مرزدار
گفتاری معنوی از محمدحسین منتظری شاتوری

رديف

عنوان

بخش

حكم

۱

حقوق

الف

جزء درآمد سال وصول است اگر تا پايان سال خمسي هزينه شود خمس نداردو اگر اضافه بماند ،باقي مانده خمس دارد

۲

حقوق بازنشستگي

۳

معوقات حقوق

۴

طلب مرخصي

۵

حق ماموريت

۶

پس انداز عضويت

۷

سهام عدالت

ب

هديه محسوب مي شود طبق فتواي حضرت امام و مقام معظم رهبري خمس ندارد

۸

دريافتي انواع بيمه ها از قبيل بيمه عمر بيمه حوادث و...

۹

پاداش پايان خدمت

۱۰

پس انداز آتيه براي فرزندان

ج

هنگام پس انداز و كسر پول از حقوق اگر به فرزند بخشيده باشد خمس ندارد و اگر در پايان هر سال خمسي ،خمس مبلغ كسر شده در آن سال بايد پرداخت شود

۱۱

پس انداز مسكن

د

به هنگام وصول بايد خمس آن پرداخت شود.

۱۲

پس انداز اختياري

ه

چون با اختيار پس انداز مي شود در هر سال خمسي ،بايد خمس آن پرداخت شود.

+نوشته شده در یکشنبه پانزدهم دی ۱۳۹۲ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

سقط جنين شرعاً حرام است مگر آنکه استمرار حاملگى براى حيات مادر خطرناک باشد که در اين صورت سقط جنين قبل از ولوج روح، اشکال ندارد، ولى بعد از دميدن روح جايز نيست حتّى اگر ادامه حاملگى براى حيات مادر خطرناک باشد، البته اگر استمرار باردارى، حيات مادر و جنين هر دو را تهديد کند و نجات زندگى طفل به هيچ وجه ممکن نباشد ولى نجات زندگى مادر به تنهايى با سقط جنين امکان داشته باشد، سقط جنين جايز است.

اجوبة‌الاستفتائات، س1263 و 1266

+نوشته شده در شنبه چهاردهم دی ۱۳۹۲ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

س1.  من پس از اتمام مجلسى، كفش خود را نيافتم و فقط كفشى را يافتم كه نوتر و بسيار شبيه به كفش خودم بود. اكنون يك هفته از آن ماجرا مى‌گذرد اما كسى جهت تعويض كفش مراجعه نكرده است. آيا با توجه به اينكه آن فرد اشتباه كرده است و هنوز مراجعه نكرده است آيا جايز است من در آن تصرف كنم؟ در صورت منفى بودن جواب بفرماييد من بايد با اين كفش و كفش مفقود شده‌ام چه كنم؟

ج) جايز نيست و حكم مجهول‌المالك را دارد كه با يأس از پيدا شدن صاحب آن بنابر احتياط با اجازه حاكم شرع از طرف صاحبش به فقير صدقه دهيد مگر آنكه بدانيد صاحب آن رضايت داشته يا خود صاحبِ كفشِ باقى مانده، كفش را برده است و در صورت اخير اگر قيمت كفش موجود از كفش شما بيشتر باشد مابه‌التفاوت را از طرف صاحب آن به فقير صدقه دهيد

+نوشته شده در شنبه چهاردهم دی ۱۳۹۲ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

 

1. الف: ترويج فرهنگ اجانب، جايز نيست.

ب: به‌طور كلّى، پوشيدن كراوات و ديگر لباس‌هايى كه پوشش و لباس غير مسلمانان محسوب مى‌شوند به‌طورى كه پوشيدن آنها، منجر به ترويج فرهنگ منحطّ غربى شود، جايز نيست.(استفتائات جديد)

ج :پوشيدن لباسهايى که از نظر دوخت يا رنگ يا غير آن تقليد و ترويج فرهنگ مهاجمِ غير مسلمان باشد، جايز نيست. و همين‌طور استفاده از زيورآلاتى که استعمال آن تقليد از فرهنگ دشمنان اسلام و مسلمين محسوب شود، جايز نيست. اجوبة‌الاستفتائات، س1073

+نوشته شده در شنبه چهاردهم دی ۱۳۹۲ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

اهميت وجوب تخميس اموال

1-به اتفاق فقها و مراجع عظام، تصرف در مالي که متعلق خمس است، هر چند قصد دادن خمس آن را داشته باشد، جايز نيست مگر با اذن حاکم شرع.(1)

2-به اتفاق مراجع عظام مکلّف، شرعا نمي‌تواند، بدون مراجعه به مرجع خود، خمس را به ذمه بگيرد و خود را بدهکار اهل خمس بداند و در آن تصرف کند.(3)

مبدأ سال خمسي، قهري است، نه انتخابي

مبدأ سال خمسي کساني که درآمد تدريجي روزانه دارند؛ مانند تاجر، کاسب و صنعت‌گر؛ اولين روزي است که شروع به کسب و کار کرده‌اند و کساني که حقوق‌بگير هستند به اين معنا که درآمد کارشان در زماني معين (مثل آخر برج) به دست مي‌آيد، مبدأ سالشان، اولين روزي است که حقوق و درآمد در اختيارشان قرار مي‌گيرد و تمکن از دريافت دارند (ولو دريافت نکنند) مثلاً اگر کارمندي بيست سال قبل اوّلين حقوق خود را در روز 20 آبان دريافت کرد و يا مي‌توانست دريافت کند، براي هميشه مبدأ سال خمسي او روز 20 آبان است. (4)

ليست اموال. به طور کلي اموال هر مکلّفي نوعاً از اقلام ذيل خارج نيست:

 1-ارث   2- هديه و بخشش    3- سرمايه   4- درآمد کسب و کار مصرف‌شده    5- درآمد کسب و کار پس‌اندازشده      6- قرض و وام مصرف‌شده        7- قرض و وام پس‌اندازشده   8- قرض و طلب   9- مهريه    10- ديه   11- صدقات و وجوه شرعيه   12- حقوق بازنشستگي   13- حق بيمه    14- مال حلال مخلوط به حرام

1-ارث

 آيات عظام امام خميني(ره) ، اراکي، بهجت، خامنه‌اي، زنجاني، صافي، گلپايگاني، فاضل، مکارم، وحيد خراساني: ارث خمس ندارد، مگر اين که وارث بداند هنگامي که در دست مورّث بوده، متعلق خمس شده و خمس آن را نداده يا اين که بداند بر ذمه او بدهي خمس بوده و نپرداخته است. در اين دو صورت پرداخت خمس بر وارث واجب است.

2-هديه و بخشش

در موردهدیه دو صورت قابل تصوير است:

صورت اول: مجموع هديه و بخشش در بين سال خمسي، صرف در مؤونه زندگي شود که به فتواي همه مراجع عظام،خمس ندارد.

صورت دوم: هديه و بخشش تا وصول سر سال خمسي صرف در مؤونه زندگي نشود، که در اين صورت پنج نظر وجود دارد:

1-آيات عظام امام خميني، خامنه‌اي و نوري همداني: خمس آن واجب نيست، گرچه احتياط مستحب است.(17)

2-آيات عظام سيستاني و صافي: اگر از مخارج سالش زياد بيايد بايد خمس آن را بدهد.

3-آيات عظام بهجت، فاضل و مکارم: اگر از مخارج سالش زياد بيايد بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد.(18).

مصاديقي از هبه و بخشش

گرچه مصاديق هبه و بخشش بسيار است، ولي از ميان آنها، برمواردي که بيشتر مورد ابتلاء و سؤال است اشاره مي‌شود.  1-مطلق جوائز و از آن جمله جايزه‌هاي بانکي   2-        کادو    3-انعام    4-         کمک‌هزينه تحصيلي که دولت به دانشجويان پرداخت مي‌کند   5- عیدی    6-     پول تو جيبي که پدران به فرزندان مي‌دهند    7-   هدیه   8-تشویقی   9- پاداش    10- وجوهي که بنياد شهيد به خانواده شهدا پرداخت مي‌نمايد

3-سرمايه

الف : در صورتي که متشکل از اموالي است که متعلق خمس نيست، از قبيل ارث، مهريه، ديه و مانند آن، بي‌شک خمس به آن تعلق نمي‌گيرد

ب:  در صورتي که از درآمد کسب و کار و حقوق تهيه شده باشد، درباره خمس آن چند نظر بين مراجع عظام وجود دارد:

1-  آيات عظام امام خميني ،خامنه‌اي: سرمايه خمس دارد، مگر اين که مقداري باشد که با پرداخت خمس آن، درآمد کسب با بقيه وافي به هزينه زندگي او نيست و يا اين که کسب با بقيه مناسب با شأن عرفي او نباشد، در اين دو صورت خمس ندارد(21)

2-آية الله صافي: سرمايه خمس دارد مگر آن را از چيزي تهيه کرده باشد که متعلق خمس نيست.( 22)

بنابراين سرمايه‌اي که از درآمد کسب و کار و حقوق تهيه شده است، مطلقاً خمس دارد. حتي اگر مقداري باشد که درآمد کسب با آن وافي به هزينه زندگي او نباشد يا مجبور است کسبي اختيار کند که مناسب با شأن عرفي او نيست باز هم خمس دارد.

4-آيات عظام بهجت، فاضل (نظر اخير ايشان) و زنجاني: آن مقداري از سرمايه که براي تأمين معاش (مطابق با شأن) خود و عائله‌اش به آن نياز دارد، خمس ندارد و بقيه آن خمس دارد.( 24)

5-آية الله سيستاني و آية الله مکارم (نظر اخير ايشان): سرمايه خمس دارد مگر اين که اداي خمس سبب شود که نتواند با بقيه، زندگي خود را اداره کند، ولي در صورتي که با دست‌گردان‌نمودن بتواند تدريجاً آن را بپردازد، ساقط نمي‌شود.(25)

4-درآمد پس‌اندازشده

درآمد کسب و کار و تجارت و کشاورزي از دو حال خارج نيست:

1- درآمد پس‌اندازشده                      2-درآمد مصرف‌شده

اما درآمد پس‌اندازشده که سال بر آن گذشته و صرف در مؤونه زندگي نشده است، درباره خمس آن چند نظر است:

1-آيات عظام امام خميني ، اراکي، خوئي، تبريزي، سيستاني، وحيد خراساني: خمس دارد.(26)

2-آية الله خامنه‌اي (نظر اخير ايشان): پس‌انداز درآمد سال براي صرف در مؤونه در سال بعد اگر در آستانه صرف در مؤونه تا چند روز آينده باشد و يا خود داشتن مبلغي پس‌انداز جزو مؤونه او محسوب باشد، خمس ندارد و گر نه بايد خمس آن را بپردازد.( استفتاء کتبي)

ضمناً نظر قبلي معظم له اين بود که با رسيدن سر سال خمسي واجب است خمس درآمد پرداخت شود، مگر در مورد پس‌انداز درآمد       براي تهيه منزل و لوازم ضروري زندگي که اگر در آينده نزديک مثلاً دو سه ماه پس از سال خمسي در اين موارد مصرف شود، خمس ندارد.

3-آيات عظام بهجت، زنجاني و فاضل: خمس دارد مگر اين که پس‌اندازکردن درآمد براي تهيه چيزهايي باشد که در زندگي عرفاً به آن احتياج دارد، مانند منزل، اثاثيه، جهيزيه دختر، وسيله نقليه مورد  نياز و مانند آن‌ها و نمي‌تواند يک دفعه آن‌ها را تهيه نمايد. در اين صورت پس‌انداز درآمد اگر چه چندين سال هم برآن بگذرد، خمس ندارد.( 27)

با توجه به فتواي مذکور اين نتيجه را مي‌گيريم که از نظر مراجع عظام مذکور، مؤونه زندگي که در باب خمس، استثناء شده مقيد به مؤونه بين سال نيست، بلکه شامل هر نوع مؤونه‌اي که عرفا مورد نياز است وتهيه آن به طور دفعي در بين سال ميسر نيست، مي‌شود.

 5-درآمد مصرف‌شده

درآمد کسب و کار و حقوق که مصرف شده، از چند صورت برخوردار است.

صورت اول:  قبل از وصول سال خمسي صرف در مؤونه زندگي نشده بلکه در بين سال يا پس از وصول آن مبدل به سرمايه شده است، در اين صورت حکم سرمايه را دارد که به تفصيل فتاواي مراجع عظام درباره خمس آن ملاحظه شد.

صورت دوم:در بين سال، صرف در مؤونه زندگي متناسب با شأن عرفي شده است. در اين صورت به اتفاق همه مراجع عظام، خمس به آن تعلق نمي‌گيرد.( 29)

صورت سوم: پس از وصول سال خمسي صرف در مؤونه زندگي شده است. در اين صورت به نظر همه مراجع عظام خمس دارد. به جز آيات عظام بهجت، زنجاني و فاضل که به نظر مبارک آن‌ها چنان‌که قبلاً گذشت در صورتي که به قصد صرف در ضروريات زندگي پس‌اندازشده و بعدها صرف در همان مي‌شود خمس ندارد.

صورت چهارم:درآمد کسب و کار صرف در مؤونه زندگي شده، مثلاً با آن منزل ساخته يا وسيله نقليه و يا وسايل مورد نياز در منزل خريده، ولي براي او مشکوک است که آيا در بين سال خمسي، درآمد را صرف مؤونه کرده يا پس از وصول آن. در اين صورت :

آيات عظام امام خميني ، اراکي، تبريزي، خوئي، خامنه‌اي، سيستاني، مکارم، وحيد خراساني: بنابر احتياط واجب بايد با حاکم شرع مصالحه کند.

چنان‌که در توضيح المسائل مراجع آمده است: مسئله 1797 کسي که از اول تکليف، خمس ندارد اگر از منافع کسب، چيزي که به آن احتياج ندارد خريد و يک سال از خريد آن گذشت بايد خمس آن را بدهد و اگر اثاث خانه و چيزهاي ديگري که به آن احتياج دارد، مطابق شأن خود خريده، پس اگر بداند در بين سالي که در آن سال فايده برده، آن‌ها را خريده، لازم نيست خمس آن‌ها را بدهد و اگر نداند که در بين سال خريده يا بعد از تمام‌شدن سال، بنابر احتياط واجب بايد با حاکم شرع مصالحه کند.( 30)

6- قرض و وام مصرف‌شده

مبالغي که شخص به عنوان قرض يا وام دريافت مي‌کند، به صورت‌هاي ذيل مي‌باشد:

صورت اول:اين که سال خمسي فرا رسيده و هيچ مقدار از قرض و اقساط وام پرداخت نشده است. در اين صورت به نظر همه مراجع عظام، خمس تعلق نمي‌گيرد. چه اين که اصل مبلغي که قرض يا وام گرفته شده، به هنگام وصول سال خمسي موجود باشد يا صرف در مؤونه زندگي شده يا تبديل به سرمايه شده است.

صورت دوم:اين که تمام قرض و اقساط وام يا بخشي از آن با درآمد بين سال پرداخت شده ولي اصل قرض و وام در بين سال خمسي، صرف در مؤونه زندگي شده است.

در اين صورت به فتواي همه مراجع عظام، خمس واجب نيست؛ زيرا چنانکه قبلاً ملاحظه شد، درآمدي که در بين سال صرف در مؤونه زندگي شود به نظر همه مراجع مستثنا است.

صورت سوم:اين که تمام قرض و اقساط وام يا بخشي از آن از درآمد بين سال پرداخت شده، ولي پس از وصول سال خمسي در مؤونه زندگي از قبيل خريد منزل يا وسيله نقليه مورد نياز و يا لوازم زندگي صرف شده است.

3- به نظر (امام خميني ، اراکي، خوئي، تبريزي، خامنه‌اي، سيستاني، مکارم، وحيد، نوري) آن مقدار از قرض و وام که پرداخته شده، خمس دارد.

صورت چهارم:تمام قرض و اقساط وام يا بخشي از آن، از درآمد بين سال پرداخت شده، ولي اصل قرض و وام مبدل به سرمايه کسب يا ابزار کار شده است. در اين صورت حکم سرمايه را دارد که در مبحث خمس سرمايه، شش نظر درباره آن ذکر شد. براي آشنايي با حکم خمس آن، به مبحث مذکور مراجعه شود.

 --------------------------------

7-  قرض و وام پس‌اندازشده

قسم ديگر از اقسام قرض و وام اين است که تمام قرض و اقساط وام يا بخشي از آن پرداخت شده ولي اصل قرض، وام موجود است و مصرف نشده، بلکه پس‌انداز شده است که از چند صورت برخوردار است:

صورت اول: اين که براي مؤونه زندگي به آن نيازي ندارد.

همه مراجع عظام: به آن مقداري از قرض و اقساط آن که پرداخت شده، خمس تعلق مي‌گيرد.

صورت دوم: اين که جهت تأمين مؤونه متناسب با شأن عرفي زندگي خود به آن نياز دارد.

1-آيات عظام بهجت، زنجاني، فاضل که قائلند مؤونه مستثناي از وجوب خمس، مقيد به سال نيست مطلقا خمس ندارد. چه اين که مورد نياز، تهيه منزل باشد يا وسيله نقليه و يا غير آنها.

2-آية الله گلپايگاني و آية الله صافي: در خصوص موردي که نياز او به مبالغ مذکور جهت تهيه منزل باشد و راه ديگري براي خريد آن ندارد، خمس ندارد.

3-بقيه مراجع عظام: آن مقدار از قرض و اقساط آن که پرداخت شده، خمس دارد.

-----------------------

8- قرض و طلب

حکم خمس پولي که از درآمد به عنوان قرض به ديگري مي‌دهد با حکم خمس پولي که از کسي به عنوان مزد کار و يا حقوق طلبکار است فرق مي‌کند که به تفصيل حکم هر دو به قرار ذيل تشريح مي‌شود.

اما قرض:پولي که از درآمد خود به ديگري قرض مي‌دهد، دو صورت دارد:

صورت اول: اين که پس از گذشت سال، آن را قرض داده است که به فتواي همه مراجع عظام واجب است خمس آن پرداخت شود؛ زيرا قبل از آن که آن را قرض دهد، با رسيدن سر سال خمسي متعلق خمس شده بود.

صورت دوم: اين که از درآمد بين سال قرض داده است. در اين صورت اگر دريافت قرض براي او در پايان سال خمسي ممکن باشد، بايد خمس آن را در پايان سال بدهد و اگر دريافت آن ممکن نباشد، تا آن را دريافت نکرده، پرداخت خمس آن واجب نيست.(33)

و اما طلب: مبالغي که مکلّف از ديگران بابت اجرت کار و حقوق، طلب دارد از دو صورت برخوردار است:

صورت اول: اين که طلب او به هنگام رسيدن سر سال خمسي، قابل دريافت است در اين صورت به نظر همه مراجع عظام خمس دارد.

