تاتو کردن ابرو

س378- تاتو کردن ابرو براى زنان مانع ندارد، ولى اگر در نظر عرف زينت محسوب مى‌شود بايد از نامحرم بپوشانند.

س: حكم حضرتعالى درباره تاتو كردن ابرو براى زنان چيست؟

ج) مانع ندارد، و اگر در نظر عرف زينت محسوب مى‌شود بايد از نامحرم بپوشانند

مقدار لازم پوشاندن ابرو

س: زن اگر ابروى خود را بردارد، آيا پوشيدن كل ابرو لازم است يا اينكه مقدارى از آن را بگيرد، كفايت مى‌كند؟

ج) در صورتى كه زينت محسوب شود بايد آن را به‌طورى كه زينت معلوم نباشد، بپوشاند.

نگاه به کلاه‌گيس زن نامحرم

س: اگر زنى كلاه‌گيس گذاشته باشد و مرد به موى مصنوعى او نگاه كند، چه حكمى دارد؟

ج) اشكال دارد.

موى مصنوعى در نماز و غيره

س: آيا پوشاندن موهاى مصنوعى در نماز واجب است؟

ج) در نماز به عنوان پوشش در نماز، پوشاندن آن واجب نيست، ولى در برابر نامحرم (چه در حال نماز و چه غير نماز) بنابر احتياط واجب بايد آن را بپوشاند.

استعمال کرم و عطر براى بانوان

س1: زدن كرمهاى ضد آفتاب در فصل تابستان با توجه به بوى آنها براى بانوان چه حكمى دارد؟

س2: زدن عطر در اين فصل براى جلوگيرى از بوى عرق بدن براى آنان چه حكمى دارد؟

ج1و2: فى نفسه مانعى ندارد ولى اگر جلب توجه نامحرم مى‌كند بايد از كنار نامحرم عبور نكنند.

کاشت ناخن مصنوعى

س: کاشت ناخن مصنوعى براى بانوان چه حكمى دارد؟

ج) کاشت ناخن فى نفسه اشکال ندارد و با فرض صدق زينت، بايد از نامحرم پوشانده شود.

آرايش زنى كه خود را در معرض ديد نامحرم قرار مى‌دهد

س: آيا خانمى که شغل آرايشگرى دارد، مى‌تواند خانم‌هايى را آرايش کند که مى‌داند به نامحرم نشان مى‌دهند؟ و همچنين کاشت ناخن توسط او جايز است؟ (با توجه به اينکه با انجام آن، سبب مى‌شود که مدتى وضو و غسل شخص به صورت جبيره شود.)

ج) اگر آرايشگر مى‌داند كه كار او در جهت حرام بهره‌بردارى مى‌شود، جايز نيست چنين آرايشى را انجام دهد، حكم كاشتن ناخن كه احياناً موجب وضو و غسل جبيره‌اى مى‌شود، در بالا گذشت.

غسل و وضو با ناخن مصنوعى

س: اگر كسى ناخن مصنوعى بكارد، براى وضو و غسلش چه بايد بكند؟

ج) در صورت كاشت ناخن، براى وضو و غسل بايد مانع ـ ولو با صرف هزينه ممكن ـ برطرف گردد و چنانچه می‌داند امكان برطرف‌کردن آن نيست و يا رفع آن با مشقّت غير قابل تحمّل همراه بوده و يا ضرر قابل توجهى دارد، در وقت نماز بايد وضو يا غسل را انجام دهد سپس مبادرت به اين كار كند و وضو و غسل‌هاى بعدى را بايد به‌صورت جبيره انجام دهد(يعنى با دست مرطوب مانع را مسح نمايد)؛ اما در صورتى که امکان برطرف کردن آن ـ ولو در روز‌هاي بعد ـ باشد و برطرف نكند، وضو و غسل جبيره باطل خواهد بود.

