شرحی برزیارت عاشورا(2)
سلام درقرآن وروايات
«سلام» از واژه هايي است که در24 آيه از قرآن ونیز درروايات معصومين (ع ) مطرح است
و از سنت هاي موکَّد دين مبين اسلام می باشد . سلام مرزهاي جغرافيايي و زبان و نژادهاي مختلف با الوان و گويش ها را درهم مي نورد
سلام در قرآن :در قرآن درموارد متعدد کلمه سلام آمده ودرمواردگوناگونی استعمال شده است:
1- سلام درموردخداوند:
1/1- سلام يکي از نام هاي خدا:«هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ ا لسَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ »(حشر22 ) . اوست خداي يکتا که معبودي جزاو نيست فرمانروا منزه ازهرعيب و سلامت بخش ...
آری ؛ خداوند هيچگونه ضرري به خلق نمي زند چون سلام است
1/2- سلام ازطرف خدا :
سلام سخن خداست «سَلَامٌ قَوْلاً مِن رَّبٍّ رَّحِيمٍ»(يس - 85 )ولذادرچندين آيه خداوند به پيامبران سلام نموده است 1- ابراهیم پیامبر: اولین کسی که خداوند در قرآن به او سلام کرده است؛ و سَلَامٌ علی إِبْرَاهِيمَ (صافات/109) سلام بر ابراهیم ، سلامی از ناحیه آن پروردگار جلیل به سوی پیامبری که بزرگ انبیاء الهی است.
2- نوح پیامبر، پدر دوم آدمیان: سَلَامٌ عَلَى نُوحٍ فِی الْعَالَمِینَ(صافات/79) سلام ر نوح در میان جهانیان باد!
3- عیسای مسیح؛ وَسَلَامٌ عَلَیهِ یوْمَ وُلِدَ وَیوْمَ یمُوتُ وَیوْمَ یبْعَثُ حَیا(مریم/15)
از اين آيه مشخص مي شود که سلام و درود فرستادن براولياي خدا مخصوص زمان حيات آنان نيست و سلام کردن نشانه ي کوچکي نيست زيرا خداي بزرگ هم سلام مي کند .(تفسيرنور/ 24 ).
4- موسی و هارون؛ سَلَامٌ عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ(صافات/120) سلام بر موسی و هارون
5- الیاس نبی؛ سَلَامٌ عَلَى إِلْ یاسِینَ(صافات/130) سلام برالیاس
6- جمیع انبیای عظام؛وَسَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِینَ(صافات/181) سلام بر فرستادگان ( ورسولان الهی باد)
2)سلام فرشتگان به پیامبران
وَلَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُنَا إِبْرَاهِیمَ بِالْبُشْرَى قَالُوا سَلَامًا قَالَ سَلَامٌ فَمَا لَبِثَ أَنْ جَاءَ بِعِجْلٍ حَنِیذٍ(هود/69) فرستادگان ما [= فرشتگان] برای ابراهیم بشارت آوردند؛ گفتند: «سلام »(او نیز) گفت: «سلام »و طولی نکشید که گوساله بریانی (برای آنها) آورد.
3) سلام فرشتگان در بهشت بر صبر پیشگان
« سَلاَمٌ عَلَيْكُم بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِ» (رعد/24)
«الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلآئِكَةُ طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُواْ الْجَنَّةَ بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ »(نحل -32 )
4) سلام نگهبانان بهشت به پرهیزكاران ... أَبْوَابُهَا وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلَامٌ عَلَیكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِینَ(زمر/73)
ادْخُلُوهَا بِسَلَامٍ آمِنِینَ(حجر/46)
(5سلام بر رهپویان وادی هدایت .وَالسَّلَامُ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى(طه/47(
(6 سلام بر دردانه های آفرینش و بندگان برگزیده الهی قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَسَلَامٌ عَلَى عِبَادِهِ الَّذِینَ اصْطَفَى آللَّهُ (نمل/59(
7) سلام بندگان خاص حق بر جاهلان دور از ادب
وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِینَ یمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا(فرقان/63)
8) سلام بر خانواده، از آداب ورود به خانه
یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُیوتًا غَیرَ بُیوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَتُسَلِّمُوا عَلَى أَهْلِهَا ذَلِكُمْ خَیرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ(نور/27)
9) سلام بر شب قدر.سَلَامٌ هِی حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ(قدر/5)
شب قدر، شبى است سرشار از سلامت(و برکت و رحمت) ، از آغاز تا طلوع سپیده چرا که هم قرآن در آن نازل شده: إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیلَةِ الْقَدْرِ(قدر/1) ما آن [= قرآن] را در شب قدر نازل کردیم!؛ و هم فرشتگان و روح در آن شب نازل مى گردند: تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ فِیهَا بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ(قدر/4) فرشتگان و «روح» در آن شب به اذن پروردگارشان برای (تقدیر) هر کاری نازل میشوند.