صورت دوم: اين که طلب او به هنگام رسيدن سر سال خمسي قابل دريافت نباشد. مانند حقوق معوقه کارمندان. در اين صورت:

1-  مي‌شود که اگر تا پايان سال خمسي، در مؤونه زندگي مصرف شود، خمس ندارد و اگر بماند خمس دارد.( 34)آية الله تبريزي: اگر براي شخص خاصي يا شرکت خصوصي کار کرده است بايد در همان سال که کار کرده، خمس آن را بدهد و اگر براي دولت اجير شده جزء درآمد سال دريافت محسوب مي‌شود و چنان‌چه تا سر سال خمسي زياد بيايد، خمس دارد.(35)

2-  آية الله سيستاني: به مجرد دريافت، فوراً بايد خمس آن پرداخت شود.( استفتاء کتبي.(

3-  آية الله وحيد: بنابر احتياط واجب به مجرد دريافت، فوراً خمس آن پرداخت شود.(همان)

------------------------

9- مهريه

1-  همه مراجع عظام (به جز آية الله بهجت): خمس ندارد.(36 (

2-  آية الله بهجت:بنابر احتياط واجب اگر از مخارج سالش اضافه آمد، بايد خمس آن را بدهد.( همان(

---------------------------

10-ديه : ديه سه قسم است:

1-ديه نفس            2-ديه اعضاء، مانند ديه دست، پا، چشم و مانند آن

3-ديه منافع اعضاء، مانند ديه قوه سامعه، باصره، ذائقه، لامسه و شامّه

اما ديه اعضاء و منافع آن:

1) همه مراجع عظام (به جز آية الله بهجت): خمس ندارد.( استفتاء.)

2)آية الله بهجت:اگر در بين سال صرف در مؤونه زندگي نشود، به احتياط واجب، خمس دارد.( استفتاء.)

اما ديه نفس:

(1      همه مراجع عظام (به جز آية الله وحيد): خمس ندارد.( استفتاء.

(2      آية الله وحيد:ديه نفس، چون ارث غير مترقّب است، خمس آن واجب است.

------------------------------------

11-  وجوه شرعيه (خمس، زکات، صدقات)

در تعلق خمس به وجوه شرعيه (خمس، زکات و صدقات) چهار نظر است:

1-  آيات عظام امام خميني ، بهجت، خامنه‌اي، مکارم و نوري: اگر از مخارج سالش زياد بيايد واجب نيست خمس آن را بدهد.( 37(

2-  آيات عظام گلپايگاني، صافي و فاضل: در مالي که فقير بابت خمس و زکات گرفته، خمس واجب نيست، اما احتياط واجب آن است که خمس مالي را که بابت صدقه مستحبي به او داده‌اند اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بدهد.( همان)

3-  آية الله سيستاني: اگر مالي را که فقير بابت صدقه واجب مانند کفارات و ردّ مظالم يا مستحبي گرفته است، از مخارج سالش زياد بيايد ... بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد. ولي اگر مالي را از بابت خمس يا زکات از روي استحقاق به او داده باشند، لازم نيست خمس خود آن را بدهد.

4-  آية الله زنجاني: مالي را که فقير بابت خمس مي‌گيرد، خمس ندارد. هر چند از مخارج سالش زياد بيايد. ولي مالي را که فقير بابت زکات يا صدقه مستحبي مي‌گيرد اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بايد خمس آن را بدهد.(38)

5-  آية الله وحيد: اگر مالي را که فقير بابت خمس و زکات گرفته از مخارج سالش زياد بيايد، بنابر احتياط واجب خمس آن را بدهد و مالي را که به عنوان صدقه به کسي داده‌اند، اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بايد خمس آن را بدهد.(39)

6-      آيات عظام خوئي و تبريزي: اگر از مخارج سالش زياد بيايد، بايد خمس آن را بدهد.( 40)

نکته:  هر گاه از مالي که به عنوان زکات يا خمس يا صدقه واجب و يا مستحب دريافت کرده، منفعتي به دست آورد چه از طريق تجارت يا مضاربه با آن. يا از طريق ديگري مانند اين که از درختي که بابت يکي از اين عناوين به او داده‌اند، ميوه‌اي به دست آورد، و درخت را براي منفعت‌بردن و کسب نگه داشته باشد، به فتواي همه مراجع، اگر آن منفعت از مخارج سالش زياد بيايد، خمس دارد. البته بر مبناي آيات عظام بهجت، زنجاني و فاضل که مؤونه مستثني از وجوب خمس مقيد به سالي که سود و درآمد را در آن به دست آوده نيست. بلکه اگر نياز به اشيائي دارد از قبيل منزل و وسايل نقليه که براي خريد آن ناگزير است سال‌ها پول پس‌انداز کند، خمس ندارد. قهراً بر اين مبنا در فرض مذکور واجب نيست خمس منافع زکات و خمس و صدقات را بپردازد.

------------------------------

12- حقوق بازنشستگي

در اصل تعلق خمس به حقوق بازنشستگي کارمندان بين مراجع عظام اختلافي نيست، ولي در اين که آيا پس از دريافت آن بايد فوراً خمس آن را پرداخت يا اين که جزء درآمد سال دريافت محسوب مي‌شود و اگر تا آخر سال آن را صرف در مؤونه زندگي کند، پرداخت خمس آن واجب نيست، اختلاف است و دو نظر در مسئله وجود دارد:

1-  همه مراجع عظام (به جز امام خميني ، سيستاني، وحيد): حقوق بازنشستگي جزء درآمد سال دريافت محسوب مي‌شود و اگر تا آخر سال صرف در مؤونه زندگي نشود، خمس دارد.( 41)آيات عظام امام خميني ، سيستاني و وحيد: چنان‌چه طبق قرارداد بايد پس از بازنشستگي حقوق را دريافت دارد، جزء درآمد سال و پس از کسر مؤونه سال اگر از مخارج سال زياد آمد، خمس دارد. ولي اگر در دوران خدمت مقداري از حقوق او کسر مي‌شده و بعد از زمان خدمت به او مي‌دهد، فوراً بايد پس از دريافت خمس آن پرداخت شود.(42)

--------------------

13- حق بيمه

اقسام بيمه:1-بيمه خسارت‌هاي مختلف (خسارت ناشي از تصادف‌ها و آتش‌سوزي‌ها) حق بيمه‌اي که از اين نوع باشد به نظر همه مراجع عظام از آنجا که در مورد آن، صدق ربح و فايده نمي‌کند، خمس ندارد.

2-بيمه عمر: درباره خمس بيمه عمر چند نظر است:

1-  آيات عظام خامنه‌اي، فاضل: خمس ندارد.( استفتاء کتبي.

2-  آيات عظام سيستاني، صافي، مکارم، نوري: اگر از مخارج سال زياد بيايد خمس دارد.

3-  آية الله بهجت: بيمه عمر بنابر احتياط واجب جايز نيست.

-----------------------

 ۱۴-مال حلال مخلوط به حرام

مال حرامي که مخلوط به حلال شده از چند صورت برخوردار است:

صورت اول: هم مقدار حرام براي شخص معلوم است و هم صاحب آن. در اين صورت به اتفاق فقها، بر او واجب است، همان مقدار معلوم را به صاحبش بدهد.

صورت دوم: مقدار مال حرام را مي‌داند، ولي صاحب آن را نمي‌شناسد. در اين صورت به نظر همه مراجع (جز آية الله زنجاني) حکم مجهول المالک را دارد که بايد آن مقدار را به نيت صاحبش صدقه بدهد و احتياط واجب آن است که از حاکم شرع هم اذن بگيرد(43)

صورت سوم: مقدار حرام را نمي‌داند، ولي صاحبش را مي‌شناسد. مانند اين که از شخصي به طور مکرر ربا گرفته، اکنون خود شخص را مي‌شناسد، ولي مقدار ربايي را که از او گرفته دقيقاً نمي‌داند. در اين صورت چند نظر است:

1-    آيات عظام امام خميني ، اراکي، صافي، گلپايگاني، نوري: بايد يکديگر را راضي نمايند و چنانچه صاحب مال راضي نشود، در صورتي که انسان بداند چيز معيني مال اوست و شک کند که بيشتر از آن هم مال او هست يا نه، بايد چيزي را که يقين دارد مال اوست، به او بدهد و احتياط مستحب آن است که آن مقدار بيشتر را که احتمال مي‌دهد مال اوست، به او بدهد.( 44)

2-  آية الله خوئي، آية الله تبريزي: بايد مقداري را که يقين دارد مال اوست به او بدهد و بهتر آن است که مقدار بيشتري را که احتمال مي‌دهد مال او است نيز به او بدهد.( 45)

نکته: فرق اين نظر با نظر اول اين است که بر اساس نظر اول، در مرحله اول تراضي (راضي‌کردن همديگر) بر طرفين واجب بود، ولي بر اساس نظر دوم، تراضي بر آن‌ها واجب نيست.

3-  آية الله سيستاني: چنان‌چه نتوانند يگديگر را راضي نمايند، بايد مقداري را که يقين دارد مال آن شخص است به او بدهد، بلکه اگر در مخلوط‌شدن دو مال ـ حلال و حرام ـ با يکديگر خودش مقصر باشد، بايد بنابر احتياط مقدار بيشتري را که احتمال مي‌دهد مال اوست نيز به او بدهد.( همان)

4-  آية الله مکارم: بايد مقداري را که يقين دارد به او بدهد و مقدار بيشتر را که احتمال مي‌دهد مال اوست، با او نصف کند.( 46(

5-  آية الله بهجت: احتياط در اين است که با او در مقداري که احتمال مي‌دهد مال او باشد، مصالحه نمايد. در صورتي که مصالحه ممکن باشد و اگر مصالحه ممکن نشد، بنا بر اظهر، دادن زيادتر از مقداري که يقين دارد مال اوست، بر اين شخص واجب نيست.( 47(

صورت چهارم: نه مقدار حرام را مي‌داند و نه مالک آن را مي‌شناسد. مانند اين که مي‌داند از افراد زيادي ربا يا رشوه گرفته است، ولي اکنون نه آن افراد را مي‌شناسد و نه مقدار ربا را مي‌داند. در اين صورت به نظر همه مراجع عظام، واجب است خمس تمام آن مال را بدهد.

قابل ذکر است در کيفيت پرداخت اين خمس که آيا به قصد خمس اصطلاحي بپردازد يا به قصد ردّ مظالم و صدقه، جمعي از مراجع عظام (خوئي، تبريزي، سيستاني، صافي، فاضل، گلپايگاني)فرمودند: به احتياط واجب اين خمس را به قصد ما في الذمه (اعم از خمس اصطلاحي و ردّ مظالم و صدقه) بپردازد.( 49)

نکته: در پايان اين مبحث توجه به اين نکته ضروري است که به نظر همه مراجع عظام به احتياط واجب بايد خمس مال حلال مخلوط به حرام را از عين همان مال بدهد، ولي خمس‌هاي ديگر را مي‌تواند از همان چيز بدهد يا به مقدار قيمت خمس که بدهکار است پول بدهد.( 50)

خمس سپرده‌هاي حج و عمره

سپرده‌هاي بانکي حج و عمره از چند صورت برخوردار است :

صورت اول: پولي که بابت ثبت نام حج و عمره پرداخت شده از درآمد سال قبل از سال ثبت نام بوده است. در اين صورت نظر همه مراجع: اصل آن خمس دارد و اما سود آن چنان‌چه امکان دريافت آن نباشد (که ظاهراً در شرايط فعلي قابل دريافت از بانک‌ها نيست) خمس ندارد.

صورت دوم:پولي که بابت ثبت نام حج و عمره پرداخت شده، از درآمد همان سال ثبت نام است و در همان سال موفق به سفر حج يا عمره مي‌شود. در اين صورت اگر چه به ندرت اتفاق مي‌افتد، به فتواي همه مراجع، خمس ندارد.

صورت سوم: که مورد ابتلاي غالب زوّار است اين است که پولي که با آن جهت حج يا عمره ثبت نام کرده از درآمد همان سالي است که ثبت نام کرده ولي در سال‌هاي بعد موفق به سفر حج يا عمره مي‌شود. در اين صورت در مسئله چند نظر است:

1-  آيات عظام امام خميني ، خوئي، خامنه‌اي، تبريزي، وحيد: اصل پول خمس دارد ولي سود آن چنان‌چه قابل دريافت نيست، خمس ندارد.( 51)

2-  آيات عظام صافي، مکارم، نوري: اصل پول و سود آن خمس ندارد.( 52)

3-  آيات عظام سيستاني، فاضل: اصل آن خمس دارد مگر براي کساني که حج بر آن‌ها مستقر شده و راه ديگر براي رفتن به حج در سال ثبت نام نداشته باشد که در اين صورت خمس ندارد (53)

4-  آية الله بهجت: در صورتي که از درآمد بين سال باشد، خمس ندارد و در صورتي که سال ندارد، اگر حقوق‌بگير است و از حقوق همان سال ثبت نام، خمس ندارد و در غير اين صورت بايد با او مصالحه شود.(54)

 بنابراين فتواي آية الله بهجت حاوي چند صورت است:

صورت اول: مکلف حساب سال دارد و از درآمد بين سال، ثبت نام کرده است. در اين صورت هر چند در سال‌هاي بعد موفق به حج و عمره شود خمس ندارد.

صورت دوم: مکلف حساب سال ندارد و حقوق‌بگير است. در اين صورت اگر با پولي ثبت نام کند که سال بر آن نگذشته، خمس ندارد.

صورت سوم: مکلف حساب سال ندارد و حقوق‌بگير هم نيست، بلکه کاسب يا کشاورز است و يا حقوق‌بگير است ولي با پول حقوقي ثبت نام کرده که بر آن سال گذشته، در اين صورت بايد با او مصالحه شود.

  موارد لزوم مصالحه با حاکم شرع

در برخي موارد جهت اصلاح امر خمس به خاطر پاره‌اي از مشکلات، واجب است با حاکم شرع (فقيه جامع الشرائط) مصالحه شود.

مورد اوّل: با نظرداشت اين نکته که اساساً خمس به عين تعلق مي‌گيرد، بي‌شک تصرف در مالي که متعلق خمس شده است، قبل از پرداخت خمس آن، جايز نيست و مکلف نمي‌تواند خمس آن را به ذمه گرفته و سپس در مال تصرف کند مگر اين که به حاکم شرع رجوع کرده و با او مصالحه کند. به اين معنا که با دست‌گردان کردن بدهي  خمس که بر ذمه او است، خمس از عين مال خارج شده و به ذمه او منتقل مي‌شود. هم‌چنان که امام راحل در تحرير الوسيله فرموده است:" الخمس متعلق بالعين ... و ليس له ان ينقل الخمس الي ذمته ثم التصرف في المال المتعلق للخمس نعم يجوز للحاکم الشرعي و وکيله المأذون ان يصالح معه و نقل الخمس الي ذمته فيجوز حينئذ، التصرف فيه کما ان للحاکم المصالحة في المال المختلط بالحرام ايضاً»

مورد دوم: اموالي که اصل تعلق خمس به آنها قطعي است ولي مکلف شک دارد در اينکه آيا در بين سال خمسي، آنها را صرف در مؤونه زندگي کرده است تا چيزي بر ذمه او نباشد يا پس از آن صرف کرده تا پرداخت خمس بر او واجب باشد، در اين مورد به احتياط واجب لازم است با حاکم شرع مصالحه کند. چنان‌که در توضيح المسائل مراجع آمده است.

"مسأله 1797: کسي که از اول تکليف خمس نداده اگر از منافع کسب چيزي که به آن احتياج ندارد خريده و يک سال از خريد آن گذشته باشد بايد خمس آن را بدهد و اگر اثاث خانه و چيزهاي ديگر که به آنها احتياج مطابق شأن خود خريده پس اگر بداند در بين سالي که در آن سال فايده برده، آن‌ها را خريده، لازم نيست خمس آن‌ها را بدهد و اگر نداند که در بين سال خريده يا بعد از تمام‌شدن سال بنا بر احتياط واجب بايد با حاکم شرع مصالحه کند.» (56)

مسأله مذکور مورد اتفاق مراجع عظام است به جز مرحوم آية الله گلپايگاني و آية الله صافي که مصالحه با حاکم شرع را در مورد مذکور «بنابر احتياط مستحب» مي‌دانند.

مورد سوم: مال حلالي که مخلوط به حرام شده در صورتي که مقدار حرام مشخص نيست و صاحب آن هم معلوم نيست گر چه پرداخت خمس آن واجب و مجزي است ولي نسبت به صورتي که مکلف علم اجمالي دارد مقدار حرام بيشتر از مقدار خمس است برخي از فقها، به احتياط واجب و جمعي به احتياط مستحب، قائلند با حاکم شرع مصالحه شود. بلکه در مواردي هم که پس از اخراج خمس، احتمال زائدبودن مقدار حرام از مقدار خمس وجود دارد، به نظر همه فقهاي عظام احتياط مستحب است که با حاکم شرع به گونه‌اي مصالحه کند که يقين نمايد مقدار حرام زائد بر  آن نبوده است. چنانکه صاحب عروه (قدس سره) در مسأله 29 از مسائل «ما يجب فيه الخمس» فرموده است:

« ففي صورة العلم الاجمالي بزيادته عن الخمس ايضاٌ يکفي اخراج الخمس فانه مطهّر تعبّداً و ان کان الاحوط مع اخراج الخمس المصالحة مع الحاکم الشرعي ايضاً بما يرتفع به يقين الشغل و اجراء حکم مجهول المالک عليه و کذا في صورة العلم الاجمالي بکونه انقص من الخمس و احوط من ذلک المصالحة معه بعد اخراج الخمس بما يحصل معه اليقين بعدم الزيادة»( 57)

مظالم و حکم آن  :

يکي از حقوق مالي که در فقه به عنوان يکي از مصاديق حق‌الناس مطرح‌شده، مظالم است. واژه مظالم جمع مظلمه است و          همچون بسياري از واژگان از معناي لغوي و نيز اصطلاحي برخوردار است.

مظالم در لغت از نگاه واژه‌شناسان مظلمه دو معنا دارد:

1-ما تطلبه عند الظالم: يعني آنچه در نزد ظالم مي‌طلبي.