ايجاد عمدى مانع براى وضو و غسل

س: آيا مى‌توان عمداً کارى کرد که وظيفه، وضو و غسل جبيره شود مانند کاشت ناخن يا جراحى بينى که صرفاً به خاطر زيبايى انجام مى‌گيرد و ضرورتى ندارد؟ اگر جايز نيست، افرادى که داراى شغل‌هايى هستند که سبب ايجاد مانع مى‌شود و برطرف کردن آن برايشان مشقت دارد آيا در صورت امکان تغيير شغل، وظيفه دارند که آن را تغيير دهند؟ (مانند نقاش‌ها که گاهى پشت بدنشان هم رنگى مى‌شود و بايد کسى اين مانع را برايشان برطرف کند و يا رنگ بگونه‌اى است که به راحتى برطرف نمى‌شود.)
ج) ايجاد مانعى كه موجب تبدّل وظيفه وضو و غسل به وضو و غسل جبيره‌اى مى‌شود، چنانچه در غير وقت نماز باشد، مانع ندارد ولى در وقت نماز بايد وضو يا غسل را انجام دهد سپس مبادرت به ايجاد مانع نمايد، و افراد مشتغل به كارهايى كه موجب ايجاد مانع مى‌شود (مانند نقاشى، يا گچ‌كارى و امثال آن) چنانچه نتوانند در وقت وضو يا غسل آن مانع را برطرف كنند شستن روى همان مانع كفايت مى‌كند.

اجراى اپيلاسيون در مواضع حرام

س: بنده خانمى هستم كه تخت كوچكى در خانه دارم كه از طريق آن به كار اپيلاسيون (از بين بردن موهاى زائد بدن از طريق موم سرد) مشغول مى‌باشم و خرج خودم و بچه‌هايم را از اين راه تأمين مى‌كنم. آيا كار من حرام محسوب مى‌شود؟ در حالى كه بدون قصد و غرض بوده چون من خودم خيلى پايبند مسائل اسلامى و شرعى هستم.
 آيا اين پول حرام بوده و فعل حرام انجام داده‌ام؟ در حالى كه هيچ تخصصى در هيچ زمينه‌اى ندارم و فقط همين كار را بلد هستم كه آن‌هم تنها منبع درآمد خودم و بچه‌هايم مى‌باشد.
ج) در مورد غير عورت اشكال ندارد، لكن نگاه به عورت و دست زدن به آن جايز نيست.

پوشاندن زينت و آرايش بانوان
367. زينت و زيور زنان مثل حلقه نامزدى يا آرايش معمولى ابروها، در صورتى كه عرفاً زينت محسوب شود بايد از نگاه نامحرم پوشانيده شود.

لباس شهرت و احکام پوشش‏

س 1361: معيار لباس شهرت چيست؟
ج: لباس شهرت لباسى است که پوشيدن آن براى شخص، به خاطر رنگ يا کيفيت دوخت يا مندرس بودن آن و علل ديگر مناسب نيست، به‌طورى که اگر آن را در برابر مردم بپوشد توجه آنان را به خود جلب نموده و انگشت نما مى‏شود.
س 1362: صدايى که هنگام راه رفتن زنان از برخورد کفش آنان با زمين ايجاد مى‏شود، چه حکمى دارد؟
ج: تا زمانى که باعث جلب توجه و ترتّب مفسده نشده است، فى‌نفسه اشکال ندارد.
س 1363: آيا دختران مى‏توانند لباسى که رنگ آن مايل به آبى پررنگ است بپوشند؟
ج: فى‏نفسه اشکال ندارد به شرطى که منجر به جلب توجه ديگران و ترتّب مفسده نشود.
س 1364: آيا براى زنان پوشيدن لباسهاى تنگى که برجستگيهاى بدن آنان را نشان مى‏دهد و يا پوشيدن لباسهاى بدن نما و عريان در عروسيها و مانند آن جايز است؟
ج: اگر از نگاه مردان اجنبى و ترتّب مفسده در امان و محفوظ باشند، اشکال ندارد در غير اين صورت جايز نيست.
س 1365: آيا پوشيدن کفش سياه برّاق توسط زن مؤمن جايز است؟
ج: اشکال ندارد مگر آن‌که رنگ و شکل آن باعث جلب توجه نامحرم و يا انگشت‌نما شدن او شود.
س 1366: آيا بر زنان واجب است در لباس مانند مقنعه، شلوار و پيراهن فقط رنگ سياه را انتخاب کنند؟
ج: حکم لباس زن از جهت رنگ و شکل و کيفيت دوخت مانند کفش است که در جواب سؤال قبل بيان شد.
س 1367: آيا جايز است حجاب و لباس زن به‌گونه‏اى باشد که توجه ديگران را بخود جلب کند و يا باعث تهييج شهوت شود مثلاً طورى چادر سر کند که توجه ديگران را به خود جلب کند و يا پارچه و رنگ جوراب را به‌گونه‏اى انتخاب کند که شهوت برانگيز باشد؟
ج: پوشيدن چيزى که از جهت رنگ يا شکل و يا نحوه پوشيدن باعث جلب توجه اجنبى شود و موجب فساد و ارتکاب حرام گردد، جايز نيست.
س 1368: آيا پوشيدن چيزى که مخصوص زنان است توسط مردان و برعکس، در خانه بدون قصد تشبّه به جنس مخالف، جايز است؟
ج: تا زمانى که آن را به عنوان لباس براى خود انتخاب نکرده باشند، اشکال ندارد.
س 1369: فروش لباسهاى زنانه داخلى توسط مردان چه حکمى دارد؟
ج: اگر موجب ترتّب مفاسد اخلاقى واجتماعى نباشد، اشکال ندارد.
س 1370: آيا بافندگى و خريد و فروش جوراب نازک شرعاً جايز است؟
ج: اگر توليد و خريد و فروش آن به قصد پوشيدن زنان در برابر مردان اجنبى نباشد، اشکال ندارد.
س 1371: آيا جايز است افرادى که ازدواج نکرده‏اند با رعايت موازين شرعى و آداب اخلاقى، در فروشگاههاى لباسهاى زنانه و وسايل آرايش کار کنند؟
ج: جواز کارکردن و کسب درآمد حلال شرعاً مختص گروه خاصى ازمردم نيست، بلکه هر کس که موازين و آداب اسلامى را رعايت کند حق آن را دارد، ولى اگر براى دادن پروانه تجارى يا اجازه کار از طرف ادارات و نهادهاى مسئول به خاطر رعايت مصالح عمومى براى بعضى از مشاغل شرايط خاصى وضع شده باشد بايد مراعات شود.
س 1372: انداختن زنجير توسط مردان چه حکمى دارد؟
ج: اگر زنجير از طلا باشد و يا از چيزهايى باشد که استفاده از آنها مخصوص زنان است، انداختن آن براى مردان جايز نيست.
 س 1221: استفاده زنان از انواع کرم و لوازم آرايش در تئاترها و نمايش‏هايى که توسط مردان هم ديده مى‏شوند، چه حکمى دارد؟
ج: اگر آرايش توسط خود آنان يا زنان و يا يکى از محارم ايشان صورت بگيرد و فسادى هم بر آن مترتّب نشود، اشکال ندارد و در غير اين صورت جايز نيست. البته صورت آرايش شده بايد از نامحرم پوشانده شود.

