احکام پزشکى (فتاواي مقام معظم رهبري)
س1. اگر كسى براى بهبودى موقتى يا رفع درد از داروئى استفاده كند كه مرگ را بطور قابل ملاحظهاى جلو بيندازد حكم چيست؟ مثلاً از «كورتيكو استرئيد» و يا «زيدودين» يا «سيكلو سپورين» استفاده شود.
ج) اگر موجب مرگ زودرس باشد علاج نيست و در هر صورت اگر ضرر معتنىبه عقلايى نداشته باشد در مقام علاج فىنفسه اشكال ندارد.
س2. همانطورى كه به احتمال زياد شنيدهايد اكثر پزشكان از بيمارانى كه مىخواهند عمل كنند مبلغى پول به عنوان حق الزحمه عمل جراحى (كه به زيرميزى مشهور شده) مىگيرند، حال مىخواستم بدانم اين پول چه حكمى دارد؟ حلال است يا حرام است؟
ج) پزشك اگر كارمند دولت در بيمارستان باشد كه حقوق خود را از صندوق دولت دريافت مىكند و يا عمل جراحى را بر اساس دريافت اجرت عمل از شركت بيمه دريافت مىنمايد، حق مطالبه مبلغ اضافى از بيمار را ندارد.
س3. آيا فروش داروهاى كه مصرف آنها عوارض شديد در بردارد، بدون تجويز پزشك جايز است؟
ج) بدون تجويز دکتر، نفروشيد.
س4. از آتا نازى در فارسى به (قتل از روى ترحم) و (بيماركشى با ترحم) تعبير مىشود و به منظور كوتاه كردن مدت درد و رنج بيمار لاعلاجى است كه بر اساس دانش پزشكى امروز هيچ اميدى به شفا و يا بهبود او وجود ندارد اقدام به اين كار چه حكمى دارد؟ آيا سرپرست يا نزديكان بيمار مىتوانند به پزشك همچين اجازهاى بدهند؟
ج) جايز نيست و قتل نفس محسوب مىشود.
س5. اگر آزمايشات طبى روى حيوانات انجام شود و در پايان، حيوانات از بين بروند، صرف نظر از ضمان، آيا چنين کارى براى پيشرفت پزشکى جايز است؟
ج) فى نفسه منعى ندارد لکن بايد طورى عمل شود که موجب اذيت و آزار حيوان نشود.
س6. با توجه به مراجعه زنان به برخى پزشکان مرد و آثار مترتب بر آن، آيا بر زنانى که استعداد يادگيرى علوم پزشکى مربوط به زنان را دارند، واجب است که اين علوم را ياد بگيرند؟
ج) يادگيرى درحد رفع نيازهاى ضرورى، واجب كفائى است.
س7. اگر فايده آزمايشها به سود تمامى افراد بشر باشد، آيا مىتواند خود را در معرض چنين آزمايشهايى قرار دهد، با فرض اينکه علم به ضرر يا احتمال ضرر و يا عدم علم به ضرر داشته باشد؟
ج) جايز نيست مگر ضرورت پزشکى و مصلحت اهم اقتضا نمايد و تأمين اين ضرورت از راههاى ديگر و بىخطر و يا کمخطرتر امکانپذير نباشد.
س8. در صورتى که آزمايش خاص پزشكى براى پيشرفت علم هيچگونه ضررى براى بيمار نداشته باشد، آيا پزشک بدون اطلاع به بيمار و بدون کسب اجازه او مىتواند چنين اقدامى نمايد؟
ج) جايز نيست.
س9. آيا جهت امر آموزش بالينى دانشجويان و انترنها و رزيدنتها مجاز هستيم شرح حال مريض و بعضا اسرار وى را در جمع پزشکان مطرح کنيم يا خير؟
ج) اگر اين امر به مصلحت بيمار بوده و يا براى آموزش دانشجويان مفيد باشد مانعى ندارد.
با توجه به مصيبتبار بودن بيمارى ايدز، آيا آموزش گروههاى مختلف سنى را در مورد راههاى انتقال و نحوه پيشگيرى از بيمارى ايدز، جايز مىدانيد؟
ج) فى نفسه منعى ندارد مگر آنكه مستلزم مفسده بوده و نتايج سوئى داشته باشد.
س10. انجام دادن تحقيق و پژوهش در مورد حجامت و فصد (و ساير موضوعات پزشکى مشابه که در روايات موجود است)، مطابق با استانداردهاى علمى بين المللى و بررسى آمارى نتايج حاصل از آن، از نظر شرعى چه وجهى دارد؟
ج) با رعايت اصول و موازين پزشکى روز بلامانع مىباشد.
س11. نگاه به عکسهاى عريان که در کتب پزشکى هست، اگر به قصد آموزش باشد جايز است يا خير؟ آيا بايد قدر ضرورت اکتفا نمود؟ اگر ريبهآور باشد، ولو براى آموزش، جايز است يا خير؟ اگر ريبهآور نباشد، آيا بدون قصد آموزش هم جايز است يا خير؟
ج) نگاه به عکسهاى مذکور اگر همراه با لذت نبوده و مستلزم مفسده هم نباشد مانعى ندارد. در غير اينصورت جايز نيست مگر آنکه ضرورتى مثل آموزش لازم در کار باشد.
من ضیعه الاقرب