2-اسم ما اخذ منک ظلماً: يعني مالي که از انسان از روي ظلم و به ناحق گرفته شده است.( مجمع البحرين، ج 2، ص 95، ماده ظلم؛ اقرب الموارد، ماده ظلم. ) آنچه از اين دو معنا مناسب با معناي اصطلاحي فقهي آن است که در ذيل، مطرح مي‌شود، همين معناست.

مظالم در اصطلاح فقها

مظلمه در اصطلاح فقها عبارت است از اموالي که انسان از ديگران به ناحق و از روي ظلم گرفته است يا تلف نموده و ذمه‌اش بدان مشغول شده است.

بنابر تعريفي که ارايه شد، اموالي که از ديگران سرقت و يا غصب مي‌کند و يا به گونه‌اي اتلاف مي‌نمايد و يا خسارتي که در حال رانندگي به وسيله نقليه ديگري وارد مي‌سازد و فرار مي‌کند و حتي اموالي که در ايام کودکي از کسي از روي عمد يا خطا از بين برده است و يا مصرف نموده، و حق صاحب مال را نپرداختند، تمام اينها مصداق مظالم است.

حکم فقهي مظالم  :حکم فقهي مظالم که از دو صورت برخوردار است، از اين قرار است:

صورت اوّل: صاحب حق و مظلمه را مي‌شناسد در اين صورت واجب است با مراجعه به او يا حق او را بپردازد و يا از او رضايت بگيرد به اين معنا که صاحب حق، او را بريء الذمه کند و حق خود را ببخشد. البته اگر پرداخت حق به طور مستقيم به او محذوري دارد مانند اينکه موجب آبروريزي مي‌شود مي‌تواند به هر کيفيتي حق او را به او برساند و لو به اينکه به عنوان بدهي بابت قرض به او پرداخت کند يا به حساب بانکي او واريز کند.

صورت دوم:صاحب حق را نمي‌شناسد در اين صورت واجب است آن را از طرف صاحبش به فقير صدقه دهد و به احتياط واجب به اذن حاکم شرع باشد. و نسبت به مقدار آن، اگر اطمينان ندارد، پرداخت مقدار متيقّن کافي است و نسبت به مقدار مشکوک وظيفه‌اي ندارد.   و لله الحمد علي کل حال

  پی نوشتها

1-  توضيح المسائل مراجع، ج 2، م 1790؛ خامنه‌اي، اجوبه، س 936؛ وحيد خراساني، توضيح المسائل، م 1798، نوري همداني، توضيح المسائل، م 1786.

2-  المسائل الشرعيه، م 1798.

3-  توضيح المسائل مراجع، م 1791 و 1792؛ خامنه‌اي، اجوبه، س 983؛ نوري همداني، توضيح المسائل، م 1787 و 1788؛ وحيد خراساني، توضيح المسائل،

4-  .( امام خميني (ره)، تحرير الوسيله، ج 1، ص 326، از چاپ جامعه مدرسين، استفتائات، ج 1، س 135؛ خامنه‌اي، اجوبة الاستفتائات، س 994؛ بهجت، وسيلة النجاة، م 1382، توضيح المسائل، م 1384؛ صافي، توضيح المسائل، م 1774 و جامع الاحکام،ج 1، س 608؛ فاضل،توضيح المسائل، م1765 و جامع المسائل، ج 1، س 805 و 810.  )

5-  خوئي، منهاج الصالحين، ج 1، م ص 335، م 1218؛ و التعليقة علي منهاج الصالحين، م 1218؛ زنجاني، المسائل الشرعية، م 1773؛ تبريزي، توضيح المسائل، م 1774، مکارم، توضيح المسائل، م 1486؛ نوري، استفتائات، ج 2، س 310؛ وحيد، توضيح المسائل، م 1782 و حاشيه منهاج الصالحين، م 1218، ج 1، ص 373.

6-   سيستاني، المسائل المنتخبة، م 593.)

7-  توضيح المسائل مراجع، م 1765؛ وحيد خراساني، توضيح المسائل، م 1773 و حاشيه منهاج الصالحين، ج 1، ص 373، م

8-  ( امام خميني(ره)، تحرير الوسيله، ج 1، کتاب الخمس الخامس، م 12 و استفتائات، ج 1، ص 350، س 17؛ بهجت، وسيلة النجاة، م 1384، تبريزي، صراط النجاة، ج 2، س 559، خوئي، منهاج الصالحين، ج 1، ص 335، م 1218؛ خامنه‌اي، اجوبه، س 964، زنجاني، المسائل الشرعيه، م 1779؛ سيستاني، منهاج الصالحين، ج 1؛ صافي، جامع الاحکام، ج 1، ص 170؛ س597؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 810؛ گلپايگاني، مجمع المسائل، س 1013؛ نوري،‌استفتائات، ج 2، س 319)

9-  حاشيه منهاج الصالحين، ج 1، ص 373، م 1218 و توضيح المسائل، م1790)

10-                   توضيح المسائل مراجع، م 1773)

11-                   مسئله 1755)»( توضيح المسائل مراجع، ج 2، ص 15، م 1755؛ خامنه‌اي، اجوبه، س 859؛ وحيد خراساني، توضيح المسائل، م 1762.)

12-                   تبريزي‌، توضيح المسائل، چاپ 1382، ص 258.)

13- منهاج الصالحين، ج 1، م 1254 و المسائل المنتخبة، م 617 و توضيح المسائل، م 1764.

14- م 1754 زنجاني، المسائل الشرعيه، م1762

15- توضيح المسائل مراجع 2، م 1767

16-( توضيح المسائل مراجع، م 1776)

17- تحرير الوسيله، ج 1، کتاب الخمس الخامس و توضيح المسائل، م 1753؛ اجوبه، س 851 و 852؛ نوري ، توضيح المسائل.

18- توضيح المسائل مراجع، م 1753

19- تبريزي، توضيح المسائل، م 1762؛ وحيد ، م 1770

20- م 1762

21- تحرير الوسيله، ج 1، کتاب الخمس الخامس، م 13؛ استفتائات امام 1: 355؛ ، اجوبه، س 52، نوري.

22- گلپايگاني، مجمع المسائل، ج 1، ص 289؛ صافي، جامع الاحکام 1، 168، س 590.

23= منهاج الصالحين، ج 1، ص 373، م 1219.

24- بهجت، توضيح المسائل، م 1401؛ فاضل، استفتاء؛ زنجاني، استفتاء

25- سيستاني، المسائل المنتخبة، ج 1، ص 274، م 587؛ مکارم، استفتاء کتبي.

26- توضيح المسائل مراجع 2: م 1752؛ تحرير الوسيله، ج 1، کتاب الخمس الخامس؛ خوئي و تبريزي، منهاج الصالحين، ج 1، م 1217؛ سيستاني، توضيح المسائل، م 1761؛ وحيد، توضيح المسائل، م 1769 و 1794.

27- بهجت، توضيح المسائل، م 1391؛ فاضل، جامع المسائل، س 678 و استفتاء؛ زنجاني، استفتاء.

28- گلپايگاني، استفتاء؛ صافي، جامع الاحکام، ج 1، س 705 و 709.

29- توضيح المسائل مراجع 2: م 1775؛ خامنه‌اي، اجوبه، س 921؛ وحيد خراساني، توضيح المسائل، م 1792.

30- توضيح المسائل مراجع 2، م 1797؛ ، اجوبه، س 927 و 934؛ زنجاني، توضيح المسائل، ج 2، م 108؛ وحيد خراساني، توضيح المسائل، ص 525؛ م 1815.

31- توضيح المسائل مراجع 2، م 1797؛ آية الله گلپايگاني، توضيح المسائل، م 1806.

32- آية الله زنجاني، توضيح المسائل، م 1806.

33-امام خميني ، استفتائات، ج 1، س 96؛ بهجت، توضيح المسائل، م 1379؛ تبريزي، استفتائات، س 946؛ خامنه‌اي، اجوبه، س 870؛ سيستاني، منهاج الصالحين، ج 1، م 1251؛ صافي، جامع الاحکام، ج 1، س 621؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 833؛ مکارم، استفتائات، ج 1، س 319؛ نوري، استفتائات، ج 2، س 372؛ وحيد، استفتاء شفاهي

34- امام ، استفتائات، ج 1، س 141؛ ، اجوبه، س 898؛ صافي، جامع الاحکام، ج 1، س 622؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 839؛ بهجت و مکارم، استفتاء.

35- تبريزي، استفتائات، س 867.

36- توضيح المسائل مراجع، م 1754

37- توضيح المسائل مراجع 2، م 1759

38- توضيح المسائل مراجع 2، م 1759 و المسائل الشرعيه، م 1767.

39- وحيد خراساني، توضيح المسائل، 519، م 1776.

40-، م 1768.

41- تبريزي، استفتائات، س 899؛ خامنه‌اي اجوبه، س 871؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 864؛ بهجت، صافي و نوري، استفتاء؛ مکارم، توضيح المسائل، م 1524.

42- امام ،استفتائات، ج 1، س 130 و 134؛ سيستاني و وحيد، استفتاء

43-.( توضيح المسائل مراجع 2، م 1814؛ وحيد خراساني، توضيح المسائل، م 1832. البته برخي از مراجع همچون آية الله مکارم نسبت به مصرف آن، گفته‌اند: بايد آن مقدار را بنا بر احتياط واجب به مصرفي برساند که هم مصرف خمس باشد و هم صدقه (مانند سادات فقير).( توضيح المسائل مراجع 2، م 1814.

44- توضيح المسائل مراجع 2، م 1815.

45و46و47- همان

48- توضيح المسائل، م 1833

49- توضيح المسائل مراجع، 2، م 1813.

50- توضيح المسائل مراجع، 2، م 1789.

51- مناسک محشي، م 1355 و م 1356.

52و53-.( همان)

54- استفتاء کتبي

55- تحرير الوسيله، ج 1، مسأله 23 از کتاب الخمس  .اين مطلب در مسأله 1791 و 1792 از توضيح المسائل مراجع نيز مطرح شده است و مورد اتفاق مراجع عظام مي‌باشد.

56- توضيح المسائل مراجع، ج 2، مسأله 1797.

57- عروه، ج 4، ص 259، فصل ما يجب فيه الخمس، مسأله 29.

58- تحرير الوسيله، ج 1، ص 340، مسأله 23 از کتاب خمس

 

+نوشته شده در دوشنبه بیست و دوم اسفند ۱۳۹۰ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

    ٣٤٦ )اگر رطوبتى از انسان خارج شود و نداند منى است‏ يا بول يا غير اينها چنانچه با شهوت و جستن بيرون آمده و بعد از بيرون آمدن آن بدن سست ‏شده،آن رطوبت ‏حكم منى دارد، و اگر هيچ يك از اين سه نشانه يا بعضى از اينها را نداشته باشد، حكم منى ندارد. ولى در زن و مريض، لازم نيست آن آب با جستن بيرون آمده باشد، بلكه اگر با شهوت بيرون آمده باشد، در حكم منى است و لازم نيست بدن او سست ‏شود.
٣٤٨) مستحب است انسان بعد از بيرون آمدن منى بول كند، و اگر بول نكند و
بعداز غسل رطوبتى از او بيرون آيد، كه نداند منى است ‏يا رطوبت ديگر حكم منى دارد.
٣٥٢ )اگر منى از جاى خود حركت كند و بيرون نيايد يا انسان شك كند كه منى ازاو بيرون آمده يا نه غسل بر او واجب نيست.
چيزهايى كه بر جنب حرام است

٣٥٥ )پنج چيز بر جنب حرام است: اول: رساندن جايى از بدن به خط قرآن يا به اسم خدا و اسامى مباركه پيامبران و امامان عليهم‏السلام، به احتياط واجب حكم اسم خدا را دارد. دوم: رفتن در مسجدالحرام و مسجد پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم، اگر چه از يك در داخل و از در ديگر خارج شود. سوم: توقف شود، يا براى برداشتن چيزى برود مانعى ندارد. و احتياط واجب آن است كه در حرم امامان هم توقف نكند. چهارم: گذاشتن چيزى در مسجد. پنجم: خواندن سوره‏اى كه سجده واجب دارد و آن چهار سوره است: اول: سوره سى و دوم قرآن (الم تنزيل) دوم: سوره چهل و يكم (حم سجده) سوم: سوره پنجاه و سوم (و النجم) چهارم: سوره نود و ششم (اقرا) و اگر يك حرف را به قصد يكى از اين چهار سوره هم بخواند حرام است.

چيزهاى كه بر جنب مكروه است

٣٥٦ ) نه چيز بر جنب مكروه است: اول و دوم: خوردن و آشاميدن، ولى اگر وضو بگيرد مكروه نيست. سوم: خواندن بيشتر از هفت آيه از سوره‏هايى كه سجده واجب ندارد. چهارم: رساندن جايى از بدن به جلد و حاشيه و بين خطهاى قرآن. پنجم: همراه داشتن قرآن. ششم: خوابيدن، ولى اگر وضو بگيرد يا به واسطه نداشتن آب، بدل از غسل تيمم كند، مكروه نيست. هفتم: خضاب كردن به حنا و مانند آن. هشتم: ماليدن روغن به بدن. نهم: جماع كردن بعد از آن كه محتلم شده،يعنى در خواب منى از او بيرون آمده است.
غسل جنابت

٣٥٧ غسل جنابت به خودى خود مستحب است، و براى خواندن نماز واجب و مانند آن واجب مى‏شود. ولى براى نماز ميت و سجده شكر و سجده‏هاى واجب قرآن غسل جنابت لازم نيست.
٣٥٨ لازم نيست در وقت غسل نيت كند كه غسل واجب يا مستحب مى‏كنم و اگر فقط به قصد قربت‏يعنى براى انجام فرمان خداوند عالم غسل كند، كافى است.
٣٥٩ اگر يقين كند وقت نماز شده و نيت غسل واجب كند بعد معلوم شود كه پيش از وقت غسل كرده، غسل او صحيح است.
غسل ترتيبى

٣٦١ در غسل ترتيبى بايد به نيت غسل، اول سر و گردن، بعد طرف راست،بعد طرف چپ بدن را بشويد. و اگر عمدا يا از روى فراموشى يا به واسطه ندانستن مساله به اين ترتيب عمل نكند، غسل او باطل است.
٣٦٢ نصف ناف و نصف عورت را بايد با طرف راست بدن و نصف ديگر را بايد با طرف چپ بشويد، بلكه بهتر است تمام ناف و عورت با هر دو طرف شسته شود.
٣٦٣ براى آنكه يقين كند هر سه قسمت، يعنى سر و گردن و طرف راست و طرف چپ را كاملا غسل داده، بايد هر قسمتى را كه مى‏شويد مقدارى از قسمتهاى ديگر را هم با آن قسمت بشويد. بلكه احتياط مستحب آن است كه تمام طرف
راست گردن را با طرف راست بدن، و تمام طرف چپ گردن را با طرف چپ بدن بشويد.
٣٦٤ اگر بعد از غسل بفهمد جايى از بدن را نشسته و نداند كجاى بدن است، بايد دوباره غسل كند.
٣٦٥ اگر بعد از غسل بفهمد مقدارى از بدن را نشسته، چنانچه از طرف چپ باشد شستن همان مقدار كافى است، و اگر از طرف راست باشد، بايد بعد از شستن آن مقدار، دوباره طرف چپ را بشويد. و اگر از سر و گردن باشد، بايد بعد از شستن آن مقدار، دوباره طرف راست و بعد طرف چپ را بشويد.
٣٦٦ اگر پيش از تمام شدن غسل، در شستن مقدارى از طرف چپ شك كند،شستن همان مقدار كافى است. ولى اگر بعد از اشتغال به شستن طرف چپ در شستن طرف راست‏يا مقدارى از آن شك كند يا بعد از اشتغال به شستن طرف راست در شستن سر و گردن يا مقدارى از آن شك نمايد، نبايد اعتناكند.

غسل ارتماسى

٣٦٧ در غسل ارتماسى اگر به نيت غسل ارتماسى به تدريج در آب فرو رود تا تمام بدن زير آب رود غسل او صحيح است، و احتياط آن است كه يك دفعه زير آب رود.
٣٦٨ در غسل ارتماسى اگر همه بدن زير آب باشد و بعد از نيت غسل، بدن را حركت دهد، غسل او صحيح است.
٣٦٩ اگر بعد از غسل ارتماسى بفهمد به مقدارى از بدن آب نرسيده، چه جاى آن را بداند يا نداند، بايد دوباره غسل كند.
٣٧٠ اگر براى غسل ترتيبى وقت ندارد و براى ارتماسى وقت دارد بايد غسل ارتماسى كند.
٣٧١ كسى كه روزه واجب گرفته يا براى حج‏يا عمره احرام بسته، نمى‏تواند غسل ارتماسى كند. ولى اگر از روى فراموشى غسل ارتماسى كند، صحيح است.

احكام غسل كردن

٣٧٢ در غسل ارتماسى بايد تمام بدن پاك باشد، ولى در غسل ترتيبى پاك بودن تمام بدن لازم نيست. و اگر تمام بدن نجس باشد و هر قسمتى را پيش از غسل دادن آن قسمت آب بكشد، كافى است.
٣٧٣ عرق جنب از حرام نجس نيست و كسى كه از حرام جنب شده اگر با آب گرم هم غسل كند، صحيح است.
٣٧٤ اگر در غسل ولوکم از بدن نشسته بماند، غسل باطل است،ولى شستن جاهايى از بدن كه ديده نمى‏شود، مثل توى گوش و بينى، واجب نيست.
٣٧٥ جايى را كه شك دارد از ظاهر بدن است‏يا از باطن آن، شستن آن لازم نيست، ولى احتياط در شستن است.
٣٧٧ چيزى را كه مانع رسيدن آب به بدن است، بايد برطرف كند. و اگر پيش از آن كه يقين كند برطرف شده غسل نمايد، غسل او باطل است..
٣٨٥ اگر شك كند كه غسل كرده يا نه، بايد غسل كند. ولى اگر بعد از غسل شك كند كه غسل او درست بوده يا نه، لازم نيست دوباره غسل نمايد.
٣٨٦ اگر در بين غسل حدث اصغر از او سر زند مثلا بول كند، غسل باطل نمى‏شود.
٣٨٧ هرگاه به خيال اين كه به اندازه غسل و نماز وقت دارد براى نماز غسل كند، اگر چه بعد از غسل بفهمد كه به اندازه غسل وقت نداشته، غسل او صحيح است.
٣٨٨ كسى كه جنب شده اگر شك كند غسل كرده يا نه، نمازهايى را كه خوانده صحيح است، ولى براى نمازهاى بعد بايد غسل كند.
 ٣٨٩ كسى كه چند غسل بر او واجب است مى‏تواند به نيت همه آنها يك غسل به جا آورد، يا آنها را جدا جدا انجام دهد.
٣٩٠ كسى كه جنب است، اگر بر جايى از بدن او آيه قرآن يا اسم خداوند متعال نوشته شده باشد، حرام است دست به آن نوشته بگذارد. و اگر بخواهد غسل كند بايد آب را طورى به بدن برساند كه دست او به نوشته نرسد.
٣٩١ كسى كه غسل جنابت كرده، نبايد براى نماز وضو بگيرد، ولى با غسلهاى ديگر نمى‏شود نماز خواند و بايد وضو هم گرفت.