تشبّه به کفّار و ترويج فرهنگ آنان‏

س 1373: آيا پوشيدن لباسهايى که بر روى آن حروف و تصاوير خارجى چاپ شده، جايز است و آيا اين لباسها ترويج فرهنگ غربى محسوب مى‏شوند؟
ج: اگر مفاسد اجتماعى نداشته باشند پوشيدن آنها فى‌نفسه اشکال ندارد و امّا اينکه ترويج فرهنگ غربىِ معارض با فرهنگ اسلامى محسوب مى‏شود يا خير، موکول به نظر عرف است.
س 1374: امروزه وارد کردن لباسهاى خارجى و خريد و فروش و استفاده از آنها در داخل شهرها متداول شده است، با توجه به افزايش تهاجم فرهنگى غرب به انقلاب اسلامى، اين کار چه حکمى دارد؟
ج: واردات و خريد وفروش واستفاده از آنها به مجرّد اينکه از کشورهاى غيراسلامى وارد شده‏اند، اشکال ندارد، ولى آنچه که پوشيدن آن با عفّت و اخلاق اسلامى منافات داشته باشد و يا ترويج فرهنگ غربى که دشمن فرهنگ اسلامى است، محسوب مى‏شود، واردات و خريد وفروش و پوشيدن آن جايز نيست و دراين مورد بايد به مسئولين مربوطه مراجعه شود تا از آن جلوگيرى کنند.
س 1375: تقليد از مدهاى غربى در کوتاه کردن مو چه حکمى دارد؟
ج: معيارهاى حرمت در اين موارد، شبيه شدن به دشمنان اسلام و ترويج فرهنگ آنهاست و اين موضوع با توجه به کشورها و زمانها و اشخاص مختلف، فرق مى‏کند و اين امر مختص به غرب هم نمى‏باشد.
س 1376: آيا جايز است مربّيان مدارس موهاى دانش آموزانى را که موهاى سر خود را به شکلهاى غربى که مخالف آداب اسلامى و تشبه به کفّار است، اصلاح و آرايش مى‏کنند، بتراشند؟ با علم به اينکه راهنمايى و نصيحت آنان فايده‏اى ندارد؟ و آنان ظواهر اسلامى را در مدرسه رعايت مى‏کنند ولى پس از خروج از مدرسه تغيير وضعيت مى‏دهند، وظيفه ما چيست؟
ج: تراشيدن موى سر دانش آموزان توسّط مربّيان شايسته نيست. اگر مسئولين مدرسه تشخيص دادند که بعضى از کارهاى دانش آموزان با آداب و فرهنگ اسلامى تناسب ندارد، بهتر است آنان را نصيحت و راهنمايى‏هاى پدرانه نمايند و در صورت نياز اولياى آنان را براى کمک به حل مشکل، از وضعيت دانش آموزان خود آگاه نمايند و البته مراعات قوانين آموزش و پرورش، لازم است.
س 1377: پوشيدن لباس آمريکايى چه حکمى دارد؟
ج: پوشيدن لباسهايى که توسط دولتهاى استعمارى توليد شده‏اند، ازاين جهت که ساخت دشمنان اسلام است، فى‌نفسه اشکال ندارد، ولى اگر اين کار مستلزم ترويج فرهنگ غيراسلامى دشمن باشد و ياباعث تقويت اقتصاد آنان براى استعمار و استثمار سرزمين‌هاى اسلامى‏شود و يا منجر به وارد شدن ضرر اقتصادى به دولت اسلامى گردد، داراى اشکال است و حتّى در بعضى از موارد جايز نيست.
س 1378: آيا براى زنان، شرکت درمراسم استقبال و خوش‏آمدگويى و تقديم دسته گل که توسّط وزارت‏خانه‏ها و ادارات دولتى و غير آنها، ترتيب داده مى‏شود، جايز است و آيا صحيح است که شرکت آنان را در اين مراسم، اين گونه توجيه کنيم که هدف ما نشان دادن حرّيت و احترام زن در جوامع اسلامى است؟
ج: دعوت از زنان براى مشارکت درمراسم استقبال و خوش آمدگويى به مهمانان خارجى وجهى ندارد و در صورتى که موجب فساد و ترويج فرهنگ غيراسلامى شود، جايز نيست.
س 1379: پوشيدن کروات چه حکمى دارد؟
ج: به‌طور کلى پوشيدن کروات و ديگر لباسهايى که پوشش و لباس غير مسلمانان محسوب مى‏شوند به‌طورى که پوشيدن آنها منجر به ترويج فرهنگ منحطّ غربى شود جايز نيست.
س 1380: فروش کليه عکسها و کتابها و مجلاتى که به‌طور آشکار مشتمل بر امور قبيح و مبتذل نيستند ولى به‌طور ضمنى باعث ايجاد جوّ فرهنگى فاسد و غير اسلامى به‌خصوص در بين جوانان مى شوند، چه حکمى دارد؟
ج: خريد و فروش و ترويج امورى از اين قبيل که منجر به انحراف جوانان و فساد آنان و باعث پيدايش جوّ فرهنگى فاسدى مى شوند، جايز نيست و واجب است از آنها اجتناب شود.
س 1381: امروزه وظيفه زنان براى مقابله با تهاجم فرهنگى به جامعه اسلامى ما چيست؟
ج: يکى از مهمترين وظايف آنان حفظ حجاب اسلامى و ترويج آن و پرهيز از لباسهايى است که پوشيدن آنها تقليد از فرهنگ دشمن محسوب مى‏شود.
س 1382: بعضى از مسلمانان عيدهاى مسيحيان را جشن مى‏گيرند، آيا اين کار اشکال ندارد؟
ج: جشن گرفتن ميلاد حضرت عيسى مسيح(على نبيّنا وآله وعليه‌السلام) اشکال ندارد.
س 1383: آيا پوشيدن لباسى که تبليغ و تشويق شراب روى آن وجود دارد، جايز است؟
ج: جايز نيست.