10) سلام اهل بهشت به يکديگر
« دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلَامٌ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ(یونس /10 ).
نیایش آنان در آنجا «سُبحانکَ اللّهمَّ» و درود آنان (با یکدیگر) در آنجا «سلام» و خاتمه دعاشان «الحمد للّه ربّ العالمینَ» است.
درقيامت به هرسو بنگري سلام است و بهشتيان اهل صفا وصميميت و سلام اند نه نزاع و قهر
تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلَامٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْرًا كَرِيمًا (احزاب -44 ).
« وَنَادَوْا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ سَلَامٌ عَلَيْكُمْ » (اعراف -64 )
« أُوْلَئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوا وَيُلَقَّوْنَ فِيهَا تَحِيَّةً وَسَلَاماً » (فرقان / 75 ).
سلام کلام اهل بهشت است و دربهشت سلام فضاي همه جا را پرمي کند ازسوي خدا از سوي بهشتيان به خدا و ازسوي بهشتيان نسبت به يکديگر(تفسيرنور/ 24).
« لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا إِلَّا سَلَاماًوَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيهَا بُكْرَةً وَعَشِيًّا... »(مريم /62 ).
(لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا تَأْثِيمًا *إِلَّا قِيلًا سَلَامًا سَلَامًا.)(واقعه /62 ) .
دربهشت نه سخن بيهوده مي شنوند و نه تهمت گناه هرچه هست سلام است و سخن سالم بهشت سراي سلام وسلامتي است.( تفسيرنور/ 24 ).
11) سلام نام بهشت :
« لَهُمْ دَار السَّلَام عِنْد رَبّهمْ وَهُوَ وَلِيّهمْ بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ » (انعام )
پس دربهشت خشونت ،رقابت ،حسرت ،تهمت ،حسد، کينه ،دروغ ،اندوه وهيچگونه مرض و مرگ و فقرراهي ندارد.(تفسيرنور/42 )
« وَاَللَّه يَدْعُو إِلَى دَار السَّلَام وَيَهْدِي مَنْ يَشَاء إِلَى صِرَاط مُسْتَقِيم (يونس /52)
دارالسلام يکي از نامهاي بهشت است زيرا آنجا کينه اي دردلها نيست تا جنگ و جدال و بهره کشي پيش بيايد.سلام نام خداست و دارالسلام يعني جواررحمت الهي و جاني که کلام و درودشان سلام است و از خدا هم به آنان سلام مي شود.سلامتي دنيا گذرااست ولي سلامت آخرت پايداراست .(تفسيرنور/42 )
12)سلام دراديان ديگر :«اذا وَنَبِّئْهُمْ عَنْ ضَيْفِ إِبْرَاهِيمَ * إِذْ دَخَلُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا سَلَامًا » ابراهيم / 41
« وَلَقَدْ جَاءَتْ رُسُلنَا إِبْرَاهِيم بِالْبُشْرَى قَالُوا سَلَامًا قَالَ سَلَام... »( هود /96 )
« وَالسَّلامُ عَلَىَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَ يَوْمَ اَمُوتُ وَ يَوْمَ اُبْعَثُ حَيًّا » (مريم /33 )
13)سلام به معني سلامتي
« قُلْنا يا نارُکُونِي بَرْداً وَ سَلاماً عَلى إِبْراهِيمَ »(انبياء /96 )
« ادْخُلُوهَا بِسَلاَمٍ آمِنِينَ... »(حجر/64 ).
«يَهْدِي بِهِ اللّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلاَمِ... »( مائده /61 )
منظورازسبل السلام درآيه جاده هاي سلامت يعني سلامت فرد سلامت اجتماع سلامت روح و جان سلامت خانواده و سلامت اخلاق مي باشد .(تفسيرنمونه، ج 4 ،ص 323 ).