غسل مس ميت

٥٢١ اگر كسى بدن انسان مرده‏اى را كه سرد شده و غسلش نداده‏اند مس كند، يعنى جايى از بدن خود را به آن برساند، بايد غسل مس ميت نمايد، حتى اگر ناخن و استخوان او به ناخن و استخوان ميت برسد، بايد غسل كند.

٥٢٢ براى مس مرده‏اى كه تمام بدن او سرد نشده، غسل واجب نيست، اگر چه جايى را كه سرد شده مس نمايد.
٥٢٣ اگر موى خود را به بدن ميت برساند، يا بدن خود را به موى ميت، يا موى خود را به موى ميت برساند، غسل واجب نيست.
٥٢٤ براى مس بچه مرده، حتى بچه سقط شده‏اى كه چهار ماه او تمام شده غسل ميت واجب است، بلكه بهتر است براى مس بچه سقط شده‏اى كه از چهار ماه كمتر دارد غسل كرد. بنابر اين اگر بچه چهار ماهه‏اى مرده به دنيا بيايد، مادر او بايد غسل مس ميت كند، بلكه اگر از چهار ماه كمتر هم داشته باشد بهتر است مادر او غسل نمايد.
٥٢٦ اگر انسان ميتى را كه سه غسل او كاملا تمام شده مس نمايد، غسل بر او واجب نمى‏شود. ولى اگر پيش از آنكه غسل سوم تمام شود جايى از بدن او را مس كند، اگرچه غسل سوم آن جا تمام شده باشد بايد غسل مس ميت نمايد.
٥٢٨ اگر از بدن زنده قسمتى كه داراى استخوان است جدا شود و پيش از آنكه قسمت جدا شده را غسل دهند، انسان آن را مس نمايد، بايد غسل مس ميت كند. ولى اگر قسمتى كه جدا شده، از بدن مرده‏اى كه غلسش نداده‏اند اگر چيزى جدا شود كه در حال اتصال مس آن موجب غسل مى‏شد، بعد از انفصال نيز مس آن موجب غسل است.
٥٢٩ براى مس استخوان و دندانى كه از مرده جدا شده باشد و آن را غسل نداده‏اند، بايد غسل كرد، ولى براى مس استخوان و دندانى كه از زنده جدا شده و گوشت ندارد، غسل واجب نيست.
٥٣١
اگر چند ميت را مس كند يا يك ميت را چند بار مس نمايد، يك غسل كافى است.
٥٣٢ براى كسى كه بعداز مس ميت غسل نكرده است، توقف در مسجد و جماع و خواندن سوره‏هايى كه سجده واجب دارد، مانعى ندارد. ولى براى نماز و مانند آن بايد غسل كند و وضو بگيرد.
احكام غسل و كفن و نماز و دفن ميت

٥٤٦ براى غسل و كفن و نماز و دفن ميت، بايد از ولى او اجازه بگيرند.
٥٤٧ ولى زن كه در غسل و كفن و دفن او دخالت مى‏كند شوهر اوست
http://www.leader.ir/langs/fa/

 

+نوشته شده در دوشنبه بیست و دوم اسفند ۱۳۹۰ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

١١٢٦ -دوازده چيز نماز را باطل مى‏كند و آنها را مبطلات مى‏گويند:

اول : آنكه در بين نماز يكى از شرطهاى آن از بين برود مثلا در بين نماز بفهمد مكانش غصبى است.

دوم: آنكه در بين نماز عمدا يا سهوا يا از روى ناچارى، چيزى كه وضو يا غسل را باطل مى‏كند پيش آيد، مثلا بول از او بيرون آيد. ولى كسى كه نمى‏تواند از بيرون آمدن بول و غائط خوددارى كند، اگر چه در بين نماز بول يا غائط از او خارج شود چنانچه به دستورى كه در احكام وضو گفته شد رفتار نمايد، نمازش باطل نمى شود. و نيز اگر در بين نماز از زن مستحاضه خون خارج شود، در صورتى كه به دستور استحاضه رفتار كرده باشد، نمازش صحيح است.
١١٢٧ كسى كه بى‏اختيار خوابش برده اگر نداند كه در بين نماز خوابش برده يا بعد از آن بنابر احتياط واجب بايد نمازش را دوباره بخواند ولى اگر تمام شدن نماز را بداند و شك كند كه خواب در بين نماز بوده يا بعد نمازش صحيح است.
١١٢٨ اگر بداند به اختيار خودش خوابيده و شك كند كه بعد از نماز بوده يا در بين نماز يادش رفته كه مشغول نماز است و خوابيده نمازش صحيح است.
١١٢٩ اگر در حال سجده از خواب بيدار شود و شك كند كه در سجده آخر نماز است‏يا در سجده شكر بايد آن نماز را دوباره بخواند.
سوم: از مبطلات نماز آن است كه مثل بعض كسانى كه شيعه نيستند دستها را روى هم بگذارد.
١١٣٠ هرگاه براى ادب دستها را روى هم بگذارد اگرچه مثل آنها نباشد بنابر احتياط واجب بايد نماز را دوباره بخواند، ولى اگر از روى فراموشى يا ناچارى يا براى كار ديگر مثل خاراندن دست و مانند آن، دستها را روى هم بگذارد اشكال ندارد.
چهارم: از مبطلات نماز آن است كه بعد از خواندن حمد آمين بگويد ولى اگر اشتباها از از روى تقيه بگويد، اشكال ندارد.

پنجم: از مبطلات نماز آن است كه عمدا يا از روى فراموشى پشت به قبله كند، يا به طرف راست‏يا چپ قبله برگردد، بلكه اگر عمدا بقدرى برگردد كه نگويند رو به قبله است، اگر چه به طرف راست‏يا چپ نرسد، نمازش باطل است.
١١٣١ اگر عمدا همه صورت را به طرف راست‏يا چپ قبله برگرداند نمازش باطل است، بلكه اگر سهوا هم صورت را به اين مقدار برگرداند احتياط واجب آن است كه نماز را دوباره بخواند و لازم نيست كه نماز اول را تمام نمايد،ولى اگر سر را كمى بگرداند عمدا باشد يا اشتباها نمازش باطل نمى‏شود.
ششم: از مبطلات نماز آن است كه عمدا كلمه‏اى بگويد كه از آن كلمه قصد معنى كند، اگر چه معنى هم نداشته باشد و يك حرف هم باشد، بلكه اگر قصد هم نكند، بنا بر احتياط واجب بايد نماز را دوباره بخواند در صورتى كه دو حرف يا بيشتر باشد. ولى اگر سهوا بگويد، نماز باطل نمى‏شود.
١١٣٢ اگر كلمه‏اى بگويد كه يك حرف دارد چنانچه آن كلمه معنى داشته باشد مثل (ق) كه در زبان عرب به معناى اين است كه «نگهدارى كن‏» چنانچه معنى آن را بداند و قصد آن را نمايد نمازش باطل مى‏شود، بلكه اگر قصد معناى آن را نكند ولى ملتفت معناى آن باشد احتياط واجب آن است كه نماز را دوباره بخواند.
١١٣٣ سرفه كردن و آروغ زدن و آه كشيدن در نماز اشكال ندارد ولى گفتن آخ و آه و مانند اينها كه دو حرف است اگر عمدى باشد نماز را باطل مى‏كند.
١١٣٤ اگر كلمه‏اى را به قصد ذكر بگويد، مثلا به قصد ذكر بگويد: «الله اكبر» ودر موقع گفتن آن، صدا را بلند كند كه چيزى را به ديگرى بفهماند اشكال ندارد ولى چنانچه به قصد اين كه چيزى به كسى بفهماند بگويد اگرچه قصد ذكر هم داشته باشد نماز باطل مى‏شود.
١١٣٥ خواندن قرآن در نماز غير از چهار سوره‏اى كه سجده واجب دارد و در احكام جنابت گفته شد و نيز دعا كردن در نماز اشكال ندارد اگر چه به فارسى يا زبان ديگر باشد.
١١٣٦ اگر چيزى از حمد و سوره و ذكرهاى نماز را عمدا يا احتياطا چند مرتبه بگويد اشكال ندارد.
١١٣٧ در حال نماز انسان نبايد به ديگرى سلام كند و اگر ديگرى به او سلام كند بايد طورى جواب دهد كه سلام مقدم باشد مثلا بگويد: «السلام عليكم‏» يا «سلام عليكم‏» و نبايد «عليكم السلام‏» بگويد.
١١٣٨ انسان بايد جواب سلام را چه در نماز يا در غير نماز فورا بگويد و اگر عمدا يا از روى فراموشى جواب سلام را به قدرى طول دهد كه اگر جواب بگويد جواب آن سلام حساب نشود چنانچه در نماز باشد نبايد جواب بدهد و اگر در نماز نباشد جواب دادن واجب نيست.
١١٣٩ بايد جواب سلام را طورى بگويد كه سلام كننده بشنود، ولى اگر سلام كننده كر باشد چنانچه انسان بطور معمول جواب او را بدهد كافى است.
١١٤٠ نمازگزار جواب سلام را به قصد جواب بگويد نه به قصد دعا.
١١٤١ اگر زن يا مرد نامحرم يا بچه مميز يعنى بچه‏اى كه خوب و بد را مى‏فهمد به نمازگزار سلام كند نمازگزار بايد جواب او را بدهد.
١١٤٢ اگر نمازگزار جواب سلام را ندهد معصيت كرده، ولى نمازش صحيح است.
١١٤٣ اگر كسى به نمازگزار غلط سلام كند به طورى كه سلام حساب نشود جواب او واجب نيست.
١١٤٤ جواب سلام كسى كه از روى مسخره يا شوخى سلام مى‏كند واجب نيست و احتياط واجب آن است كه در جواب سلام مرد و زن غير مسلمان بگويد:«سلام‏» يا فقط «عليك‏».
١١٤٥ است، ولى اگريكى از آنان جواب دهد كافى است.
١١٤٦ اگر كسى به عده‏اى سلام كند و كسى كه سلام كننده قصد سلام دادن به او را نداشته، جواب دهد باز هم جواب سلام او بر آن عده واجب است.
١١٤٧ اگر به عده‏اى سلام كند و كسى كه بين آنها مشغول نماز است‏شك كند كه سلام كننده قصد سلام كردن به او را هم داشته يا نه نبايد جواب بدهد و همچنين است اگربداند قصد او را هم داشته ولى ديگرى جواب سلام را بدهد، اما اگر بداند كه قصد اورا هم داشته و ديگرى جواب ندهد بايد جواب او را بگويد.
١١٤٨ سلام كردن مستحب است و خيلى سفارش شده است كه سواره به پياده و ايستاده به نشسته و كوچكتر به بزرگتر سلام كند.
١١٤٩ اگر دو نفر با هم به يكديگر سلام كنند بر هر يك واجب است جواب سلام ديگرى را بدهد.
١١٥٠ در غير نماز مستحب است جواب سلام را بهتر از سلام بگويد مثلا اگر كسى گفت: «سلام عليكم‏» در جواب بگويد: «سلام عليكم و رحمة الله‏».
هفتم: از مبطلات نماز خنده با صدا و عمدى است و چنانچه سهوا هم با صدا بخندد يا عمدا لبخند بزند نمازش باطل نمى‏شود.
١١٥١ اگر براى جلوگيرى از صداى خنده حالش تغيير كند مثلا رنگش سرخ شود چنانچه از صورت نمازگزار بيرون رود بايد نمازش را دوباره بخواند.
هشتم: از مبطلات نماز آن است كه براى كار دنيا عملا با صدا گريه كند ولى اگر براى كار دنيايى بى صدا گريه كند اشكال ندارد ولى اگر از ترس خدا يا براى آخرت گريه كند آهسته باشد يا بلند اشكال ندارد بلكه از بهترين اعمال است.
نهم: از مبطلات نماز كارى است كه صورت نماز را به هم بزند مثل دست زدن و به هوا پريدن و مانند اينها كم باشد يا زياد عمدا باشد يا از روى فراموشى ولى كارى كه صورت نماز را به هم نزنند مثل اشاره كردن به دست اشكال ندارد.
١١٥٢ اگر در بين نماز به قدرى ساكت بماند كه نگويند نماز مى‏خواند نمازش باطل مى‏شود.
١١٥٣ اگر در بين نماز كارى انجام دهد يا مدتى ساكت‏شود و شك كند كه نماز به‏هم خورده يا نه، نمازش صحيح است.

 دهم: از مبطلات نماز خوردن و آشاميدن است، اگر در نماز طورى بخورد يا بياشامد كه نگويند نماز مى‏خواند.
١١٥٤ احتياط واجب آن است كه در نماز هيچ چيز نخورد و نياشامد چه موالات نماز به هم بخورد يا نخورد و چه بگويند نماز مى‏خواند يا نگويند.
١١٥٥ اگر در بين نماز غذايى را كه لاى دندانها مانده فرو ببرد نمازش باطل نمى‏شود و اگر قند يا شكر و مانند اينها در دهان مانده باشد و در حال نماز كم كم آب شود و فرو رود نمازش اشكال پيدا مى‏كند.

يازدهم: از مبطلات نماز شك در ركعتهاى نماز دو ركعتى يا سه ركعتى يا در دو ركعت اول نمازهاى چهار ركعتى است.

دوازدهم: از مبطلات نماز آن است كه ركن نماز را عمدا يا سهوا كم يا زياد كند، يا چيزى را كه ركن نيست عمدا كم يا زياد نمايد.
١١٥٦ اگر بعد از نماز شك كند كه در بين نماز كارى كه نماز را باطل مى‏كند انجام داده يا نه، نمازش صحيح است.

+نوشته شده در سه شنبه نهم اسفند ۱۳۹۰ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

شرايط امام جماعت

س1- در نماز جماعت ظهر و عصر و يا در ديگر نمازها که قرائت امام به گوش نرسيده و صحت قرائت امام احراز نمى‌شود، وظيفه چيست؟
س2- آيا «عدالت» و «صحت قرائت» دو شرط اساسى براى امام جماعت مى‌باشد؟
س3- آيا داشتن «لهجه عربى» جزء «صحت قرائت» محسوب مى‌شود؟

ج1) اگر در صحّت قرائت امام شک داريد مى‌‌توانيد اصل را بر صحّت گذاشته و وارد جماعت شويد.
ج2) عدالت شرط اساسى براى امام جماعت است که مأموم بايد آن را قبل از ورود به جماعت ولو از راه حُسن ظاهر احراز نمايد ولى اگر پس از نماز، کشف خلاف شد، ضررى به نمازهاى قبلى نمى‌‌زند ولى صحت قرائت را مى‌شود قبل از ورود به جماعت با اصالة الصحة احراز کرد.
ج3) داشتن لهجه عربى جزو «صحّت قرائت» نيست.

نماز جماعت در ادارات

س: برپايى نماز جماعت در ادارات چه حکمى دارد؟
ج) با توجه به اهميت خاص نمازهاى يوميه و تأکيد زيادى که بر اقامه نماز در اول وقت شده است و با توجه به فضيلت بسيار زياد نماز جماعت، مناسب است کارمندان، روشى را اتخاذ کنند که بتوانند در خلال ساعات کار ادارى نماز واجب را به صورت جماعت در اول وقت و در کمترين زمان بخوانند ولى بايد به گونه‌اى مقدمات اين کار را فراهم کنند که نماز جماعت در اول وقت بهانه و وسيله براى تأخير انداختن کارهاى مراجعه‌کنندگان نشود.

ترك وقت فضيلت نماز براى درك ثواب جماعت

س: آيا خواندن نمازهاى ظهر و عصر و مغرب و عشا در زمان فضيلت و بطور فرادا افضل است يا اينکه هر دو نماز در وقت نماز اول و به جماعت خوانده شود؟
ج) هر دو را با جماعت بخوانيد افضل است.

تبديل نماز جماعت به فرادا

س: کسى که می‌خواهد نماز جماعتش را به فرادا تبديل کند آيا در همه جاى نماز مثلاً بعد از دو سجده مى‌تواند اين کار را بکند يا جاهاى خاصى دارد؟
ج) محل خاصى معتبر نيست.

وقت نماز فراداى ظهر و عصر روز جمعه

س: در صورتى كه بخواهيم در روز جمعه نماز ظهر و عصر خود را به صورت فرادا در منزل بخوانيم آيا بايد صبر كنيم تا نماز جمعه تمام شود يا اينكه مى‌توانيم در اول وقت نماز را بجاى بياوريم؟    ج) صبر كردن لازم نيست.

اقتدا به امام قبل از اقتداى صفهاى جلوتر

س: آيا در نماز جماعت به محض قامت بستن امام مى‌توان اقتدا كرد يا بايد منتظر شد تا صفهاى جلوتر اقتدا كنند؟
ج) اگر مأمومينى كه بين او و امام ايستاده‏اند، بعد از اينكه امام جماعت شروع به نماز كرد، به طور كامل آماده اقتدا نمودن باشند، مى‏تواند به نيّت جماعت وارد نماز شود

اقتدا به مأمومى كه نمازش را بصورت فرادا ادامه مى‌دهد

س: در نماز جماعت نماز امام تمام شده و يکى از مأمومين در حال ادامه نماز خود به صورت فرادا است آيا مى‌توان به او اقتدا کرد؟     ج) اشكال ندارد.

بلند خواندن اذكار نماز توسط مأموم

س: آيا مأموم مرد تمام اذکار را بايد آرام بخواند يا اين که برخى اذکار (مثل قنوت يا ذکر رکوع و سجود) را مى‌تواند بلند بخواند؟
ج) مكروه است مأموم ذكرهاى نماز را طورى بگويد كه امام بشنود.