فيلم و عکس نامحرم

س 1183: نگاه‌کردن به تصوير زن نامحرم و بدون پوشش چه حکمى دارد؟ نگاه‌کردن به‌صورت زن در تلويزيون چه حکمى دارد؟ آيا بين زن مسلمان و غيرمسلمان و بين پخش آن به‌طور مستقيم و يا غير مستقيم تفاوتى وجود دارد؟
ج: نگاه‌کردن به تصوير زن نامحرم، حکم نگاه‌کردن به خود زن نامحرم را ندارد، بنا بر اين اگر نگاه از روى لذّت نبوده و خوف افتادن به گناه نباشد و تصوير هم متعلّق به زن مسلمانى که بيننده آن را مى‏شناسد نباشد، اشکال ندارد و بنا بر احتياط واجب نبايد به تصوير زن نامحرم که به‌طور مستقيم از تلويزيون پخش مى‏شود، نگاه کرد ولى در پخش غيرمستقيم تلويزيونى اگر ريبه و خوف افتادن به گناه نباشد، نگاه‌کردن اشکال ندارد.
س 1184: مشاهده برنامه‏هاى تلويزيونى که از ماهواره دريافت مى‏شوند، چه حکمى دارد؟ اگر ساکنان استانهاى مجاور دولتهاى خليج فارس برنامه‏هاى تلويزيونى آن دولتها را مشاهده کنند، حکم آن چيست؟
ج: از آنجا که برنامه‏هايى که توسط ماهواره‏هاى غربى پخش مى‏شوند و همچنين برنامه‏هاى تلويزيونى بيشتر دولتهاى مجاور، دربردارنده آموزش افکار گمراه‏کننده و تحريف حقايق و لهو و فساد هستند و غالباً مشاهده آنها باعث گمراهى و فساد و ارتکاب کارهاى حرام مى‏گردد، بنا بر اين دريافت و ديدن آنها جايز نيست.
س 1185: آيا ديدن يا شنيدن برنامه‏هاى طنز از راديو و تلويزيون اشکال دارد؟
ج: گوش‌دادن به برنامه‏هاى طنز و نمايش‏هاى فکاهى و ديدن آنها اشکال ندارد مگر آن که مستلزم اهانت به مؤمنى باشد.
س 1186: هنگام جشن عروسى چند عکس از من گرفته شد که در آنها حجاب کامل نداشتم، اين عکسها در حال حاضر نزد دوستان و اقوام من هستند. آيا جمع‏آورى آنها بر من واجب است؟
ج: اگر وجود عکسها نزد ديگران مفسده‏اى ندارد و يا برفرض ترتّب مفسده، شما در دادن عکسها به ديگران نقشى نداشته‏ايد يا جمع‏کردن آنها از ديگران براى شما مشقّت دارد، تکليفى در اين‌باره نداريد.
س 1187: آيا بوسيدن تصاوير امام(قدّس‏سرّه) و شهدا براى ما زنان از اين جهت که به ما نامحرم هستند، اشکال دارد؟
ج: به‌طور کلى تصوير شخص حکم خود او را ندارد. لذا بوسيدن تصوير به عنوان احترام و تبرک جستن و اظهار محبت در صورتى که قصد ريبه و خوف افتادن به گناه نباشد، اشکال ندارد.
س 1188: آيا ديدن تصاوير زنان برهنه و نيمه برهنه در فيلمهاى سينمايى و غير آن، در صورتى که آنان را نشناسيم، جايز است؟
ج: نگاه‏کردن به فيلم‏ها و تصاوير، حکم نگاه‏کردن به اجنبى را ندارد و در صورتى که از روى شهوت و ريبه نباشد و مفسده‏اى هم بر آن مترتب نشود، شرعاً اشکال ندارد ولى با توجه به اينکه ديدن تصوير برهنه‏اى که شهوت برانگيز است، غالباً از روى شهوت بوده و به همين دليل مقدمه ارتکاب گناه مى‏باشد، بنا بر اين ديدن آنها حرام است.
س 1189: آيا جايز است زن در جشن‏هاى عروسى بدون اجازه شوهرش عکس بيندازد؟ و بر فرض جواز، آيا مراعات حجاب کامل در آن واجب است؟
