ویژگیهای عالم برزخ
1ـ تکامل نفوس ناقصه در برزخ: در روایت است که چون رسول خدا (ص) به معراج رفتند به پیرمردی که در زیر درخت نشسته بود و در اطرافش کودکانی گرد آمده بودند برخورد کردند حضرت سوال کرد: ای جبرئیل این پیرمرد کیست؟ جبرئیل گفت این شیخ پدر تو ابراهیم است حضرت سوال کرد: این اطفال در اطراف او چه کسانی هستند؟ جبرئیل گفت: اینها اطفال مؤمنان هستند که حضرت ابراهیم به آنها غذا میدهد.( امالی صدوق ص 271. )
و از حضرت صادق (ع) نقل شده که فرمود: اطفال شیعیان ما را از مؤمنین، حضرت فاطمه (ع) تربیت میکند.( بحار ج 6 ص 229.)
2ـ بازبودن پرونده وثبت آثارباقیات صالحات درآن:
امام حسین (ع) از نبی اکرم (ص) روایت کرده که فرمود: هر کس سیره و روش خوبی را در جامعه بنیان نهد اجر آن سیره و اجر کسانی که تا قیامت به آن سیره عمل میکنند برای او خواهد بود بدون آنکه از اجر عاملین به آن چیزی کاسته شود.( تحف العقول ص 243. )
3ـ ثبت آثاراعمال ناصالح درپرونده
امام باقر (ع) میفرماید: هر بندهای از بندگان خدا روش گمراه کنندهای را بین مردم ایجاد کند برای او گناهی همانند گناه کسانی است که مرتکب آن عمل شدهاند بدون آنکه از گناه عاملین آن کاسته شود.( سفینه ج 1 ص 665. )
4ـ آگاهی و درک انسان در برزخ: از منابع موجود استفاده میشود که با فرا رسیدن مرگ نه تنها شعاع دید و درک انسان کمتر نمیشود بلکه بیشتر نیز میشود، پیامبر (ص) میفرماید: مردم خوابند همین که میمیرند بیدار میشوند.) محجه البیضا ج 7 ص 42.(
5ـ ارتباط ارواح با اهل دنیا در برزخ:
امام صادق (ع) میفرماید: هیچ مومن و کافری نیست مگر آن که در حین زوال شمس به دیدار اهل خود میرود و اگر دید که اهلش به اعمال نیکو اشتغال دارند سپاس و حمد خدا بجا میآورد و چون کافر ببیند که اهل او بر اعمال نیک مشغولاند برای او موجب حسرت و ندامت خواهد بود.( فروع کافی ج 1 ص 62. )
اسحاق بن عمار میگوید از امام کاظم (ع) در مورد ارواح در گذشتگان سووال کردم که آیا آنها اهل خود را ملاقات و دیدار میکنند؟ حضرت فرمود: بلی گفتم در چه مقدار از زمان دیدار میکنند؟ حضرت فرمود: در هر جمعه و در هر ماه و در هر سال یک بار بر حسب منزلت و مکانت مومن گفتم در چه صورتی آنها برای دیدار اهل خود میروند؟ حضرت فرمود: در صورت پرنده لطیفی که خود را به دیوارها میزند و بر آنها اشراف مینماید. پس اگر آنها را در خیر و خوبی مشاهده کند خوشحال میشود و اگر آنها را در بدی و اندوه بنگرد غمناک میگردد. (44) 6ـ همدم انسان در عالم برزخ:قیس بن عاصم میگوید: من و جمعی از بنی تمیم از راه دور به مدینه آمدیم و خدمت رسول اکرم ص) رسیدیم من عرض کردم یا رسول الله ما را موعظهای بفرمایید که همواره از آن استفاده کنیم چرا که ما بادیه نشین هستیم و کمتر به شهر دسترسی داریم حضرت فرمود: ای قیس با عزت ذلت و با حیات مرگ است و با دنیا آخرت... ای قیس ناگزیر برای تو همنشین و مصاحبی خواهد بود که با تو به خاک سپرده میشود موقع دفن تو او زنده است و تو مرده اگر همنشین تو بزرگوار و کریم باشد تو را اکرام میکند و اگر پست و فرومایه باشد آزارت میدهد.( امالی صدوق ص 3. )
7- ملاقات ارواح با یکدیگر در عالم برزخ: امام صادق (ع) میفرماید: ارواح در برزخ با یکدیگر ملاقات میکنند سووال کردند آیا واقعاً همدیگر را میبینند؟ فرمود بله میبینند و از همدیگر خبر میپرسند و سووال میکنند و همدیگر را آشنایی میدهند آن چنان آشنا میشوند که در آنجا میگویند این شخص فلانی است.( بحار ج 6 ص 269.)
8ـ پرسش و سوال در عالم برزخ: مطابق روایات و اخبار در عالم برزخ فقط مسایلی که انسان باید به آنها اعتقاد و ایمان داشته باشد مورد پرسش و رسیدگی واقع میشود و رسیدگی به سایر مسایل موکل به قیامت است.
در روایتی امام صادق (ع)میفرماید: میت در قبر از پنج چیز سووال میشود: از نماز و زکات و حج و روزه و ولایت.( بحار ج 6 ص 266 )
9ـ کوتاهی عمر عالم برزخ در مقایسه با عمر قیامت:قرآن در چند مورد به کوتاهی عمر عالم برزخ اشاره کرده است ،ازجمله: وُ یُوًمُ تَقُومْ الساعُهْ یْقْسِمْ الْمْجًرِمْونُ ما لَبِثُوا غَیًرُ ساعُهٍ.
روزی که قیامت بر پا شود مجرمان سوگند یاد میکنند که فقط ساعتی در عالم برزخ توقف داشتند.( سوره روم آیه 55)
10ـ مردود بودن شفاعت در برزخ:امام صادق (ع)میفرماید: وُاللهِ ما أَخافْ عُلَیًکُمً اِلاّ الْبُرًزَخ فَأما اِذا صارُ الاَمًرْ اِلَیًنا فَنَحًنْ اَوًلَی مِنْکُمً بخدا قسم نمیترسم بر شما مگر از برزخ و چون کار به ما رسد ما اولی و سزاوارتر از شما میباشیم.( بحار ج 6 ص 214.)
11ـ تجسم عمل در برزخ: به موجب بعضی از روایات اعمال هر انسان از لحظات بعد از مرگ یعنی در مراحل ابتدائی عالم برزخ تمثیل و تجسم مییابد و صاحب قبر در ملکوت قبر با چشم برزخی آن را میبیند و تا قیام قیامت با او خواهد بود.
امام صادق (ع) میفرماید: وقتی شخص با ایمان را در قبرش میگذارند دری به رویش گشوده میشود و جایگاه خود را در بهشت میبیند از آن دری که به عالم غیب گشوده شده مردی با چهره زیبا خارج میشود شخص با ایمان به او میگوید تو کیستی که من از تو زیباتر ندیدهام پاسخ میدهد من نیت خوب تو هستم که در دنیا بر آن بودی و عمل خوب تو هستم که در دنیا انجام دادی وقتی شخص کافر را در قبرش میگذارند دری به رویش گشوده میشود و جایگاه خود را در آتش میبیند سپس از آن در مردی زشت رو خارج میشود
من ضیعه الاقرب