رفتن به صف جلويى در اثناى نماز جماعت

س: آيا نمازگزار در بين نماز جماعت مى‌تواند بدون آنکه حالت نماز خود را به هم بزند از صف عقبى به صف جلويى تغيير مکان دهد؟
ج) اگر در غير حال قرائت با فرض ضيق بودن صف باشد اشكال ندارد.

نخواندن تسبيحات اربعه براى متابعت از جماعت

س: اگر قبل از اتمام تسبيحات اربعه در نماز جماعت، امام به ركوع رفت، آيا بايد تسبيحات را تمام كرده سپس به ركوع برويم يا براى متابعت از جماعت تسبيحات را ناتمام بگذاريم؟

ج) در صورتى که مى‌دانيد اگر تسبيحات را تمام كنيد، به رکوع امام نمى‌رسيد در صورتى كه يكبار آن را خوانده‌ايد، بايد آن را رها كرده و به ركوع برويد.

اشتباه امام جماعت در حين نماز

س: اگر امام جماعت در حين نماز اشتباه كند مثلاً در ركعت دوم پس از سجده دوم بدون خواندن تشهد بلند شود در اين صورت چگونه بايد او را متوجه اشتباه كرد؟
ج) لازم نيست او را متوجه كنيد شما به وظيفه خود اقدام نماييد

مقدار مُجاز عقب افتادن از جماعت

س: تا چه مقدار اگر از امام جماعت عقب بمانيم، جماعت ما صحيح است؟
ج) تا زمانى كه در دو ركن پى‌در‌پى از امام جماعت عقب نيفتاده‌ايد، جماعت صحيح است.

زمان شروع نماز جمعه

س1) اگر نماز جمعه را يك ساعت بعد از اذان ظهر خوانديم آيا بايد نماز ظهر را هم بخوانيم؟
ج) در فرض مذكور نماز جمعه مجزى از نماز ظهر است و بجا آوردن نماز ظهر لازم نيست.

س2) اگر نماز جمعه را بيشتر از دو ساعت بعد از اذان ظهر خوانديم، آيا بايد نماز ظهر را هم بخوانيم؟
ج) وقت نماز جمعه از اول زوال خورشيد شروع مى‌شود و احوط آن است كه از اوائل عرفى زوال در حدود يكى دو ساعت به تأخير نيافتد و اگر بيش از دو ساعت بعد از زوال، نماز جمعه خوانده شده، احتياط در بجا آوردن نماز ظهر مى‌باشد.

حکم نماز جمعه

1- آيا نماز جمعه واجب است ؟ 2- در صورت واجب بودن اگر بيش از سه هفته به نماز نروم حكم چيست؟
ج1و2) واجب تخييرى است و شايسته نيست که مؤمنين از انجام آن که (داراى فضيلت و اهميّت زيادى است) خوددارى نمايند.

ملحق شدن به نماز جمعه در ركعت دوم

س: اگر شخصى در ركعت دوم نماز جمعه برسد، ادامه نماز او چگونه خواهد بود؟ و آيا كفايت از نماز ظهر مى‌كند؟
ج) ركعت ديگر را فرادا بجا آورد و كفايت از نماز ظهر مى‌نمايد

 http://www.leader.ir/langs/fa/

+نوشته شده در شنبه بیست و نهم بهمن ۱۳۹۰ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

١٤٢٧)اگر موقعى كه امام در ركوع است، اقتدا كند و به ركوع امام برسد، اگر چه ذكر امام تمام شده باشد، نمازش به طور جماعت صحيح است و يك ركعت‏حساب مى‏شود، اما اگر به مقدار ركوع خم شود و به ركوع امام نرسد، نمازش به طور فرادى صحيح مى‏باشد و بايد آن را تمام نمايد.

(صافی : نمازباطل است .سیستانی : می تواندبه فرادی تمام کند.مکارم :نمازش رابه فرادی تمام وبنابراحتیاط واجب اعاده کند .)
١٤٢٨ )اگر موقعى كه امام در ركوع است اقتدا كند و به مقدار ركوع خم شود و شك كند كه به ركوع امام رسيده يا نه، نمازش صحيح است و فرادى مى‏شود.

١٤٢٩ ) اگر موقعى كه امام در ركوع است اقتدا كند و پيش از آن كه به اندازه ركوع خم شود، امام سر از ركوع بردارد، مى‏تواند نيت فرادى كند، يا صبر كند تا امام براى ركعت بعد برخيزد و آن را ركعت اول نماز خود حساب كند و لى اگر برخاستن امام به قدرى طول بكشد كه نگويند اين شخص نماز جماعت مى‏خواند، بايد نيت فرادى نمايد.

(مکارم : نیت فرادی می کند ونمازش صحیح است واعاده ندارد)
١٤٣٠
اگر اول نماز يا بين حمد و سوره اقتدا كند و پيش از آن كه به ركوع رود امام سر از ركوع بردارد، نماز او به طور جماعت صحيح است، و بايد ركوع كند و خود را به امام برساند.

١٤٣١ اگر موقعى برسد كه امام مشغول خواندن تشهد آخر نماز است چنانچه بخواهد به ثواب جماعت برسد، بايد بعد از نيت و گفتن تكبيرة الاحرام بنشيند و تشهد را با امام بخواند ولى سلام را نگويد و صبر كند تا امام سلام نماز را بدهد، بعد بايستد و بدون آن كه دوباره نيت كند و تكبير بگويد، حمد و سوره را بخواند و آن را ركعت اول نماز خود حساب كند.
١٤٣٢ ماموم نبايد جلوتر از امام بايستد، و اگر مساوى او هم بايستد، اشكال دارد و به احتياط واجب بايد كمى عقب تر از امام بايستد، اگر چه قد او بلندتر از امام باشد، كه در ركوع و سجود سرش جلوتر از امام باشد.
١٤٣٣ در نماز جماعت بايد بين ماموم و امام پرده و مانند آن كه پشت آن ديده نمى‏شود فاصله نباشد، و همچنين است بين انسان و ماموم ديگرى كه انسان به واسطه او به امام متصل شده است ولى اگر امام، مرد و ماموم زن باشد چنانچه بين آن زن و امام يا بين آن زن و ماموم ديگرى كه مرد است و زن به بواسطه او به امام متصل شده است پرده و مانند آن باشد اشكال ندارد.
١٤٣٥ اگر بين جاى سجده ماموم و جاى ايستادن امام به قدر گشادى بين دو قدم فاصله باشد اشكال ندارد، و نيز اگر بين انسان به واسطه مامومى كه جلوى او ايستاده و انسان به وسيله او به امام متصل است به همين مقدار فاصله باشد نمازش اشكال ندارد، و احتياط مستحب آن است كه جاى سجده ماموم با جاى كسى كه جلوى او ايستاده هيچ فاصله نداشته باشد.
١٤٣٦ اگر ماموم به واسطه كسى كه طرف راست‏يا چپ او اقتدا كرده به امام متصل باشد و از جلو به امام متصل نباشد، چنانچه به اندازه گشادى بين دو قدم هم فاصله داشته باشند نمازش صحيح است.
١٤٣٧
اگر در نماز بين ماموم و امام يا بين ماموم و كسى كه ماموم به واسطه او به امام متصل است بيشتر از يك قدم بزرگ فاصله پيدا شود نمازش فرادى مى‏شود و صحيح است.
١٤٣٨ اگر نماز همه كسانى كه در صف جلو هستند تمام شود يا همه نيت فرادى نمايند، اگر فاصله به اندازه يك قدم بزرگ نباشد نماز صف بعد به طور جماعت صحيح، و اگر بيشتر از اين مقدار باشد فرادى مى‏شود و صحيح است.
١٤٣٩ اگر در ركعت دوم اقتدا كند قنوت و تشهد را با امام مى‏خواند و احتياط آن است كه موقع خواندن تشهد انگشتان دست و سينه پا را به زمين بگذارد و زانوها را بلند كند و بايد بعد از تشهد با امام برخيزد و حمد و سوره را بخواند و اگربراى سوره وقت ندارد، حمد را تمام كند و در ركوع يا سجده خود را به امام برساند، يا نيت فرادى كند و نمازش صحيح است، ولى اگر در سجده به امام برسد، بهتر است كه احتياطا نماز را دوباره بخواند.
١٤٤٠ اگر موقعى كه امام در ركعت دوم نماز چهار ركعتى است اقتدا كند، بايددر ركعت دوم نمازش كه ركعت‏سوم امام است، بعد از دو سجده بنشيند و تشهد را به‏مقدار واجب بخواند و برخيزد، و چنانچه براى گفتن سه مرتبه تسبيحات وقت ندارد،يك مرتبه بگويد و در ركوع يا سجده خود را به امام برساند.
١٤٤١ اگر امام در ركعت‏سوم يا چهارم باشد و ماموم بداند كه اگر اقتدا كند و حمد را بخواند به ركوع امام نمى رسد، بنابر احتياط واجب بايد صبر كند تا امام به ركوع رود، بعد اقتدا نمايد.
١٤٤٢ اگر در ركعت‏سوم يا چهارم امام اقتدا كند، بايد حمد و سوره را بخواند و اگر براى سوره وقت ندارد بايد حمد را تمام كند و در ركوع يا سجده خود را به امام برساند، ولى اگر در سجده به امام برسد بهتر است كه احتياطا نماز را دوباره بخواند.
١٤٤٣ كسى كه مى‏داند اگر سوره را بخواند در ركوع به امام نمى رسد، بايد سوره را نخواند، ولى اگر خواند نمازش صحيح است.
١٤٤٤ كسى كه اطمينان دارد كه اگر سوره را شروع كند يا تمام نمايد به ركوع امام مى رسد،
احتياط واجب آن است كه سوره را شروع كند يا اگر شروع كرده تمام نمايد.
١٤٤٥ كسى كه يقين دارد، اگر سوره را بخواند به ركوع امام مى رسد، چنانچه سوره را بخواند و به ركوع نرسد نمازش صحيح است.
١٤٤٦ اگر امام ايستاده باشد و ماموم نداند كه در كدام ركعت است مى‏تواند اقتدا كند ولى بايد حمد و سوره را به قصد قربت بخواند و اگر چه بعد بفهمد كه امام در ركعت اول يا دوم بوده نمازش صحيح است.
١٤٤٧ اگر به خيال اين كه امام در ركعت اول يا دوم است‏حمد و سوره نخواند و بعد از ركوع بفهمد كه در ركعت‏سوم يا چهارم بوده نمازش صحيح است. ولى اگر پيش از ركوع بفهمد بايد حمد و سوره را بخواند و اگر وقت ندارد فقط حمد را بخواند و در ركوع يا سجده خود را به امام برساند.
١٤٤٨ اگر به خيال اين كه امام در ركعت‏سوم يا چهارم است‏حمد و سوره را بخواند و پيش از ركوع يا بعد از آن بفهمد كه در ركعت اول يا دوم بوده نمازش صحيح است.
١٤٤٩ اگر موقعى كه مشغول نماز مستحبى است جماعت بر پا شود چنانچه اطمينان ندارد كه اگر نماز را تمام كند به جماعت برسد، مستحب است نماز را رها كند و مشغول نماز جماعت‏شود بلكه اگر اطمينان نداشته باشد كه به ركعت اول برسد مستحب است به همين دستور رفتار نمايد.
١٤٥٠ اگر موقعى كه مشغول نماز سه ركعتى يا چهار ركعتى است جماعت بر پا شود چنانچه به ركوع ركعت‏سوم نرفته و اطمينان ندارد كه اگر نماز را تمام كند به جماعت برسد، مستحب است به نيت نماز مستحبى نماز را دو ركعتى تمام كند و خود را به جماعت برساند.
١٤٥١ اگر نماز امام تمام شود و ماموم مشغول تشهد يا سلام اول باشد لازم نيست نيت فرادى كند.
١٤٥٢ كسى كه يك ركعت از امام عقب مانده وقتى امام تشهد ركعت آخر را مى‏خواند مى‏تواند برخيزد و نماز را تمام كند و يا انگشتان دست، و سينه پا را به زمين بگذارد و زانوها را بلند نگه دارد و صبر كند تا امام سلام نماز را بگويد و بعد برخيزد.

١٤٦٦ ماموم بايد در ركعت اول و دوم نماز ظهر و عصر، حمد و سوره نخواند و مستحب است به جاى آن ذكر بگويد.
١٤٦٧ ماموم نبايد تكبيرة الاحرام را پيش از امام بگويد بلكه احتياط واجب آن است كه تا تكبير امام تمام نشده، تكبير نگويد.
١٤٦٨ اگر ماموم پيش از امام عمدا هم سلام دهد نمازش صحيح است.
١٤٦٩ اگر ماموم غير از تكبيرة الاحرام و سلام چيزهاى ديگر نماز را پيش از امام بگويد اشكال ندارد ولى اگر آنها را بشنود يا بداند امام چه وقت مى‏گويد،احتياط مستحب آن است كه پيش از امام نگويد.
١٤٧٠ ماموم بايد غير از آنچه در نماز خوانده مى‏شود كارهاى ديگر آن مانند ركوع و سجود را با امام يا كمى بعد از امام به جا آورد و اگر عمدا پيش از امام يا مدتى بعد از امام انجام دهد، معصيت كرده و لى نمازش صحيح است، اما اگر در دو ركن پشت‏سر هم از امام جلو يا عقب بيفتد بنابر احتياط واجب بايد نماز را تمام كند و دوباره بخواند، اگر چه بعيد نيست نمازش صحيح باشد و فرادى شود.
١٤٧١ اگر سهوا پيش از امام سر از ركوع بردارد، چنانچه امام در ركوع باشد بايد به ركوع برگردد و با امام سر بردارد و در اين صورت زياد شدن ركوع كه ركن است نماز را باطل نمى‏كند ولى اگر به ركوع برگردد و پيش از آن كه به ركوع برسد،امام سر بردارد نمازش باطل است.
١٤٧٢
اگر اشتباها سر بردارد و ببيند امام در سجده است بايد به سجده برگردد و چنانچه در هر دو سجده اين اتفاق بيفتد براى زياد شدن دو سجده كه ركن است نماز باطل نمى‏شود.
١٤٧٣ كسى كه اشتباها پيش از امام سر از سجده برداشته هرگاه به سجده برگردد،و هنوز به سجده نرسيده امام سر بردارد، نمازش صحيح است ولى اگر در هر دو سجده اين اتفاق بيفتد، نماز باطل است.
١٤٧٤ اگر اشتباها سر از ركوع يا سجده بردارد و سهوا يا به خيال اينكه به امام نمى‏رسد به ركوع يا سجده نرود نمازش صحيح است.
١٤٧٥ اگر سر از سجده بردارد و ببيند امام در سجده است چنانچه به خيال اين‏كه سجده اول امام است، به قصد اين كه با امام سجده كند به سجده رود و بفهمد سجده دوم امام بوده بايد بنابر احتياط نماز را تمام كند و از سر بخواند و اگر به خيال اينكه سجده دوم است به سجده رود و بفهمد سجده اول امام بوده احتياط آن است‏كه نماز را فرادى تمام نمايد اگر چه مى‏تواند متابعت امام را بكند و به سجده رود و نماز را تمام كند.
١٤٧٦ اگر سهوا پيش از امام به ركوع رود و طورى باشد كه اگر سر بردارد به‏مقدارى از قرائت امام مى رسد، چنانچه سر بردارد و با امام به ركوع رود نمازش صحيح است.
١٤٧٧ اگر سهوا پيش از امام به ركوع رود و طورى باشد كه اگر برگردد به چيزى از قرائت امام نمى رسد، واجب است‏سر بردارد و با امام نماز را تمام كند و نمازش صحيح است اگر چه احوط استحبابى در اين صورت اعاده نماز است، و اگر سر برندارد تا امام برسد نمازش صحيح است.
١٤٧٨ اگر سهوا پيش از امام به سجده رود، واجب است كه سر بردارد و با امام به سجده رود و نمازش صحيح است اگر چه احتياط استحبابى در اين صورت اعاده نماز است و اگر برنداشت نمازش صحيح است.
١٤٧٩ اگر امام در ركعتى كه قنوت ندارد اشتباها قنوت بخواند يا در ركعتى كه تشهد ندارد اشتباها مشغول خواندن تشهد شود ماموم نبايد قنوت و تشهد را بخواند ولى نمى‏تواند پيش از امام به ركوع رود، يا پيش از ايستادن امام بايستد بلكه‏بايد صبر كند تا قنوت و تشهد امام تمام شود و بقيه نماز را با او بخواند.

+نوشته شده در دوشنبه هفدهم بهمن ۱۳۹۰ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |


کدام یک از مراجع تقلید اجازۀ ولی را برای عقد موقت لازم نمی دانند؟


اکثر مراجع اجازۀ پدر یا جد پدری را برای ازدواج موقت دختر باکره لازم می دانند[1].

لازم به ذکر است که آیت الله نوری همدانی عقد بدون اذن ولی را مطلقا باطل می دانند. اما در صورتی که عقد بدون اذن ولی جاری شده باشد و پس از آن ولی به آن راضی گردد، عقد صحبح است. اما در صورت عدم رضایت عقد باطل است[2].

اما آیت الله بهجت عقد بدون اذن ولی را باطل نمی دانند، اما می فرمایند: بنابر احتياط تکلیفا اجازه شرط است.[3]یعنی اگر بدون اجازه ولی دختر عقد کنند، کار حرامی انجام داده اند و مرتکب گناه شده اند ولی ازدواج آنان صحیح است .

برای آگاهی بیشتر مراجعه شود به:

1. نمایه: ازدواج موقت با دختر باکره، سؤال 610 (سایت: 667).

2. نمایه: عقد موقت و طلاق، سؤال شماره 3923 (سایت: 4209).



[1] . توضيح المسائل (المحشى للإمام الخميني)، ج‏2، صص: 459-458.

[2] . استفتاء شفاهی از دفتر معظم له؛ ر. ک: سایت آیت الله نوری همدانی.

[3] توضيح المسائل مراجع، ج 2، ص 458، مسئلۀ 2376.

+نوشته شده در چهارشنبه بیست و نهم تیر ۱۳۹۰ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

راهکار رفع وسواس از نظر آیت الله العظمی صافی 


  حضرت آیت الله صافی گلپایگانی در پاسخ به استفتاء یکی از مقلدین خود، راهکار رفع وسواس را بیان کردند. 