ج: اصل عکس گرفتن منوط به اجازه شوهر نيست ولى اگر احتمال بدهد که اجنبى عکس او را ببيند و عدم رعايت حجاب کامل منجر به مفسده‏اى شود، مراعات آن واجب است.
س 1190: آيا براى زنان، ديدن کشتى مردان جايز است؟
ج: اگر مشاهده آن باحضور در ميدان کشتى و به‌طور مستقيم باشد و يا آن را به‌طور زنده و مستقيم از تلويزيون ببينند و يا به قصد لذت و ريبه بوده و يا در آن خوف ارتکاب گناه و فساد وجود داشته باشد، جايز نيست و در غير اين صورت اشکال ندارد.
س 1191: اگر عروس درشب جشن عروسى روپوش روشن و نازکى برسرش بيندازد، آيا جايز است مرد اجنبى از او عکس بگيرد؟
ج: اگر مستلزم نگاه حرام به زن اجنبى باشد جايز نيست، وگرنه اشکال ندارد.
س 1192: گرفتن عکس زن غيرمحجّبه در بين محارمش چه حکمى دارد؟ اگر احتمال داده شود که مرد اجنبى آن عکسها را هنگام ظاهر کردن ببيند، حکم آن چيست؟
ج: اگر عکاسى که به او نگاه مى‏کند و عکس وى را مى‏گيرد، از محارم او باشد، عکس گرفتن از او اشکال ندارد و ظاهر کردن آن هم نزد عکاسى که او را نمى‏شناسد اشکال ندارد.
س 1193: بعضى از جوانان به تصاوير مستهجن نگاه مى‏کنند و براى کار خود توجيهات ساختگى ارائه مى‏دهند، حکم آن چيست؟ و اگر ديدن اين تصاوير مقدارى از شهوت انسان را تسکين دهد و در جلوگيرى از ارتکاب حرام مؤثر باشد، چه حکمى دارد؟
ج: اگر نگاه‌کردن به آن تصاوير به قصد ريبه باشد و يا انسان بداند که منجر به تحريک شهوت او مى‏شود و يا خوف ارتکاب گناه و مفسده باشد، در اينصورت نگاه‌کردن به آنها حرام است و اين که به خاطر آن انسان به حرام ديگرى نمى‏افتد، مجوّز ارتکاب فعلى که شرعاً حرام است، نمى‏باشد.
س 1194: حضور در جشنهايى که موسيقى در آنها نواخته مى‏شود و افراد مبادرت به رقص مى‏کنند، براى فيلمبردارى چه حکمى دارد؟ فيلمبردارى مرد از مجالس مردان و زن از مجالس زنان چه حکمى دارد؟ ظاهر کردن فيلم‏هاى جشن‏هاى عروسى توسط مرد، چه آن خانواده را بشناسد و چه آن خانواده را نشناسد، داراى چه حکمى است؟ و همچنين ظاهر کردن آن توسط زن چه حکمى دارد؟ و آيا استفاده از موسيقى در آن فيلم‏ها جايز است؟
ج: حضور در جشن‏هاى شادى و فيلمبردارى مردان از مجالس مردان و زنان از مجالس زنان در صورتى که مستلزم گوش‌دادن به غنا يا موسيقى حرام و يا ارتکاب هر عمل حرام ديگرى نباشد، اشکال ندارد. ولى فيلمبردارى مردان از مجالس زنان يا زنان از مجالس مردان اگر مستلزم نظر کردن به ريبه يا مفاسد ديگرى باشد، جايز نيست و همچنين بکارگيرى موسيقى مطرب لهوى که مناسب با مجالس لهو و گناه باشد در فيلم‏ها نيز حرام است.
س 1195: با توجه به کيفيت فيلم‏ها (خارجى يا داخلى) و موسيقى که از تلويزيون جمهورى اسلامى پخش مى‏شود، ديدن و گوش‌دادن به آنها چه حکمى دارد؟
ج: اگر افراد شنونده و بيننده تشخيص دهند موسيقى که از راديو و تلويزيون پخش مى‏شود از نوع موسيقى مطرب لهوى مناسب با مجالس لهو و گناه است و يا ديدن فيلمى که از تلويزيون پخش مى‏شود، مفسده دارد، ديدن و شنيدنِ آنها براى آنان جايز نيست و مجرّد پخش از راديو و تلويزيون حجّت شرعى براى جواز محسوب نمى‏شود.
