. در مکالمه های اینترنتی جواب دادن واجب است. و باید فوری عرفی متناسب با آن رعایت شود.( شماره استفتاء: 852620 استفتاء: 28/12/1396)
س2) آیا زیارت مجازی، که باعث نوعی ارتباط قلبی میان کاربر و امام معصوم علیه السلام می شود، کارصحیحی است؟ آیاثوابی دارد؟ ج)اظهار مودت به پیشگاه مقدس معصوم (علیه السلام) از این طریق حکم زیارت از راه دور را دارد،و امید ثواب می رود. ( شماره استفتاء: 520444 تاریخ استفتاء: 14/12/1393)
س4)بازیهای کامپیوتری که با آلات قمار تصویری انجام میگیرد،چه حکمی دارد؟ ج)این مورد به دو صورت است:۱- اگر بازی بین دو طرف یا بیشتر است، مثلاً دو نفر پهلوی هم نشستهاند، یا از طریق اینترنت در خانه خود مشغول بازی قمار هستند ،قمار محسوب میشود و حرام است.۲- اگر این بازی طرفی ندارد و شخص با کامپیوتر بازی میکند، مثلاً نرمافزاری است که شخص با آن بازی نرد یا پاسور میکند که البته در آن برد و باخت نیست ،اگرچه بازی با آلات قمار بدون برد و باخت هم حرام است، ولی چون باید حداقل دو نفر با هم بازی کنند، نه اینکه شخص با خودش بازی کند، این بازی اشکالی ندارد. (سایت خامنه ای ای آر)
س5) چت با هويت جعلي (در سنين مختلف و يا با هويت و صنف ديگر) چه حکمي دارد؟ و اگر اين براي گرفتن اطلاعات مفيد در مأموريت محوله باشد چطور؟ج) اگر از طريق راستگويي راهي يافت نشود و با توريه هم کاري از پيش نرود و مصلحت اهمّي، مثل حفظ جان انسان بيگناهي، در بين باشد، دروغ اشکال ندارد. (احکام فقهي جنگ الکترونيک ودفاع سايبري براساس فتاواي امام خامنهاي)
س6) آيا عضويت در شبکة مجازي و حضور در گروههاي همکار، مانند همکاران زن موجود در گروه خاص، اشکال دارد يا خير؟ج) بهطوركلي استفاده از شبکههاي اجتماعي اگر مستلزم مفسده (مانند ترويج فساد، نشر اکاذيب و مطالب باطل) بوده يا خوف ارتكاب گناه باشد و يا موجب تقويت دشمنان اسلام و مسلمين شود يا خلاف قوانين و مقررات نظام جمهوري اسلامي باشد، جايز نيست. ( جزوه حفاظت از شخصيتها، اماکن، فرودگاهها و امنيت هوايي : بر اساس فتاوای امام خامنهای)
س7) براي بهدست آوردن اطلاعات مورد تبادل در فضا ميتوان از طريق ديش اطلاعات را گرفت؛ يعني ديتاها و يا بستههاي اطلاعاتي را بهدست آورد. اين موضوع، يعني جمعآوري اطلاعات و يا شنود با هدف تسلط بر روشهاي اطلاعاتي دشمن و يا اطلاع از رواج فساد توسط دشمن اتفاق ميافتد. بنابراين، اصل اين فعاليت چه حکمي دارد؟ج) در حال دفاع و پيشگيري از خطر دشمنان اشکال ندارد؛ امّا در غير اين موارد و براي بهدست آوردن اطلاعات اشخاص يا گروههايي که در حال جنگ نيستند، جايز نيست؛ مگر آنکه قاضي شرع ضرورت آن را احراز کند و، بالخصوص، حکم کند. (احکام فقهي جنگ الکترونيک ودفاع سايبري براساس فتاواي امام خامنهاي)
س)از آسیب های جدی حضور افراطی در فضای مجازی بنا به نظر متخصصین روانشناسی، درون گرایی و انزواست. آیا این ضرر از مصادیق آسیب رسانی به خویش است که در صورت معتنابه بودن حرام باشد؟
ج)اگر ضرر معتنی به باشد، جائز نیست و تشخیص آن با مکلف است ( شماره استفتاء: 852621 تاریخ 28/12/1396)
تهیه وتنظیم:محمدحسین منتظری
مهرماه 1399
+ نوشته شده در جمعه چهاردهم آذر ۱۳۹۹ ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری
|
من ضیعه الاقرب