 

به گزارش مرکز خبر حوزه، متن سؤال و پاسخ این مرجع تقلید بدین شرح است:

محضر مرجع عاليقدر حضرت آيت‌الله العظمي صافي گلپايگاني‌مدظله‌العالي

با سلام و ارادت. لطفاً راهي و ذكري براي دفع وسوسه شيطان بفرماييد به خصوص در مورد افرادي كه به وسوسه فكري مبتلا هستند؟ با تشكر

بسم الله الرحمن الرحيم

عليكم السلام و رحمة‌الله

اين حالت عارضي است و انشاء‌الله با بي‌اعتنايي به وساوس برطرف خواهد شد. چنين شخصي بايد با توكل به خدا و توسل به اهل‌بيت عصمت و طهارت‌عليهم‌السلام راه را بر وسوسه‌ها ببندد. ذكر شريف (لااله الا الله) و هم‌چنين (لاحول و لاقوة الا بالله العلي العظيم) و صلوات را زياد تكرار نمايد و سعي كند هر روز قرآن بخواند و هميشه با وضو باشد، انشاء‌الله رفع خواهد شد.

4رجب المرجب1432

+نوشته شده در چهارشنبه هجدهم خرداد ۱۳۹۰ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

آیت‌الله مکارم شیرازی در پاسخ به این استقتاء که آیا تبعیت از حکم حکومتی ولی فقیه بر مراجع تقلید واجب است یا نه، گفت: آری، واجب است.

آیت‌الله مکارم شیرازی در پاسخ به این استقتاء که آیا تبعیت از حکم حکومتی ولی فقیه بر مراجع تقلید واجب است یا نه، گفت: آری، واجب است.
به گزارش شبکه ایران، آیت‌الله مکارم شیرازی در پاسخ به ۳ استفتاء درباره مفهوم و جایگاه ولایت فقیه، فتوای خود را به شرح ذیل بیان کردند.

سوال: بیان می‌شود که ولی فقیه دارای شأن اداره جامعه اسلامی از میان شئون ائمه (ع) می‌باشد، سوال من این است که آیا این مطلب نوعی ورود به حریم ائمه (ع) نمی‌باشد؟
جواب:
ما معتقدیم اداره شئون جامعه اسلامی باید از سوی خداوند که خالق همه انسانها است اجازه داده شود. (هر چند پذیرش مردم وسیله پیشرفت این هدف است) و نیز معتقدیم که ولی فقیه نماینده امام عصر علیه السلام در زمان غیبت است.
سوال: آیا تبعیت از حکم حکومتی ولی فقیه بر مراجع تقلید هم واجب است؟
جواب:
آری، واجب است.
سوال: در صورتی که در زمینه سیاسی یا اجتماعی حکمی از جانب رهبری جهت عامه شیعیان صادر شود آیا برای مقلدین دیگر مراجع تکلیف می‌آورد؟ در زمینه‌های دیگر چطور و چرا؟
جواب:
در مسائل حکومتی حکم ولی فقیه مطاع است.

نمایه ها:,

+نوشته شده در دوشنبه یازدهم مرداد ۱۳۸۹ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

از جمله مواردی که همواره مخالفین بحث ولایت فقیه، به کمک آن سعی در متقن نشان دادن شبهات خود دارند، این مسئله بوده است که بحث ولایت فقیه و برداشت حضرت امام خمینی(ره) در این مورد، برداشتی شاذ و نادر بوده و اکثریت!! مراجع متقدم و متأخر چنین برداشتی از متن شرع نداشته اند.

حضرت آیةالله العظمی سیستانی به سه استفتاء در مورد بحث ولایت فقیه پاسخ داده اند.

این پرسش و پاسخ که در سایت شخصی معظم له منتشر شده، به شرح زیر است:

سؤال: آیا ولایت فقیه تحقیقی است یا تقلیدی؟

پاسخ: تقلیدی است.

سؤال: نظر معظم له درباره ولایت فقیه چیست؟

پاسخ: ولایت در آن چه ـ به اصطلاح فقها ـ امور حسبیه خوانده می‌شود برای هر فقیهی که جامع شرایط تقلید باشد ثابت است و اما در امور عامه که نظم جامعه اسلامی بر آنها متوقف است هم در شخص فقیه و هم در شرایط به کار بستن ولایت امور دیگری معتبر است از جمله مقبول بودن نزد عامه مؤمنین.

سؤال: می‌خواستم بدانم اگر حکم مرجع تقلیدی با حکم ولی فقیه فرق داشت مقلد باید از کدام اطاعت کند؟

پاسخ: حکم کسی ولایت شرعی دارد در امور عامّه <که> نظام جامعه و معاش مردم بر آن مبتنی است بر همه نافذ است حتی بر مجتهدین دیگر مگر اینکه علم به خطا بودن آن یا مخالفتش با آنچه از کتاب و سنت قطعاً ثابت شده داشته باشد.

گفتنی است از جمله مواردی که همواره مخالفین بحث ولایت فقیه، به کمک آن سعی در متقن نشان دادن شبهات خود دارند، این مسئله بوده است که بحث ولایت فقیه و برداشت حضرت امام خمینی(ره) در این مورد، برداشتی شاذ و نادر بوده و اکثریت!! مراجع متقدم و متأخر چنین برداشتی از متن شرع نداشته اند.

نمایه ها:

+نوشته شده در دوشنبه یازدهم مرداد ۱۳۸۹ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

 

فتاوای آیت الله نوری همدانی

http://www.noorihamedani.com/

+نوشته شده در دوشنبه هفدهم خرداد ۱۳۸۹ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

استفتاءات حضرت آیت الله وحید خراسانی

http://www.vahid-khorasani.ir/web/index.php?option=com_content&view=article&id=5961&Itemid=650&lang=fa

+نوشته شده در دوشنبه هفدهم خرداد ۱۳۸۹ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

 

استفتاءات ازحضرت آیت الله مکارم شیرازی

http://www.makaremshirazi.org/persian/estefta/

+نوشته شده در دوشنبه هفدهم خرداد ۱۳۸۹ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

سوالهاوجوابهای احکام

فتاوای حضرت آیت الله سیستانی مدظله العالی

http://www.sistani.org/local.php?modules=nav&nid=5

+نوشته شده در دوشنبه هفدهم خرداد ۱۳۸۹ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

استفتائات  ازمقام معظم رهبری مدظله العالی )

1-   س: اگر همسر حجاب را رعايت نکند آيا بايد شوهر، او را با دعوا و درگيرى به رعايت حجاب وادار کند؟
ج) در رعايت حجاب واجب و انجام ساير تکاليف شرعيه، شوهر حق دعوى و درگيرى و کتک کارى ندارد، و فقط مجاز است با ملايمت، امر به معروف و نهى از منکر زبانى نمايد.

2-   س: زنان زيادى را ديده‌ام كه حجاب‌هاى متفاوتى دارند حال مى‌خواهم بدانم پوشش زنان چگونه بايد باشد؟
ج) زنان بجز صورت به مقدارى که شستن آن در وضو واجب است و دست‌ها از سر انگشتان تا مچ، بقيّه اعضاى بدن خود را بايد از نامحرم بپوشانند.

 3-س: آيا زنان پير بايد رعايت حجاب كنند؟           ج) بلى واجب است.

4-س: دختران باكره قبل از ازدواج تا چه ميزان مى‌توانند آرايش كنند؟ مثلاً آيا مجاز به گرفتن موهاى صورت و يا گرفتن ابرو هستند؟     ج) فى نفسه مانع ندارد ولى اگر بر اين کار مفسده‌اى مترتب شود و يا در معرض ديد نامحرم باشند، جايز نيست.

5-س: آيا كسى كه عمل انحراف بينى همراه با عمل زيبايى انجام مى‌دهد موظف به پوشانيدن بينى خود مى‌شود؟   ج) در فرض سؤال پوشاندن بينى واجب نيست مگر آنکه عمل زيبايى، عرفاً زينت محسوب شود.

  6--  س - حكم حضرتعالى درباره تاتو كردن ابرو براى زنان چيست؟
        ج) مانع ندارد، و اگر در نظر عرف زينت محسوب مى‌شود بايد از نامحرم بپوشانند.

  7--  - س: آن مقدار از زيور زنان كه ظاهر است مثل حلقه نامزدى، آرايش معمولى ابروان و ... آيا واجب است پوشانده شود؟       ج) هر آنچه عرفاً زينت محسوب مى‌شود بايد از نگاه نامحرم پوشانيده شود.

 8- - س  پوشيدن لباس آستين کوتاه براى مرد چه حکمى دارد؟   ج) اگر مستلزم مفسده باشد، جايز نيست.

9-  س: آيا چانه جزو محدوده حجاب زنان به حساب مى‌آيد؟ اگر به حساب مى‌آيد لطفاً محدوده   

      آن را مشخص كنيد.       ج) چانه نيز جزو صورت محسوب شده و مقدارى از آن كه در ظاهر صورت قرار   

     گرفته پوشش لازم نيست ولى زير چانه بايد پوشانده شود.

 10-  س: آيا براى خانم‌ها استفاده از سرمه‌ى چشم در صورت رؤيت آن توسط نامحرم اشکال دارد؟
      ج) اگر زينت باشد و موجب جلب توجه نامحرم گردد، اشکال دارد.

11-س: آيا زدن عينك دودى در فصل تابستان براى يك خانم چادرى اشكال دارد؟

   ج) اشكال ندارد مگر آنكه بگونه‌اى باشد كه جلب توجه نامحرم نمايد.

12-  س: زدن كرمهاى ضد آفتاب در فصل گرما با توجه به بوى آنها چه حكمى دارد؟

    ج) فى نفسه مانع ندارد ولى اگر جلب توجه نامحرم مى‌كند بايد از كنار نامحرم عبور نكند.

13-  س: آيا پوشاندن پا براى زنان واجب است؟ اگر بله، آيا بايستى در نماز هم پوشانده شود؟

  ج) پوشاندن پا از نامحرم واجب است، ولى واجب نيست قدم پا براى نماز پوشانده شود.

http://www.leader.ir/langs/FA/index.php

+نوشته شده در شنبه یکم خرداد ۱۳۸۹ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

(فتاوای آیت الله مکارم راجع به محرمیت )

س1-چه مدركى براى محرميّت دايى جز شهرت فتوايى وجود دارد؟     ج- اين مسأله صريحاً در آيه 23 سوره نساء آمده است، آن جا كه مى فرمايد: (وَ بَنَاتُ الاَْخِ وَ بَنَاتُ الاُْخْتِ) مسلّماً هنگامى كه دختر خواهر به شخصى محرم باشد دايى هم با او محرم مى شود زيرا از يك طرف دختر خواهر است و از يك طرف دايى.

س2- آيا عروس زوجه انسان (يعنى زوجه فرزندى كه آن زن از شوهر ديگر دارد) بر او محرم است؟      ج- تنها عروس خود انسان يعنى همسر پسرش بر او محرم است نه عروس همسرش.

س3-اگر زنى كه شوهر او مرده است و از او پسران و دخترانى دارد با مرد دوّمى ازدواج كند آيا شوهر دوّم به پسران و دختران اين خانم محرم است؟       ج- شوهر دوّم پس از عروسى با آن زن نسبت به دختران آن زن از شوهر اوّل محرم است و امّا نسبت به پسران محرميّت مفهومى ندارد.

س4- شخصى با همسر شهيدى كه داراى يك دختر است، ازدواج كرده، آيا اين دختر بر پدر اين آقا (پدر بزرگ) محرم است، اگر نيست راه محرم شدن چيست؟       ج- نامحرم است، ولى هرگاه آن پدر فرزند ديگرى داشته باشد و صيغه شرعى اين دختر را با آن فرزند بخوانند، حكم عروس او را پيدا مى كند و بر او محرم مى شود.

س5- مردى داراى دو زن است و از هر دو داراى اولاد است و مى دانيم كه اولاد پسر و اولاد اولاد پسر اين زن با آن زن محرمند، اينك سؤال اين است كه آيا اولاد دخترآن زن (نوه دخترى زن اوّل) نيز به زن ديگر محرم مى باشند؟ ج- نوه هاى پسرى و دخترى همه با آن زن محرمند، زيرا زن پدر و زن جد جزء محارمند.

 س6-  گاهى افرادى كه صاحب فرزند نمى شوند، دخترى از پرورشگاه مى گيرند، آيا راهى براى محرم شدن او بر پدر خوانده وجود دارد؟     ج- هرگاه آن مرد پدرى   داشته باشد و اين دختر به ازدواج موقّت او درآيد بر اين مرد و فرزندان او محرم مى شود و اگر پسرانى از همسر ديگر دارد صيغه موقّت دختر را براى خودش بخواند تا براى پسرانش محرم شود ولى در اين صورت نسبت به خودش بعد از پايان مدّت عقد موقّت، محرم نخواهد بود.

 س7- شخصى پس از فوت همسرش دوباره ازدواج كرده و مادرزن اوّل او نيز دوباره ازدواج كرده است، آيا هنوز با مادر زن اوّل محرم است؟ در صورت طلاق چطور؟ اگر پسر كسى بميرد و عروس او شوهر ديگرى كند يا عروسش طلاق بگيرد و با ديگرى ازدواج كند، آيا باز هم به پدر شوهر اوّل محرم است؟         ج- مادر زن در هر حال محرم است و عروس هم در هر حال به پدر شوهر محرم است.

 س8-  مردى داراى دو زن است و از هر زنى چنددختر دارد همه دخترها را شوهر داده، آيا شوهران اين دختران به زن ديگر آن مرد محرمند؟ و آيا فرزندان و نوه ها چه از اين دختران و چه از آن دختران، نسبت به زنهاى ديگر آن مرد محرمند؟      ج-  بچه ها و نوه ها به مرد و زن محرمند ولى داماد يك زن به زن ديگر محرم نيست.

س9-  آيا مادر زن دوّم به پسر زن اوّل محرم است؟          ج-محرم نيست.

س10-  در صورتى كه زن اوّل از شوهر اوّلى خود (غير از شوهر فعلى) پسرى داشته باشد، تكليف اين پسرى كه از شوهر قبل بوده است با زن و مادر زن شوهر دوّم چيست؟      ج-محرم نيستند.

س11- اين جانب يكى از جانبازان انقلاب اسلامى هستم كه از گردن به پايين فلج هستم و به هيچ وجه قادر به انجام كارهايم نيستم با توجّه به اين كه يكى از خواهران راضى است كه جهت رضاى خدا همه كارهايم غير از مسائل جنسى را انجام دهد آيا راهى براى محرميّت ما وجود دارد؟     ج- هرگاه صيغه عقد موقّت آن دختر (هر چند براى مدّت كوتاهى) براى پدر شما خوانده شود شما براى هميشه به او محرم خواهيد شد، البتّه مانند محرميّت مادر و خواهر نه محرميت همسر.

 س12- آيا دست دادن از روى لباس با نامحرم اشكال دارد؟     ج- تماس از روى لباس بدون قصد ريبه و تلذّذ اشكالى ندارد.

 س13-  آيا سلام كردن مرد بر زن نامحرم كراهت دارد؟           ج- كراهت ندارد ولى از بعضى از اخبار استفاده مى شود كه سلام كردن به زن جوان مكروه است.

 س14-  آمپول زدن زن توسط مرد نامحرم چگونه است؟           در غير صورت ضرورت جايز نيست.

س15- آيا گفتگو با زن نامحرم به طور كلّى جايز است؟         ج- در صورتى كه به طور عادى باشد، مانعى ندارد.

س16- گوش دادن به خنده زن نامحرم اگر موجب مفسده نباشد چه حكمى دارد و در صورتى كه مفسده داشته باشد چه حكمى دارد؟      ج- در مواردى كه مفاسد خاصّى بر آن مترتب نشود مانعى ندارد.

س17- اگر يكى از محارم مردى ملتزم به حجاب شرعى نباشد، آيا مرد حق دارد به خاطر اين كار او را بزند، البتّه بعد از اين كه راههاى مختلف زيادى را براى قانع ساختن او پيموده و نتيجه اى نگرفته است؟        ج- زدن به منظور امر به معروف و نهى از منكر بدون اجازه حاكم شرع جايز نيست.

س18-  من از شیر زن دایی ام نوشیده ام آیا من به دختر دایی هایم محرم هستم؟  ج- از شیر ایشان (مطابق شرایط محرمیت ) خورده باشید به دختران آن دایی از همان خانم محرم می باشید

س19- اگرزن برادرم به فرزندی به غیر از فرزند برادرم شیر بدهد آیا من با آن فرزند محرم میشوم؟      ج- در صورتی که از شیر برادر تان باشد به شما هم محرم می باشد.

س20- مردی که یک پسر دارد با زنی که یک دختر دارد ازدواج میکند آیا این پسر و دختر با هم محرمند؟اگر محرمند آیا قبل از دخول زن ومرد میتوانند با هم ازدواج کنند؟      ج-  محرم نیستند و در هر حال می توانند با هم ازدواج کنند.

س21-آيا زن يا مرد مسلمان، با مرتد شدن به محارم خود نامحرم مى شود؟      ج- نامحرم نمى شود; جز زن و شوهر كه بايد از هم جدا شوند.

س22- مردى نعوذ بالله با زنى زنا مى كند، و زن حامله مى شود. قبل از اين كه بچّه به دنيا بيايد، زن با مرد ديگرى ازدواج مى نمايد، پس از ازدواج پسر بچّه اى به دنيا مى آيد، سپس همان زن از مردى كه با او ازدواج كرده، صاحب دخترى مى شود. آيا آن پسر و اين دختر بر يكديگر محرمند؟ اگر پسر ديگرى كه بالغ است، با آن پسر لواط كند، آيا دختر مذكور بر او حرام مى شود؟       ج-  آن دختر و پسر، كه از يك مادر متولّد شده اند، با هم محرمند; هر چند يكى از آن دو فرزند، نامشروع است، و آن خواهر بر واطى حرام مى شود، مشروط بر اين كه يقين به دخول داشته باشد.

س23- مى گويند زنازاده نه ارث مى برد، و نه محرميّت برايش حاصل مى گردد. آيا اين مطلب صحّت دارد؟ ج- زنازاده ارث نمى برد، ولى محرميّت و ساير آثار را دارد.

س24- شخصى از خانمى، طبق شرايطى كه در رساله هاى عمليّه بيان شده، شير خورده است. اين زن پس از فوت همسرش، شوهر ديگرى انتخاب نموده، و از هر دو شوهر داراى فرزندانى است. لطفاً در اين مورد به دو سؤال زير پاسخ فرماييد:الف) آيا فرزندانى كه اين خانم از هر دو شوهر دارد بر آن شخص محرم هستند؟ب) آيا فرزندانى كه از شوهر دوّم دارد، مى توانند با فرزندان اين شخص كه از خانم مذكور شير خورده، ازدواج نمايند؟

 ج- آرى محرمند.