س 1196: تهيه و فروش تصاوير منسوب به پيامبر اکرم(صلى الله عليه وآله) و اميرالمومنين و امام حسين(عليهماالسلام) براى نصب آنها در مراکز دولتى چه حکمى دارد؟
ج: اين کار فى‏نفسه از نظر شرعى اشکال ندارد به شرط اينکه مشتمل بر امورى که ازنظر عرف، اهانت و بى‏احترامى محسوب مى‏شود نبوده و با شأن آن بزرگان منافات نداشته باشد.
س 1197: خواندن کتابها و اشعار مبتذل که باعث تحريک شهوت مى‏شوند، چه حکمى دارد؟ج: بايد از آنها اجتناب شود.
س 1198: تلويزيونها يا کانالهاى پخش مستقيم ماهواره‏اى يک سلسله برنامه‏هاى اجتماعى را به نمايش مى‏گذارند که بيانگر مسائل اجتماعى جامعه غربى است و به ترويج افکار فاسدى از قبيل تشويق به اختلاط زن و مرد و ترويج روابط نامشروع مى‏پردازند، به‌طورى که اين برنامه‏ها بعضى از مؤمنين را نيز تحت‏تأثير قرار داده است. ديدن آنها براى کسى که احتمال تأثيرپذيرى او مى‏رود، چه حکمى دارد؟ آيا اين حکم نسبت به کسى که آن برنامه‏ها را به قصد نقد و بيان نکات منفى آنها و نصيحت مردم به نديدن آنها، مى‏بيند، تفاوت دارد؟
ج: نگاه به اين برنامه‏ها اگر از روى لذّت بوده و يا خوف تأثيرپذيرى و فساد، وجود داشته باشد، جايز نيست. ولى مشاهده به قصد نقد و آگاه کردن مردم از خطرات و نکات منفى آنها براى کسى که اهليّت آن را دارد و مطمئن است که از آن برنامه‏ها تأثير نمى‏پذيرد و به فساد نمى‏افتد، اشکال ندارد، البته اگر مقرّراتى باشد بايد رعايت شود.
س 1199: آيا نگاه‌کردن به موى گوينده تلويزيون که آرايش کرده و سر و سينه‏اش پوششى ندارد، جايز است؟
ج: مجرّد نگاه‌کردن چنانچه از روى لذّت نبوده و خوف ارتکاب حرام و فساد در آن نباشد و به‌صورت پخش مستقيم هم نباشد، اشکال ندارد.
س 1200: آيا ديدن فيلمهاى شهوت‏انگيز براى فرد متأهل جايز است؟
ج: اگر ديدن آنها به قصد تحريک شهوت باشد و يا موجب تحريک آن شود، جايز نيست.
س 1201: ديدن فيلمهايى که راه صحيح نزديکى با زن باردار را آموزش مى‏دهند، براى مردان متأهل، با توجه به اينکه باعث به حرام افتادن آنان نمى‏شود، چه حکمى دارد؟
ج: ديدن اين فيلم‏ها که هميشه بانگاه شهوت برانگيز همراه است، جايز نيست.
س 1202: نظارت کارمندان وزارت ارشاد بر انواع فيلمها و مجلات و نشريات و نوارها براى تشخيص موارد مجاز آنها، با توجه اينکه نظارت، مستلزم مشاهده عينى و گوش‌دادن به آنهاست، چه حکمى دارد؟
ج: ديدن وگوش دادن به آنها توسط مأمورين نظارت، در مقام انجام وظيفه قانونى به مقدار ضرورت اشکال ندارد، ولى بايد از قصد لذت و ريبه احتراز کنند و واجب است افرادى که براى نظارت و بررسى گمارده مى‏شوند از جهت فکرى و روحى زير نظر و راهنمايى مسئولين باشند.
س 1203: ديدن فيلمهاى ويدئويى که گاهى تصاوير منحرف کننده‏اى دارند، به قصد نظارت و حذف بخش‏هاى فاسد آنها براى ارائه به ديگران چه حکمى دارد؟