14)سلام به معني وداع وخداحافظي
سلام درفرهنگ عرب دو موقع دارد 1 -هنگام ورود و ملاقات 2 -هنگام خروج و خداحافظي مثل پايان نماز که مي گوييم (السلام عليکم و رحمه الله و برکاته ). فَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلامٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ) (زخرف /89)
سلام دراحاديث و روايات : در روايات اسلامي تاکيد زيادي روي سلام شده است تا آنجا که ازپيامبر اکرم ( ص ) نقل شده است که : «مَنْ بَدَأَ بِالْكَلامِ قَبْلَ السَّلامِ فَلا تُجیبُوهُ». وامام باقر(علیه السلام ) : « ان الله عزوجل یُحِبُّ إِفشاءَ السَّلام » خداوند افشاء سلام را دوست دارد . منظورازافشاي سلام ،سلام کردن به افراد مختلف است .(تفسيرنمونه ،ج 4 ،ص 43 ) .
« قَالَ الإمام الحُسَيْن ( عليه السَّلام ) : « البَخِيْلُ مَنْ بَخِلَ بِالسَّلامِ » بخيل کسي است که به سلام کردن بخل ورزد .
حدیث پيامبر صلىاللهعليهوآله : «إنَّ أَولَى النّاسِ بِاللّه وَبِرَسولِهِ مَن بَدا بِالسَّلامِ»بحارالأنوار 76/12/50
امام على عليه السلام : «اَلسَّلامُ سَبعونَ حَسَنَةً تِسعَةٌ وَسِتّونَ لِلمُبتَدى وَواحِدَةٌ لِلرّادِّ»
پيامبر صلىاللهعليهوآله : «خَمسٌ لا أَدَعُهُنَّ حَتَّى المَماتِ ... وَالتَّسليمُ عَلَى الصِّبيانِ لِتَكونَ سُنَّةً مِن بَعدى»
پيامبر صلىاللهعليهوآله : « اِذا دَخَلَ اَحَدُكُم بَيتَهُ فَليُسَلِّم، فَاِنَّهُ يُنزِلُهُ البَرَكَةَ وَ تُؤنِسُهُ المَلائِكَةُ»
پيامبر صلىاللهعليهوآله : «وَالّذى نَفسى بِيَدِهِ لاتَدخُلُوا الجَنَّةَ حَتّى تُؤمِنوا وَ لا تُؤمِنوا حَتّى تَحابّوا أولا أدُلُّـكُم عَلى شَئىٍ اِذا فَعَلتُموهُ تَحابَبتُم؟ اَفشُوا السَّلامَ بَينَـكُم»
امام على عليه السلام : «عَوِّدْ لِسانَكَ لينَ الْكَلامِ وَ بَذْلَ السَّلامِ، يَكْثُرْ مُحِبّوكَ وَ يَقِلَّ مُبْغِضوكَ»
در كلمه السلام عليك فقط «درود» نمی گویی
بلکه سلام، توسل است؛ يعني اي حسين جان! به مقامات تو سلام ميكنم، متوسل به مقام صبر ؛ به مقام غيرت الهيات ؛ مقام عرفانيت ؛ به مقام عشقت ؛ به مقام تعهد به اجراي احكام الهيات ؛ به مقام غضب و خشمت نسبت به دشمنان متوسل ميشويم و با اين توسل به هريك از آن مقامات توسل پيدا ميكنيم .
آری ،در اين رشته از معاني سلام ، ميليونها مقام براي حضرت اباعبدالله وجود دارد كه ما به آنها متوسل ميشويم!
دسته ديگر از معاني ديگر سلام، تسليم است. «السلام عليك يا اباعبدالله» يعني آنقدر به من لياقت بده تا چنان تسليمتان باشم كه اگر دستور داديد سرم را جدا كرده و تقديمتان كنم، بدون لحظهاي درنگ چنان كنم.
سلام ، اعلام آمادگي براي شهادت و چوب حراج زدن به تمام علائق دنياست. سلام، درخواست مقامات ملكوتي براي خويش از آستان حضرت حسين ع است، سلام، تكريم و ستايش مقامات حضرت اباعبدالله ع است.
سلام دعا برای عطاکردن همه مقامات بلند و مقامات مكلوتي به حضرت امام حسين علیه السلام است
من ضیعه الاقرب