  س25- آیا مرد به نامادری زنش محرم است؟        ج- خیر، محرم نیست.

س26- به هنگام گرفتن كرايه بطور ناخواسته و مكرّر، دستم با دست زنان نامحرم برخورد مى كند. حكم آن چيست؟     ج-  حرام نيست; ولى سعى كنيد چنين اتّفاقى نيفتد.

س26-  در هنگان مرگ نسبت محرم بودن زن وشوهر چگونه می شود؟ اگر زن یا شوهر یکی از دنیا برود آیا میتوانند بعد از غسل برای آخرین بار همدیگر را لمس کنند؟ برای خداحافظی یعنی مرد زن خود و یا زن شوهر میت خود را ببوسد.      ج-  این مقدار مانعی ندارد.

س27- بنده و باجناقم با رضایت همسرانمان جهت راحتی در پوشش آنها (صرفاً برداشتن روسری و با لباس مناسب) قصد ایجاد حرمت داریم .چگونه امکانپذیر است؟ آیا رضایت چهار نفره برای اینکار کافی است ؟     ج- بهتر است جز در موارد ضرورت از این کار خودداری کنید. ولی اگر هر دوی شما دختری داشته باشید و به عقد دیگری با شرایط خاص اش در آورید، محرمیت ایجاد می شود.

س28- آيا دايي و عموي شوهر بر زن محرم است؟ خاله و عمه زن بر شوهر چطور؟    ج-  ایشان نامحرم هستند.

س29- آیا شوهر مادرم می تواند می تواند محرم من که دختر مادرم هستم باشد؟       ج- آری، محرم است و شما به منزله دختر اون می باشید.

س30- آیا به خاله همسرم (زنم) محرم هستم؟       ج- خیر، به ایشان محرم نیستید.

س31- چه کسانی می توانند صیغه خواهری و برادری را بین خود بخوانند؟ چه احکامی دارد ؟ و شامل چه کسانی می شود؟       ج- چنین صیغه ای نداریم.

س32- در صورت اتمام عقد موقت، آیا محرمیّت مرد با فرزندان زن باقی می ماند؟      ج- اگر آمیزش صورت گرفته باشد به فرزندان آن زن محرم می شود.

 http://www.makaremshirazi.org/persian/estefta/

+نوشته شده در سه شنبه بیست و هشتم اردیبهشت ۱۳۸۹ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

س: خواهشمند است نظر خود را راجع به رفت و آمد و ساير ارتباطات، گفتگو و مصافحه، صله رحم، صرف غذاي آنان، نماز خواندن در منزل ايشان، هديه دادن و گرفتن، با خانواده هاي يا افرادي که خصوصيات ذيل را دارند چگونه است؟ افرادي که مخالف نظام جمهوري اسلامي هستند يا رعايت حجاب و اصول اسلامي- کلي يا جزيي- را نمي کنند يا وضع کسب و درآمدشان از نظر شرعي مشکوک و يا حرام و يا مخلوطي از حرام و حلال است؟

ج: گفتگو و رفت و آمد اشکال ندارد، به خصوص اگر موجب هدايت آنها شود ولي تصرف در اموال آنها در صورتي جايز است که علم به وجود مال حرام در آنچه مورد تصرف است نباشد.

روح الله الموسوي الخميني

جلد اول استفاآت- احکام امر به معروف و نهي از منکر-س3

+نوشته شده در چهارشنبه نوزدهم اسفند ۱۳۸۸ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

در استفاده از آنتن ماهواره قانون باید مراعات گردد

س:آيا خريد و نگهدارى و استفاده از دستگاه گيرنده برنامه‏هاى تلويزيونى از ماهواره جايز است؟ و اگر دستگاه گيرنده مجانى به دست انسان برسد چه حکمى دارد؟

ج: دستگاه آنتن ماهواره‏اى از اين جهت که صرفا وسيله‏اى براى دريافت برنامه‏هاى تلويزيونى است که هم برنامه‏هاى حلال دارد و هم برنامه‏هاى حرام، حکم آلات مشترک را دارد. لذا خريد و فروش و نگهدارى آن براى استفاده در امور حرام، حرام است و براى استفاده‏هاى حلال جايز است. ولى چون اين وسيله براى کسى که آن را در اختيار دارد زمينه دريافت برنامه‏هاى حرام را کاملا فراهم مى‏کند و گاهى نگهدارى آن مفاسد ديگرى را نيز در بر دارد، خريد و نگهدارى آن جايز نيست مگر براى کسى که به خودش مطمئن است که استفاده حرام از آن نمى‏کند و بر تهيه و نگهدارى آن در خانه‏اش مفسده‏اى هم مترتّب نمى‏شود. لکن اگر قانونى در اين مورد وجود داشته باشد بايد مراعات گردد.
http://www.leader.ir/tree/index.php?catid=49

+نوشته شده در چهارشنبه نوزدهم اسفند ۱۳۸۸ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

س. بين شراب و ترياك چه فرقى وجود دارد كه شراب حرام است و حد دارد ولى ترياك خير؟
ج. ترياك هم اگر سبب اعتياد شود، حرام است.
بهجت س. بين شراب و ترياك چه فرقى وجود دارد كه شراب حرام است و حد دارد ولى ترياك خير؟
ج. ترياك هم اگر سبب اعتياد شود، حرام است.
بهجت
http://bahjat.org/fa/index.php?option=com_content&task=view&id=129&Itemid=45 

+نوشته شده در چهارشنبه نوزدهم اسفند ۱۳۸۸ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

قبول مهريه سنگين تحت شرايط حاکم بر مجلس خواستگارى
س: من براى خواستگارى و ازدواج اقدام كردم و در موقع تعيين مهريه با مشكل روبرو شدم به طورى كه در ظاهر و با اكراه و بخاطر شرايط حاکم بر مراسم با مبلغ مهريه پيش نهادى كه 500 سكه بود موافقت كردم سؤالم اين بود كه مسئله مهريه از نظر شرعى چه حكمى دارد؟
ج) اگر داماد با رضايت خود مبلغ زيادى را مَهر قرار دهد و عقد ازدواج بر طبق آن مهريه خوانده شود، آن مقدار مَهر بر عهده شوهر لازم مى‌شود.
تغيير شرايط مهريه
س: در خصوص شرايط مهريه مى‌خواستم بدانم آيا از نظر شرعى تغيير شرط عندالمطالبه بودن به عندالاستطاعه بودن چگونه است؟
ج) با توافق زوجه بلامانع است.‏ 
معلوم نبودن طرح سكه مهريه
س: اگر در عقدنامه (عقد دائم) مشخص نشده باشد ملاک مهريه، سکه طرح قديم است يا جديد آيا عقد بر آن صحيح است؟
ج) در فرض سؤال، اگر تعيين يكى از آن دو ـ هر چند با متعارف بودن آن ـ ممكن نيست، عقد صحيح است و شوهر بايد مهرالمثل را بپردازد
قراردادهاى بعد از عقد در مورد پرداخت مهريه
س: مردى از دنيا رفته است و مهريه همسرش هشت ميليون تومان بوده است. قبل از ازدواج در مورد سه دانگ خانه كه فقط زمين آن موجود و مال زوج بوده است توافق شده بود كه مهر زن باشد در حاليكه هنوز خانه ساخته نشده بود. چيزى كه زوج نوشته و در حضور چند شاهد امضاء كرده به قرار ذيل است:
«اينجانب بطور شرعى و قانونى ملزم مى‌شوم هر زمان ساختمان خانه مسكونى خودم واقع در ... تكميل گرديد 3 دانگ مشاع از 6 دانگ آن را به نام همسرم... در يكى از دفاتر اسناد رسمى انتقال دهم و ايشان مبلغ 8 ميليون تومان را رسيد نمايد». ضمناً در ذيل اين برگه پدر شوهر متعهد شده است كه 30 سكه به زوجه دهد (تعهد بعد از عقد) كه هنوز به وى نداده است.
قبل از تقسيم ارث چه چيزى بايد به عنوان مهريه به زوجه پرداخت گردد؟ 3 دانگ خانه كه هنوز هم تمام نشده است يا 8 ميليون تومان؟ آيا پدر شوهر ملزم به دادن 30 عدد سكه به زوجه مى‌باشد؟
ج) مهريه‌اى را که شوهر بدهکار آن و زن طلبکار آن است خصوص همان مبلغى است که در حين اجراى عقد نکاح، عقد بر آن خوانده شده و با فوت شوهر، زن حق دارد آن مبلغ را از ترکه شوهر مطالبه و دريافت کند، و قرار بعدى شوهر و همچنين قرار بعدى پدر شوهر اعتبار شرعى ندارد و موجب حق مطالبه چيزى براى زوجه نيست.
http://www.leader.ir/langs/FA/index.php

+نوشته شده در چهارشنبه نوزدهم اسفند ۱۳۸۸ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

( فتوای مقام معظم رهبری)

سوال۱: استفاده از ترقه و مواد قابل انفجار و ساخت و خرید و فروش آنها اعم از اینکه موجب آزار و اذیت شوند یا خیر، چه صورت دارد؟

جواب: در صورتی که موجب اذیت و آزار دیگران باشد یا تبذیر مال محسوب شود و یا خلاف قانون و مقررات نظام جمهوری اسلامی باشد جایز نیست.

+نوشته شده در یکشنبه شانزدهم اسفند ۱۳۸۸ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

 
  با وجود اظهارات میرحسین موسوی مبنی بر حرکت در مسیر عقلانیت و شرع و به ظاهر اهمیت دادن به فرمایشات علماء و همچنین ادعای ارتباط حسنه معترضین با مرجعیت، وی در مصاحبه ای جالب با سایت خودش (کلمه) عنوان نمود که گسترش آگاهی، استراتژی اصلی معترضین می باشد...!؟
وی با دعوت سراسری هواداران به ظاهر معترض خود به احیای مراسم خرافی چهارشنبه سوری اقدام نمود و طی سخنانی این مراسم را "جشنواره نور علیه تاریکی" خواند.
همچنین وی هدف معترضین را تغییر در چهارچوب نظام دانست و در عین حال بر حضور خیابانی حامیان خود در خیابان ها به عنوان روش های آتی خود تاکید نمود.
چهارشنبه سوري، سنتي از آتش پرستان قديم
متاسفانه اين مراسم كه همه ساله باعث هدر رفتن سرمايه هاي انساني و اقتصادي زيادي شده، نظم و امنيت عمومي را براي شهروندان مختل و خانواده هاي بي شماري را در آغاز سال نو اندوهگين و داغدار مي نمايد؛ سنتي كاملا غلط و خرافي است كه از هيچ گونه پشتوانه منطقي و عقلي صحيحي برخوردار نمي باشد. متاسفانه برخي آگاهانه يا آگاهانه به اسم ترويج و پاسداشت ميراث ها و سنت هاي باستاني، فرهنگ هاي جاهلي كه هيچ گونه جنبه مثبتي در آن وجود ندارد را در بين جوانان گسترش داده و در پشت اين موضوع در صدد ضربه زدن به هويت اسلامي جامعه مي باشند.
 با وجود اقدامات تبليغي كه در رسانه ها و توسط نيروهاي انتظامي براي كاهش خسارات ناشي از اين سنت جاهلي در نظر گرفته شده است اما ريشه كني اين قبيل ناهنجاري ها با كار عميق فرهنگي امكان پذير است.
نظر مراجع معظم: (1)
سوال: خريد و فروش ترقه و انجام چهارشنبه سوري و سيزده بدر به اعتقاد نحسي 13 و احياي مظاهرشان چگونه است؟ متأسفانه اين اعمال مورد تشويق قرار گرفته است؟
حضرت آيت الله العظمی خامنه اي: چهارشنبه سوري و سيزده به در مبناي عقلايي ندارد. (مجموعه استفتائات)
حضرت آيت الله العظمی فاضل لنكراني: در فرض مزبور كه داراي خطرات جاني و مالي است و موجب اذيت و آزار ديگران است و مخالف مقررات و قانون و نظم جامعه است جايز نيست.
حضرت آيت الله العظمی بهجت: اين كارها مشروعيت ندارد.
حضرت آيت الله العظمی تبريزي: هيچ يك از اين امور رجحان شرعي ندارد و تشويق مردم به اين مورد تشويق به دنيا و غافل كردن از آخرت است و اين كه تصور مي كنند اين امور مردم را به حفظ وطن و عزت وامي دارد تصوري باطل است، آنچه مردم را به عزت مي رساند و به حفظ وطن وامي دارد ايمان است و بس.
حضرت آيت الله العظمی صافي گلپايگاني: اشكال دارد.
ضرت آيت الله العظمی سيستاني: اموري كه به جامعه ضرر مي زند و موجب ايذاء مردم است مانند استعمال ترقه و خريد و فروش آن جايز نيست.
حضرت آيت الله العظمی مكارم شيرازي: اين كارها شايسته مسلمان نيست.
در همین راستا و با توجه به تبلیغات گسترده ای که از سوی رسانه های ضد انقلاب، علی الخصوص سایت سازمان منافقین صورت می گیرد، آیت الله العظمی مکارم شیرازی در خلال درس خارج خود در قم به این موضوع پرداخت و خواستار حذف مراسم خرافي چهارشنبه سوري و ممانعت از انجام حركات ناشايست در اين روز شد.
ایشان در ادامه افزودند: متاسفانه در چنين روزي (چهارشنبه سوری) شاهد انجام برخي از حركات ناشايست از سوي قشر جوان هستيم و مسئولان و نهادهاي ذيربط بايد از انجام چنين حركاتي جلوگيري كنند. چهارشنبه سوري يك مراسم خرافي بر گرفته از آيين غلط گذشتگان است و در فرهنگ اسلامي هيچ جايگاهي ندارد. پيامبر گرامي اسلام در بدو آغاز رسالت خود با برخي از سنت‌هاي اعراب جاهلي مخالفت كردند و ما نيز بايد با سنت غلط چهارشنبه سوري مقابله كرده و آن را حذف كنيم. دین مبین اسلام داراي سنت‌ها و آيين‌هاي بسيار خوبي است كه اين آيين‌ها بايد جايگزين آيين غلط چهارشنبه سوري شود. در ايام نوروز كه از اعياد باستاني است، بايد سنت‌هايي همچون ديد و بازديد، صله رحم، كمك به ديگران و … ترويج شود و ما نبايد تسليم سنت‌هاي خرافي گذشتگان شويم. خرید و فروش، حمل و نقل مواد محترقه كه به منجر به ايجاد حادثه و مصدوم شدن ديگران مي‌شود جايز نبوده و منفعت حاصل از آن نيز حرام است.
 (1). سيد محسن محمودي، مسائل جديد از ديدگاه علما و مراجع تقليد، انتشارات صاحب الزمان، 1382، ج 1 ص 155- 157 
 

+نوشته شده در یکشنبه شانزدهم اسفند ۱۳۸۸ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

چندمساله درباره  نماز جماعت

1-مستحب است نمازهای واجب خصوصا نمازهای یومیه را به جماعت بخوانند و در نماز صبح و مغرب و عشا ، خصوصا برای همسایه مسجد وكسی كه صدای اذان مسجد را می شنود بیشتر سفارش شده است .

2- در روایتی وارد شده است كه اگر یك نفر به امام جماعت اقتدا كند ، هر ركعت از نماز آنان ثواب صد و پنجاه نماز دارد و اگر دو نفر اقتدا كنند هر ركعتی ثواب ششصد نماز دارد و هر چه بیشتر شوند ، ثواب نمازشان بیشتر می شود تا بده نفر برسند و عده آنان كه از ده گذشت ، اگر تمام آسمانها كاغذ و دریاها مركب و درختها قلم و جن و انس و ملائكه نویسنده شوند ، نمی توانند ثواب یك ركعت آن را بنویسند .

3- حاضر نشدن به نماز جماعت از روی بیاعتنائی جایز نیست وسزاوار نیست كه انسان بدون عذر نماز جماعت را ترك كند .

4-مستحب است انسان صبر كند كه نماز را به جماعت بخواند و نماز جماعت از نماز اول وقت كه فرادی یعنی تنها خوانده شود بهتر است . و نیز نماز جماعتی را كه مختصر بخوانند از نماز فرادی كه آن را طول بدهند بهتر می باشد .