ج: ديدن اين فيلمها اگر به منظور اصلاح فيلم و حذف تصاوير فاسد و گمراه‏کننده آنها باشد اشکال ندارد بشرط اينکه کسى که اقدام به اين کار مى‏کند مصون از افتادن به حرام باشد.
س 1204: آيا براى زن و شوهر ديدن فيلمهاى ويدئويى جنسى در خانه، جايز است؟ آيا براى فرد مبتلا به قطع نخاع، ديدن اين فيلم‏ها به قصد تحريک شهوت و تمکن از نزديکى با همسرش، جايز است؟
ج: برانگيختن شهوت توسط فيلمهاى ويدئويى جنسى جايز نيست.
س 1205: مشاهده پنهانى فيلم‏ها وتصاويرى که طبق قانون دولت اسلامى ممنوع هستند، اگر مفسده‏اى نداشته باشند، چه حکمى دارد؟ حکم آنها نسبت به زن و شوهرهاى جوان چيست؟
ج: با فرض ممنوع بودن، اشکال دارد.
س 1206: مشاهده فيلمهايى که گاهى در بردارنده اهانت به مقدسات جمهورى اسلامى و مقام معظم رهبرى هستند، چه حکمى دارد؟
ج: واجب است از آنها اجتناب شود.
س 1207: ديدن فيلمهاى ايرانى که بعد از انقلاب توليد شده‏اند و در آنها زنان با حجاب ناقص ظاهر مى‏شوند و گاهى بدآموزيهايى نيز دارند، چه حکمى دارد؟
ج: اصل مشاهده اين فيلم‏ها اگر به قصد لذت و ريبه نباشد و موجب وقوع در مفسده هم نگردد، فى‏نفسه اشکال ندارد ولى فيلمسازان بايد از تهيه و توليد فيلمهايى که با تعاليم ارزشمند اسلامى منافات دارد، خوددارى کنند.
س 1208: توزيع و عرضه فيلمهايى که مورد تأييد وزارت ارشاد هستند، چه حکمى دارد؟ همچنين توزيع نوارهاى موسيقى که مورد تأييد وزارت ارشاد هستند، در دانشگاهها چه حکمى دارد؟
ج: اگر فيلم‏ها يا نوارها به نظر مکلّف عرفاً مشتمل برغنا يا موسيقى مطرب و لهوى مناسبِ با مجالس لهو و گناه باشد، توزيع و عرضه آنها و همچنين ديدن و گوش‌دادن به آنها براى او جايز نيست و مجرّد تأييد بعضى از ادارات مربوطه تا زمانى که نظر مکلّف در تشخيص موضوع با نظر تأييدکنندگان مخالف است، دليل شرعى براى جواز محسوب نمى‏شود.
س 1209: خريد و فروش و نگهدارى مجلاّت لباس‏هاى زنانه که عکس زنان اجنبى در آنها وجود دارد و براى انتخاب لباس بکار مى‏روند، چه حکمى دارد؟
ج: مجرّد وجود عکس‏هاى زنان اجنبى در اين مجلاّت مانع جواز خريد و فروش و بهره‏بردارى از آنها براى انتخاب لباس نيست مگر آن که عکس‏ها، به گونه‏اى باشد که موجب مفسده شود.
س 1210: آيا خريد و فروش دوربين فيلمبردارى جايز است؟
ج: خريد و فروش دوربين فيلمبردارى تا زمانى که به قصد استفاده در امور حرام نباشد، اشکال ندارد.
س 1211: خريد و فروش و اجاره فيلمهاى ويدئويى مبتذل و همچنين ويدئو چه حکمى دارد؟
ج: اگر فيلم‏ها در بردارنده تصاوير زننده‏اى که شهوت را تحريک کرده و موجب انحراف و فساد مى‏شوند و يا مشتمل بر غنا و موسيقى مطرب و لهوى و مناسب با مجالس لهو و گناه باشند، توليد و خريد و فروش و اجاره فيلم‏ها و همچنين اجاره ويدئو براى استفاده از آن در اين امور، جايز نيست.
س 1212: آياگوش‏دادن‏به اخبار و برنامه‏هاى علمى و فرهنگى راديوهاى خارجى جايز است؟
ج: در صورتى که موجب انحراف و فساد نشود، جايز است.