5- وقتی كه جماعت برپا می شود ، مستحب است كسی كه نمازش را فرادی خوانده دوباره با جماعت بخواند . واگر بعد بفهمد كه نماز اولش باطل بوده ، نماز دوم او كافی است

+نوشته شده در یکشنبه شانزدهم اسفند ۱۳۸۸ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

         www.leader.ir

۱-س: همسر شخصى با رعايت آداب كامل از مادرش شير خورده است آيا محرمند و بايد از هم جدا شوند؟ در صورت محرميت آيا براى جدا شدن احتياج به طلاق هست؟
ج) در فرض سؤال محرم هستند و بايد از همديگر جدا شوند و نيازى به طلاق نيست.
کيفيت وکالت مرد از طرف مقابل در اجراى صيغه
۲- س: براى عقد موقت اگر مرد خودش وکيل زن شود بايد چگونه صيغه را قرائت کند تا صحيح باشد؟
ج) در عقد موقّت بعد از تعيين مَهر و مدّت و اخذ وکالت از زن، مرد مى‌گويد: «اَنْکَحْتُ مُوَکِّلَتى لِنَفْسى فِى المُدّة المَعلومَة على المَهْر المَعلوم»، و بعد بلافاصله مرد مى‌گويد: «قَبِلْتُ هٰکَذا».
۳- س: آيا اگر مرد و زنى متوجه شوند كه عقدشان اشتباه بوده بايد دوباره بخوانند؟
ج) در صورت اطمينان به بطلان عقد، بايد آن را بطور صحيح انشاء کنند.‏
۴- س: در حدود 3 سال است که من و دختر عمويم به هم علاقه‌منديم. سال قبل به خواستگارى او رفتم و بعد از انجام آزمايش قرار بر اين شد که تا اتمام درس همديگر صبر کنيم. آيا ازدواج موقت در شرايط فعلى بدون اطلاع خانواده با شرط نداشتن رابطه جنسى جايز است؟
ج) بنابر احتياط واجب ازدواج ولو موقّت بايد با اجازه ولىّ شرعى دختر باشد.
۵-  س: چندى پيش با دختر خانمى آشنا شدم و به هم علاقه‌مند شديم. اين مسئله را در خانواده‌ها مطرح کرديم و بعد از آشنايى خانواده‌ها راضى شدند که ما با هم نامزد باشيم، ولى بعلت عدم تقيد خانواده‌ها به مسائل مذهبى، على‌رغم خوسته‌هاى من و خانم راضى به خواندن صيغه و... نشدند و گفتند و مى‌توانيم فعلاً با هم دوست باشيم و بعد از آنکه وضع کار من درست شد، يکجا عروسى کنيم مى‌خواستم بدانم براى افرادى مثل ما که پدر دختر مقيد نيست، راه حلى وجود دارد؟
ج) اگر ولىّ شرعى دختر به اصل ازدواج شما با وى رضايت دارد، براى اجراى صيغه اذن جديد شرط نيست
إذن ولى در ازدواج با مسيحى باكره
۶- س: آيا متعه با يك زن جوان مسيحى بدون اجازه والدينش جايز است؟
ج) نكاح موقّت با دختر مسيحى اشكال ندارد ولى اگر باكره باشد بنابر احتياط اذن پدر شرط است.
۷- س: سؤالى كه من داشتم اين است كه آيا شخصى مى‌تواند زنى را به عقد موقت خود در آورد با اين شرط كه ده روز اول هر ماه بر هم محرم شوند؟
ج) صحيح نيست.
۸- س: آيا عدم توانايى مرد براى بچه‌دار شدن مى‌تواند باعث فسخ ازدواج شود؟
ج) اين مورد از موارد فسخ نمى‌باشد، بلکه جدايى زن در وضعيّت مذکور، نياز به طلاق دارد و طلاق در اختيار مرد است و زن در صورتى که ادامه زندگى براى او عسر و حرج باشد، مى‌تواند به حاکم شرع مراجعه نمايد.
قبول مهريه سنگين تحت شرايط حاکم بر مجلس خواستگارى
۹- س: من براى خواستگارى و ازدواج اقدام كردم و در موقع تعيين مهريه با مشكل روبرو شدم به طورى كه در ظاهر و با اكراه و بخاطر شرايط حاکم بر مراسم با مبلغ مهريه پيش نهادى كه 500 سكه بود موافقت كردم سؤالم اين بود كه مسئله مهريه از نظر شرعى چه حكمى دارد؟
ج) اگر داماد با رضايت خود مبلغ زيادى را مَهر قرار دهد و عقد ازدواج بر طبق آن مهريه خوانده شود، آن مقدار مَهر بر عهده شوهر لازم مى‌شود. 
۱۰ - س: در خصوص شرايط مهريه مى‌خواستم بدانم آيا از نظر شرعى تغيير شرط عندالمطالبه بودن به عندالاستطاعه بودن چگونه است؟
ج) با توافق زوجه بلامانع است.‏
۱۱- س: ما در يك كشور خارجى زندگى مى‌كنيم اينجا آقايان همه وظايف و امور خانه را به عهده زنان گذاشته‌اند و زنان در خانه براى خود وقت هيچ فعاليتى ندارند و مواقع تفريح هم براى آنها فراهم نمى‌کنند، اين چه حکمى دارد؟
ج) همسران مجاز نيستند زنان خود را مکلف به انجام کارهاى خانه کنند، و زنان شوهردار در کارهاى شخصى خود آزاد هستند و نسبت به شوهرانشان هيچ تکليفى زائد بر اداى حقوق زناشويى ندارند.
۱۲- س: اگر مرد متأهلى شغل خود را از دست بدهد و زنش براى معاش خانواده بصورت موقت كار كند، آيا شوهر به زنش مديون خواهد شد؟
ج) زن اگر درآمد کار خود را خودش تبرعاً خرج زندگى مشترک مى کند شوهر ضامن عوض آن نيست ولى اگر به شوهر قرض دهد سپس از طرف شوهر آن را خرج زندگى کند و يا به امر و درخواست شوهر آن را خرج زندگى مشترک کند، شوهر ضامن عوض آن است.
۱۳- س: مادرم پيش يکى از برادرانم زندگى مى‌کند ولى انتظار دارد در برخى مواقع هديه‌اى يا مؤونه زندگى به او داده شود آيا زن بنده مى‌تواند مانع دادن اين هدايا و يا مؤونه اندک بطور ماهانه شود؟
ج) نفقه زن مقدّم است، اگر بيش از نفقه او داريد اختيارش به دست خود شما است.
۱۴-  س: شوهرم نفقه‌اى را كه به من مى‌دهد كم است لذا من گاهى بدون اطلاع او از جيبش پول بر مى‌دارم و آن را خرج نفقه واجب منزل مى‌كنم، آيا اين كار جايز است؟
ج) نفقه واجبه زن گرچه برعهده شوهر است، ولى زن مجاز نيست بدون اجازه از جيب او پول بردارد.
۱۵- س: حقير دختر عموى خويش را به عقد خود درآورده‌ام اما هنوز در خانه پدرى بسر مى‌برد با توجه به اينكه در عقد نامه شرطى درباره‌ى كار ايشان ذكر نشده، مدتى است كه بدون اطلاع و رضايت من در نهضت سوادآموزى در يكى از روستاهاى دوردست مشغول بكار شده است، آيا او مى‌تواند بدون رضايت من سر كار برود؟
ج) تا وقتى كه دختر، در خانه پدر زندگى مى‌كند، خروج او از خانه پدرى منوط به اجازه شوهر نيست.
روابط زن و مرد بعد از جارى شدن صيغه عقد
۱۶- س: مى‌خواستم بدانم در معاشرت با همسر شرعى و قانونى به لحاظ جارى شدن عقد دائم چه ميزان آزادى وجود دارد در حاليکه هنوز مراسم صورى ازدواج انجام نشده است؟
ج) پس از خوانده شدن عقد نکاح، هرگونه استمتاع بين زن و شوهر جايز است مگر آنکه با توافق طرفين يک نوع استمتاع خاص ممنوع و موکول به شب زفاف شده باشد که در اين صورت مرد بايد به شرط خود پايبند باشد. 
 ۱۷ س: آيا ازدواج با دخترى كه شش سال از پسر بزرگتر است اشكال دارد؟ ملاک‌هاى يك ازدواج خوب چيست؟
ج) فى نفسه مانع ندارد و ملاک ازدواج خوب آن است که بر اساس ايمان و اخلاق اسلامى استوار باشد.
۱۸- ترک ازدواج بخاطر مشکلات مالى
س: اگر جوانى موقع ازدواجش است ولى به خاطر ترس از مشکلات مالى قادر بر ازدواج نباشد چه بايد بکند؟
ج) اگر منظور، ترس از مشكلات مالى در آينده جهت اداره زندگى است، براى آينده توكل به خدايتعالى نمايد و روزى را از خدا بداند و چنين ترسى را به دل راه ندهد بلكه بجاى آن كوشش كند كارى پيدا كند كه بوسيله آن بتواند امرار معاش نمايد.
۱۹- مخالفت زوج با شاغل بودن زوجه
س: اگر زوجه قبل از ازدواج شاغل بوده باشد و در زمان عقد زوج با توجه به شرايط موجود با شاغل بودن وى موافق بوده باشد اگر پس از گذشت مدتى از شروع زندگى مشترک زوج تشخيص دهد شاغل بودن زوجه به زندگيشان لطمه وارد مى‌كند. آيا زوج مى‌تواند با شاغل بودن زوجه مخالفت كند؟
ج) اگر ضمن عقد شرط کرده باشند، بايد به شرط عمل کنند مگر اينکه با هم توافق کنند.
http://www.leader.ir/langs/FA/index.php

+نوشته شده در پنجشنبه ششم اسفند ۱۳۸۸ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

فتاوای مقام معظم رهبری

1- س: نماز آيات در مورد زلزله و خورشيدگرفتگى اگر از وقت خود عقب بيافتد آيا با نيّت قضا بايد خوانده شود يا خير؟
ج) نماز آيات براى زلزله هميشه ادا است و بايد در خواندن آن تعجيل کند و مسامحه نکند ولى در خورشيدگرفتگى اگر بعداً آن را بجا آورده بايد نيّت قضا کند.

2-س: آيا در نماز آياتى كه به جماعت اقامه مى‌شود، خواندن حمد و سوره بر مأمومين واجب است؟
ج) حكم جماعت در نماز آيات مانند جماعت در نمازهاى يوميه مى‌باشد كه قرائت امام از قرائت مأموم کفايت مى‌کند.

(توضیح المسائل حضرت امام "ره"):1- اگر بعد از گذشتن وقت بفهمد تمام خورشيد يا ماه گرفته بوده، بايد قضاى نماز آيات را به جا آورد، امّا اگر تمام آن نگرفته باشد قضا واجب نيست

2-مسأله 1298ـ اگر در حال عادت ماهانه يا نفاس، آفتاب يا ماه بگيرد و تا آخر مدّتى كه خورشيد يا ماه بازمى شود از خون حيض و نفاس پاك نشده باشد، نماز آيات بر او واجب نيست و قضا هم ندارد.

3- مسأله 1289ـ لازم نيست تعيين كند نمازى كه مى خواند براى كدام يك از اين حوادث است كه رخ داده،

4- مسأله 1290ـ در صورتى نماز آيات واجب است كه اين امور در همان محل رخ دهد و اگر در شهرها و نقاط ديگر رخ دهد بر او واجب نيست.

5- مسأله 1291ـ در موقع گرفتن خورشيد يا ماه وقت نماز آيات از موقعى است كه شروع به گرفتن كرده و تازمانى كه كاملاً باز نشده ادامه دارد، ولى احتياط مستحب آن است قبل از شروع به باز شدن نمازرابخواند.

6- مسأله 1300ـ مانعى ندارد كه در نماز آيات ركعت اوّل را مطابق يكى از اين دو روش به جا آورد و ركعت دوم را مطابق روش ديگر.

7- مسأله 1301ـ تمام كارهايى كه در نماز روزانه واجب و مستحبّ است در نماز آيات هم واجب و مستحبّ است، فقط در نماز آيات اذان و اقامه نيست و به جاى آن سه مرتبه به اميد ثواب «الصَّلاة» مى گويد.

8- مسأله 1302ـ مستحبّ است در هر ركعت قبل از خم شدن براى سجده «سَمِعَ اللّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ» وَ «اللّهُ اَكْبَرُ» بگويد و نيز قبل از هر ركوع و بعد از آن تكبير بگويد.

9-مسأله 1303ـ مستحبّ است قبل از ركوع دهم قنوت بخواند

+نوشته شده در دوشنبه بیست و هشتم دی ۱۳۸۸ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

عدول به مرجع ديگر
س: اگر بخواهم مرجع خود را عوض کنم بايد چه مراحلى را طى کنم؟
ج) بنابر احتياط واجب، عدول از مجتهد زنده به ديگرى جايز نيست، مگر اينكه مجتهد دوم اعلم يا محتمل الاعلميه (كسى كه احتمال اعلميتش داده شود) باشد، كه در اين صورت بنابر احتياط، عدول واجب است.
عدول در سفر تحصيلى
س: اينجانب مقلّد مقام معظم رهبرى «دام ظله» مى‌باشم و براى تحصيل، هفته‌اى دو روز به شهر ديگرى که پنجاه کيلومتر از شهر خودمان فاصله دارد مى‌روم، حال با توجه به اين که رهبر معظّم تحصيل را شغل نمى‌دانند و من مايلم از فيض ماه مبارک رمضان محروم نشده و روزه بگيرم راهى براى اين مسأله وجود دارد؟ خواهشمندم بنده را راهنمايى فرماييد.
ج) مى‌توانيد در مسأله سفر تحصيلى به مجتهدى که نماز را تمام و روزه را صحيح مى‌داند، رجوع نماييد.
سن بلوغ
س: سن بلوغ و تكليف در پسران و دختران چه سنى است؟
ج) سن بلوغ دختران تمام شدن نه (9) سال قمرى و در مورد پسران، تمام شدن پانزده (15) سال قمرى مى‏باشد. اما اگر كسى قبل از آن جنب شود يا موى زِبر (خشن) بر روى عانه (شرمگاه) وى برويد، بالغ و مكلّف محسوب مى‏ شود (ولو به سن ذكر شده هم نرسيده باشد).
خالكوبى
س: خالكوبى چه حكمى‏ دارد؟ و آيا اثر آن براى غسل و وضو مانع محسوب مى‏شود يا خير؟
ج) خالكوبى فى نفسه حرام نيست، و اثرى كه از آن در زير پوست باقى مى‏‏ماند مانع از رسيدن آب نيست، و وضو و غسل با آن صحيح است.
پوشش پاى زن در نماز
س: آيا در هنگام نماز خانمها بايد حتماً جوراب بپوشند؟
ج) زن بايد در حضور نامحرم تمام پاى خود را در نماز بپوشاند، ولى اگر نامحرم نباشد پوشاندن پا تا مفصل ساق لازم نيست
كف زدن در مسجد
س: دست زدن در مجالس جشن و اعياد مذهبى مخصوصاً در مساجد و حسينيه‌ها چه حكمى‏ دارد؟
ج) بطور كلى كف‏زدن به نحو متعارف ـ در جشنهاى اعياد يا براى تشويق و تأييد و مانند آن ـ فى‏نفسه اشكال ندارد، ولى بهتر است فضاى مجالس دينى بخصوص مراسمى‏ كه در مساجد و حسينيه‏ها و نمازخانه‏ها برگزار مى‏‏شود، به ذكر و صلوات معطّر گردد تا انسان به ثواب آن هم برسد.
معاشرت با كسى كه خمس نمى‏دهد
س: آيا مى‏شود با كسى كه خمس نمى‏دهد رفت و آمد كرد و از غذايى كه برايمان تهيه مى‏كند خورد و آيا هداياى وى را مى‏توان پذيرفت؟
ج) صِرف رفت و آمد و معاشرت فى نفسه اشكالى ندارد و تا زمانى كه يقين به وجود حرام در غذا يا اموالى كه در اختيار شما قرار مى‏دهد يا هديه‏اى كه به شما مى‏دهد نداشته باشيد، استفاده از آن مانعى ندارد.
زکات سکه بهار آزادى
س: اگر چند سکه بهار آزادى داشته باشم که به حدّ نصاب زکات برسد آيا پرداخت زکات آن واجب است يعنى اصلاً آيا سکه بهار آزادى زکات دارد يا خير؟
ج) اگر سکه بهار آزادى در موقعيّت کنونى سکه رايج معاملى محسوب نمى‌شود، زکات ندارد.
شير دادن و محرميت
س: لطفا بگوييد در احكام شيردادن در چه صورت محرميت بوجود مى‏آيد؟
ج) شرايط شير دادنى كه سبب محرميّت مى‏ شود عبارتند از:
1- كودك، شير زنِ زنده را بخورد.
2- شير آن زن از حرام نباشد (شير مادرى كه از زنا حامله شده، موجب محرميت نمى‏ شود.)
3- بچه شير را از پستان بمكد (اگر شير را در گلوى او بريزند، نتيجه ندارد.)
4- شير خالص باشد (با چيزى مخلوط نكرده باشند)
5- دو سال بچه تمام نشده باشد (يعنى 24 ماه قمرى).
6- شير از يك شوهر باشد (زنى كه از شير خود كودكى را چند مرتبه شير دهد، بعد شوهر ديگرى اختيار كند و از آن شوهر نيز شيردار شود و شيردادن را تكميل كند، اينگونه شير دادن موجب محرميّت نمى‏ شود).
7- كودك، به سبب بيمارى شير را قى (استفراغ) نكند.
8- حدّاقل يك شبانه روز، شيرِ سير بخورد و در بين آن، غذا يا شير زن ديگرى را نخورد، يا 15 مرتبه شير بخورد و در بين 15 مرتبه شير زن ديگرى را نخورد. يا مقدارى شير بخورد كه باعث رويش گوشت و محكم شدن استخوان كودك شود.
ـ اگر معلوم نباشد شرايطى كه با شير خوردن موجب محرميت مى‏‏شود، تحقق پيدا كرده، حكم به محرم بودن نمى‏‏شود.
پاسور و نرد
س: مستدعى است نظر آن حضرت را راجع به حرمت يا عدم حرمت بازى كردن پاسور بفرمائيد. ضمناً بازى با تخته نرد چه حكمى‏ دارد؟
ج) بازى با پاسور و نرد كه جزو آلات قمار محسوب مى‏شوند، بطور مطلق حرام است.
سيگار كشيدن
س: با توجه به زيان سيگار و قليان به بدن، استعمال آن چه حکمى‏ دارد؟
ج) تابع ميزان ضرر آن است؛ اگر موجب ضرر قابل ملاحظه‏اى براى بدن باشد، جايز نيست.
حکم کشمش پخته
س: پختن يا سرخ نمودن کشمش که سبب باد کردن آن مى‌شود، چه حکمى دارد؟
ج) در فرض مرقوم کشمش پاک و حلال است.

http://www.leader.ir/langs/FA/index.php

+نوشته شده در چهارشنبه پانزدهم مهر ۱۳۸۸ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |

مقام معظم رهبری  مدظله العالی :

س: در حدود 3 سال است که من و دختر عمويم به هم علاقه‌منديم. سال قبل به خواستگارى او رفتم و بعد از انجام آزمايش قرار بر اين شد که تا اتمام درس همديگر صبر کنيم. آيا ازدواج موقت در شرايط فعلى بدون اطلاع خانواده با شرط نداشتن رابطه  جنسى جايزاست؟                                                                                
ج) بنابر احتياط واجب ازدواج ولو موقّت بايد با اجازه ولىّ شرعى دختر باشد.

 آیت الله مکارم :

س :در ازدواج دختر در چه مواردي اجازه پدر لازم نيست؟

ج: در صورتي كه دختر قبلاً شوهر كرده باشد و شوهرش فوت كرده باشد يا از او طلاق گرفته باشد براي ازدواجهاي بعدي اجازه پدر لازم نيست و همچنين در صورتي كه خواستگار مناسبي براي دختر بيايد و پدر بدون دليل موجه با آن مخالفت كند.

 آیت الله نوری همدانی:

س:آیا عقد موقت با دختر باکره به شرط عدم دخول بدون اذن پدر مجاز است؟

ج :عقد دختر باكره بدون اذن پدر دختر جايز نمي باشد.

 آیت الله وحید خراسانی: ا

سؤال ١٥ ـ آيا ازدواج با دختر باكره بدون اجازه پدر جايز بوده و عقد صحيح مى باشد يا خير؟
جواب) بنابر احتياط واجب اذن ولى (پدر و جدّ پدرى) در صحّت ازدواج باكره معتبر است

 

 

+نوشته شده در یکشنبه دوازدهم مهر ۱۳۸۸ساعت توسط محمدحسین منتظری شاتوری | |