س 101: کسى که در جلوى سرش موى مصنوعى گذاشته است و در صورت نگذاشتن آن به مشقت مى‏افتد، آيا مسح بر موى مصنوعى براى او جايز است؟
ج: موى مصنوعى اگر به نحو کلاه گيس باشد، واجب است براى مسح آن را بردارد، ولى اگر موى مصنوعى بر پوست سرکاشته شده باشد و برداشتن آن از جلوى سر باعث عسر و حرجى شود که عادتاً قابل تحمل نيست، مسح بر روى آن مجزى است.

س 114: بعضى از زنها ادعا مى‏کنند که وجود رنگ روى ناخن مانع وضو نيست و مسح روى جوراب نازک هم جايز است. نظر شريف جنابعالى در اين‌باره چيست؟
ج: در صورتى که رنگ داراى جرم باشد، مانع از رسيدن آب به ناخن مى‏باشد و وضو باطل است و مسح بر جوراب هر قدر هم نازک باشد، صحيح نيست.

س 126: کسى که از موى مصنوعى استفاده مى‏کند مسح سر را چگونه انجام دهد؟ و وظيفه او راجع به غسل چيست؟
ج: اگر موى کاشته شده، قابل برداشتن نبوده و يا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقت باشد و با وجود موها قدرت بر رساندن رطوبت به پوست سر نباشد، مسح بر روى همين موها کافى است، و غسل نيز همين حکم را دارد.

س 140: آيا رنگ مصنوعى که زنها از آن براى رنگ کردن موى سر و ابروى شان استفاده مى‏کنند، مانع از صحّت‏ وضو و غسل است؟
ج: اگر صرفاً رنگ باشد و داراى جرمى نباشد که مانع از رسيدن آب به مو شود، وضو و غسل صحيح است.

س 144: بعضى از قسمت‏هاى بدنم خالکوبى شده است، گفته مى‌شود که غسل و وضو و نمازم باطل هستند و نمازى از من پذيرفته نمى‌شود. اميدوارم مرا در اين‏باره راهنمايى فرماييد.
ج: اگر خالکوبى مجرد رنگ باشد و يا در زير پوست بوده و بر ظاهر پوست چيزى که مانع از رسيدن آب بر آن شود، وجود نداشته باشد، وضو و غسل و نماز صحيح است.